✍امید دریسی

اواخر دههٔ هفتاد شمسی و پس از طی کردن مراحل استخدام، به قسمت ماقبل پایانی که مصاحبه بود رسیدم. سال‌های دور دو‌ مرحلهٔ مصاحبه و تحقیق از مراحل پر استرسِ استخدام اشخاص به عنوان شاغلان دولتی محسوب می‌شد و اغلب از ترس رد شدن، تعلیمات دینی را از بَر می‌شدند. مثلاً در قسمت مصاحبه مورد داشتیم نفر در مواجهه با این پرسش که نماز می‌خوانید آیا؟ بلافاصله پاسخ می‌داد که بله من در منزل تمام و کمال مشغول خواندن درس و نماز و قرآن و انواع دعا و مناجات هستم و در زمان فراغت کلاً به کار رسیدگی فقرا مشغول هستم و گاهی در مسجد خوابم می‌برد!
یکی ریش و موی به اصطلاح موقر می‌گذاشت و آن دیگری پیراهن آستین بلند ساده می‌پوشید و آن سومی ادکلن اسلامی می‌زد و چهارمی دکمهٔ یقه را آخوندی می‌بست و آن پنجمی خودِ مصاحبه کننده را هم تحت تأثیر رفتار بسیار مؤمنانه‌اش قرار می‌داد!

مثال‌ها و نوشتار بالا البته نقطه‌نظر نیست که خواننده‌ای مخالف آن باشد، نسل ما همگی چنین رویکردی را تجربه کرده و با آن مواجه بوده است.

بگذریم.. مخلص کلام این که دوستانم مرا که در آن سال‌ها شلوار جین می‌پوشیدم از چنین پوششی در زمان مصاحبه بر حذر داشتند. طی عملی ریسکی با همان پوشش در مصاحبه شرکت کردم و البته با تذکرِ ریزِ مصاحبه کننده بابت آن پوشش در نهایت اما قبول شدم. در آن زمان مساجد پر می‌شد از محصلین و افرادی که می‌خواستند به استخدام جایی در بیایند، مبادا که در قسمت آخر که تحقیق است رد شوند. من نیز البته پیاپی به مسجد محل می‌رفتم و جسارت ریسکِ دیگری چون زمان مصاحبه را نداشتم!

پیام واضح مرحلهٔ مصاحبه و تحقیق به زعم نویسندهٔ این یادداشت یعنی نقش بازی کردن و تظاهر!

سطور را کوتاه می‌کنم تا بگویم اخراج اساتید دانشگاه که اخیراً در حال وقوع است و احتمالاً در زمرهٔ اشخاص غیر هم‌سو تعریف می‌شوند چیزی جز این نیست که همه را ذیل یک تفکر بخواهیم و به واقع نفاق و ریا را از افراد علمی جامعه نیز طلب کنیم. هر جایی که نهاد قدرت برای یک‌دست کردن آن خیز بردارد سر آخر به تضعیفی خودخواسته دست زده، چه رسد به دانشگاه که مهد علم است و نشاط هم از آن‌جا زدوده می‌شود تا بدین صورت با کاشت و داشت بی موقع و ناهمگن، در دنیایی که کشورها در جهت تولید علم باهم مسابقه گذاشته‌اند برداشتی جز ضعف در لایه‌ها و نهادهای علمی شاهد نباشیم.

محض خدا جامعه را از دو قطبی‌ها نجات دهید. انقلابی/ غیر انقلابی، بی‌حجاب/با حجاب، خودی/غیر خودی...