به گزارش ایسنا دکتر همیرا آگاه، عضو هیات علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی امروز در وبینار آلاینده‌های نوپدید و تبعات انسانی و محیط زیستی  که به صورت آنلاین از سوی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی برگزار شد، با بیان این که تولید سالیانه پلاستیک در دنیا حدود  ۱۰۰ تن تخمین زده می‌شود، گفت: پلاستیک‌ها در برابر واکنش‌های شیمیایی و آنزیم‌ها مقاومند و پایداری بالای حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ سال دارند و زمانی که این مواد به ویژه وارد محیط زیست دریایی می‌شوند، تجزیه نمی‌شوند بلکه خرد و تبدیل به ذرات بسیار ریزی می‌شوند.

وی با بیان اینکه این ذرات گاه قابل مشاهده هستند و گاهی قابل دیدن نیستند، اظهار کرد: در جلسه‌ای مطرح شد که پزشکان چربی‌های اطراف قلب بعضی از بیماران را مورد بررسی قرار دادند و رد پای میکرو پلاستیک‌ها را در چربی‌های این بخش از بدن مشاهده کردند.

آگاه با بیان این که پلاستیک‌ها حتی تا انداره نانو متری هم خرد می‌شوند، گفت: سالانه حداقل ۱۰۰ هزار پستاندار دریایی و لاک پشت از طریق میکرو پلاستیک‌ها دچار آسیب می‌شوند، به گونه‌ای که در یک بررسی صورت گرفته در اندونزی نشان داده شد که در بدن ۵۵ درصد ماهیان نمونه برداری شده زباله‌هایی یافت شد که ۲۵ درصد آنها مربوط به مواد پلاستیکی بوده و ۶۷ درصد از صدف‌هایی که از اقیانوس اطلس جمع آوری شد و مورد بررسی قرار گرفت، حاوی زباله بود که ۲۵ درصد این زباله‌ها را میکرو پلاستیک‌ها تشکیل می‌دهد.

این عضو هیات علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی به مطالعات دیگری در سواحل پرتقال اشاره کرد و ادامه داد: نتایج این مطالعات نشان داد که از ۲۴۰۰ قطعه پسماند جمع آوری شده از سواحل، ۹۸درصد مربوط به پسماندهای پلاستیکی بوده است.

وی خاطر نشان کرد: علاوه بر آن در طی مطالعاتی که در سال ۲۰۱۲ در سواحل کالیفرنیا انجام شد، ۲۴۰۰ قطعه پلاستیکی، جمع آوری و میزان مواد آلی و سمی و خطرناکی که بر روی آنها جذب شده بود، مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت این محققان مشاهده کردند که تعداد زیادی از آنها علاوه بر آنکه خودشان ریز می‌شوند، یکسری مواد سمی را وارد بدن جانداران می‌کنند.

آگاه به آلاینده‌های میکروپلاستیک در محیط زیست اشاره کرد و گفت: اندازه میکرو پلاستیک‌ها بین نیم تا ۵ میلی‌متر است و پسماندهای بزرگتر از این سایز جزو آلودگی‌های پلاستیکی به شمار می روند.

به گفته وی سالیانه به طور میانگین ۱۰۶۳ ذره گرد و غبار وارد بدن ما می‌شود که بخشی از این ذرات میکرو پلاستیک‌ها هستند.

این محقق پژوهشگاه اقیانوس‌شناسی، منبع ورود مواد پلاستیکی را متفاوت دانست که از دفن زباله در زیر خاک آغاز می‌شود و تا فعالیت‌های انسانی، فاضلاب‌های شهری، گردشگران مناطق ساحلی و فعالیت‌های صیادی و کشتیرانی ادامه دارد.

