اتحادخبر-ساناز دانشگر: روز قلم در تقویم رسمی ایران روز چهاردهم تیرماه می‌باشد. این روز در سال ۱۳۸۱ پس از پیشنهاد انجمن قلم ایران و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی به ثبت رسید. بی شک، بخش مهم و اساسی هویت فرهنگی هر ملتی، به آثار مکتوبی‌ است که از آن ملت بر جای مانده است. به همین مناسبت اتحادخبر نظرات تعدادی از نویسندگان هم استانی را جویا شده است که در این مبحث به پاسخ های مرتضا روانخواه شاعر و نویسنده خوزستانی می پردازیم.
  
مرتضا روانخواه شاعر و نویسنده ‌است. وی متولد پنجم تیر ماه ۱۳۵۸ درشهرستان بهبهان از استان خوزستان است.

در مورد اوّلین و آخرین اثارتان برایمان صحبتی داشته باشید ، و بفرمایید این آثار در چه سالی منتشر شده است؟
اولین کتابی که منتشر کرده ام کتاب پنجره های زخمی ست که تاکنون تنها اثر من نیز می باشد.که در سال ۱۳۹۹ چاپ شد.در این کتاب ۴۰غزل چهل رباعی و چهل دوبیتی و چهل شعر کوتاه در وزن های دیگر وجود دارد. که به مناسبت چهل سالگی خودم پیگیر چاپ و انتشار آن شدم که به دلیل طولانی شدن صدور مجوز از طرف اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی مدتی چاپ آن به تاخیر افتاد.

بفرمایید چرا حوزه ادبیات را انتخاب کردید؟
کلا به مطالعه و تحقیق در حوزه ادبیات و تاریخ معاصر سیاسی ایران علاقه ی خاصی دارم.

تصور بفرمایید یک «قلم طلایی» در اختیارتان باشد، اگر قرار باشد آن را به یکی از نویسندگان مورد علاقه‌تان اهداء کنید به چه کسی هدیه می کنید؟ چرا؟
بزرگ علوی. صادق چوبک. محمود دولت آبادی. صمد بهرنگی.نویسنده های محبوب من هستند و در نویسندگان خارجی به ویکتور هوگو. بالزاک.جورج اورول و چارلز دیکنز و گابریل گارسیا مارکز  علاقه ی وافری دارم.در شعر معاصر هم به سیمین بهبهانی و حسین منزوی و رهی معیری و فروغی بسطامی و عماد خراسانی عشق می ورزم.من اگر بخواهم در بین این بزرگان به کسی قلم طلایی هدیه بدهم به بالزاک و سیمین بهبهانی آنرا خواهم داد.سیمین بهبهانی را بخاطر تحولی که در غزل فارسی ایجاد کرد دوست دارم. بالزاک را هم بخاطر علاقه ی شخصی بنده به ایشان و همچنین سبک نویسندگی که دارند دوست دارم.

واژه «قلم» از دید شما چه تعریفی دارد؟
قلم وسیله ی سنگینی ست که آگاهی دهنده و مسوولیت آور است. و شاید بخاطر همین توتم دکتر شریعتی بود.

 به نظر شما یک نویسنده ی خوب چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟
به قول احمد شاملو که در حوزه شعر و تعریف شعر گفت یک شعر یا عالی ست یا اصلن شعر نیست سایر آثار ادبی و هنری نیز همین گونه اند.و باز هم به قول شاملو شاعر و نویسنده کسی ست که در ذات خود نویسنده و شاعر باشد.و در مقابل اثر خود احساس مسوولیت کند و معنی احساس مسوولیت این است که خودش همان چیزی باشد که می گوید یا می نویسد.

 راز ماندگاری بعضی از کتابها، مقاله ها و شعرها چه می‌تواند باشد؟
راز ماندگاری در اجتماعی بودن و مردمی بودن اثر می باشد.اثری می تواند ماندگار باشد که در کوچه پس کوچه های شهر بر سر زبان مردم عامی و معمولی جاری می شود.مثل خیلی از ضرب المثل ها.

همانطور که می‌دانید هر چیزی ممکن است دچار ضعف و آفت شود. به نظرتان آفت نویسندگی در چیست؟
راه جلوگیری یا رفع این آفت ها را نیز بیان نمایید.؟
آفت نویسندگی می تواند عدم آگاهی، عدم احساس مسوولیت و عدم تعهد نسبت به آن چیزی که نوشته ایم باشد. همچنین باید وابسته نبودن را هم به موارد بالا اضافه کرد. لازمه ی کار هنری (در تمام رشته ها نه فقط شاعری یا نویسندگی) داشتن حریت و آزادگی ست. باید بنده ی عشق بود و از هر دو جهان آزاد.

آیا آثاری که امروزه وارد بازار نشر می‌شوند می‌توانند نیاز جامعه را برطرف کنند؟
فکر کنم پاسخ دادن به این سوال بیشتر جنبه سلیقه ای دارد تا جنبه علمی. ولی در مجموع باید عرض کنم که در آثاری که امروزه در کتاب فروشی ها می بینم احساس می کنم حس مسوولیتی در صاحبان اثر وجود ندارد. (البته آثار کمی هم هستند که چنین نیستند. یعنی اینکه صاحبان این آثار بیش از اندازه طمع سرودن و نوشتن دارند.و این آفت بزرگی ست.در جامعه‌ای که میزان مطالعه به شدت پایین است و میزان انتشار کتاب توسط نسل جوان بالاست متاسفانه به لحاظ کیفی شاهد آثار خوبی نخواهیم بود. و در پایان باید عرض کنم که خودم را بیشتر به کم گویی و بیشتر دیدن و شنیدن دعوت می کنم. که این شامل بیشتر خواندن و کمتر نوشتن هم می شود.