کرونا و افزایش آلاینده‌های پلاستیکی

آگاه به بیان وضعیت افزایش آلاینده‌های پلاستیکی و میکروپلاستیکی با شیوع کرونا در دنیا پرداخت و گفت: در مطالعه‌ای که مروری بر مقالات در زمینه میزان پلاستیک‌های وارد شده به محیط زیست همزمان با شیوع کرونا بوده است، نشان داده شد که شیوع این بیماری به چه میزان آلودگی جدید پلاستیکی ایجاد کرده است.

وی اضافه کرد: در سال ۲۰۲۰ سازمان بهداشت جهانی مدل‌سازی انجام داد که بر مبنای آن تعیین می‌کند که میزان نیاز جهانی برای ماسک پزشکی، دستکش معاینه و عینک‌های ویژه کادر درمان در دنیا به چه میزان است. بر این اساس برآورد شده است که ۸۹ میلیون ماسک پزشکی، ۷۶ میلیون جفت دستکش معاینه و ۱.۶ میلیون عینک در هر ماه در سطح جهان مورد نیاز است.

عضو هیات علمی پژوهشگاه اقیانوس شناسی با بیان اینکه جنس سه قلم کالای پزشکی، از پلاستیک است، خاطر نشان کرد: به این مقادیر، باید گان‌هایی که این افراد استفاده می‌کنند نیز اضافه کرد و این اقلام یک بار مصرف پزشکی بعد از یک بار استفاده وارد محیط زیست می‌شوند و این در حالی است که در غالب کشورها جمع آوری این پسماندها به صورت برنامه‌ریزی شده نیست. از نظر کسانی که دغدغه محیط زیستی دارند، باید زباله پزشکی با روش‌های‌ خاصی جمع آوری و امحا شود.

وی با بیان اینکه بر اساس مطالعات انجام شده کل تولید پلاستیک در سال ۲۰۱۹ یعنی در سال شیوع کرونا به میزان ۳۶۸ میلیون تن بوده است، گفت: الزاما همه این میزان وارد محیط زیست نشده است، چون در برخی از آنها قطعاتی استفاده شدند که طول عمر بیشتر از یک سال را دارند، ولی هر سال این میزان به حجم محصولات تولید شده با مواد پلاستیکی اضافه می شود.

آگاه به سهم کشورها در مصرف ابزار پلاستیکی اشاره کرد و گفت: از میزان ۳۶۸ میلیون تن مواد پلاستیکی مصرف شده در سال ۲۰۱۹، سهم کشورهای آسیایی ۵۱ درصد بوده که از این میزان سهم مصرف مواد پلاستیکی در چین ۳۰ درصد، ژاپن ۴ درصد و بقیه آسیا ۱۷ درصد بوده است.

هشدار سازمان ملل درباره افزایش زباله‌های ناشی از کووید-۱۹

وی اضافه کرد: رصدی که محققان در مناطق زیر آب انجام می دهند، زنگ خطری است برای سیاستگذاران و مسوولان  که باید هر چه سریع‌تر برای دفع پسماندهای پلاستیکی به‌ویژه پسماندهای پلاستیکی یک بار مصرف پزشکی برنامه دقیق و اجرایی ارائه دهند.

وی خاطرنشان کرد: سازمان ملل در روز جهانی اقیانوس‌ها درباره مشکلات سمیت مواد پلاستیکی هشدار داده و اعلام کرده که با شرایط موجود در سطح جهان، ۷۵درصد از اقلام مصرفی و سایر زباله‌های مرتبط با بیماری کووید-۱۹ یا روی آب‌ها شناورند و یا در محل‌های دفن زباله، رها شده هستند و اگر فکری برای آنها نشود، علاوه بر آنکه آثار و تبعات زباله‌های پلاستیکی، زمین را فرا می‌گیرد، آلودگی‌های بیولوژیکی نیز مطرح می‌شود که باید به روش صحیحی امحا شوند.

آگاه اضافه کرد: حتی سوزاندن این نوع زباله‌های پلاستیکی می‌تواند آثار و تبعات زیادی را در پی داشته باشد.