مقدمه:

انما يخشى الله من عباده العلما

آنچه در پیش روی شماست به راستی قطره ای است از دریا، نگاهی است کوتاه به زندگی روحانی وارسته و بزرگوار که سالیان متمادی از عمر پر عزت و با برکت خویش را صرف عبودیت و بندگی معبود و خدمت به مردم نمود و سر انجام توفيق لقای حق یافت و از دارالغرور به دارالسرور رجعت نمود، امیداست مرضی حق تعالی و مورد توجه علاقه مندان سلسله جليله روحانیت باشد.

زندگی نامه:

مرحوم آیت الله حاج شیخ محمد صدیقی (ره) فرزند مرحوم شیخ عبد الله ابن شیخ محمد ابن علامه آیت الله حاج ملا علی ابن شیخ محمد ابن شیخ حسن ابن شیخ علی (ره) است.

بنا به قول مورخین استان بوشهر از جمله مرحوم آیت الله حاج سید علی نقی ابطحی (ره)، مرحوم آیت الله حاج شیخ عبد النبي بحرینی(ره)، (آيت الله العظمی حاج میرزا احمد نجفی دشتی) و همچنین مرحوم آیت الله علامه حاج ملا علی شیخیانی. خانواده آن مرحوم از نوادگان حبیب ابن مظاهر اسدی است که از صحابه امام حسین (ع) بوده و در کربلا حضور داشته و از کوفه به همراه دو تن از اولاد امام موسی بن جعفر (۱- امامزاده جعفر ۲- امامزاده حسن) (ع) به استان بوشهر وارد شده و در منطقه شیخیان دشتی سکنی گزیده اند.

مرحوم آیت الله حاج شیخ محمد صدیقی در سال ۱۲۹۳ هجری شمسی در خانواده ای اصیل و روحانی در روستای شیخیان شهرستان دشتی دیده به جهان گشود. اجداد آن بزرگوار همگی از سلسله جلیله روحانیت و از علمای پرهیزگار و وارسته زمان خود بودند جد بزرگوار ایشان مرحوم آیت الله علامه حاج شیخ علی شیخیانی مقلب به حاج ملا على شیخیانی از علماء ذي نفوذ منطقه بود. که مورد توجه و علاقه خاص مردم و بزرگان آن دیار و عالمان هم عصر خویش بود. احترام و علاقه مردم به ایشان تا حدی بود که به احترام آن بزرگوار نام روستای محل سکونت ایشان و توابع را شیخیان گذاشتند. که از آن بزرگوار تألیفات و کتب خطی نیز به یادگار مانده است.

معظم له با توجه به شرایط دشوار سفر در آن زمان هفت مرتبه به زیارت خانه خدا مشرف شدند و در آخرین سفر خویش در جوار محبوب رخ در نقاب خاک کشیدند. پیکر آن روحانی در قبرستان حجون(ابوطالب) واقع در مکه معظمه به خاک سپرده شد.

مرحوم آیت الله حاج شیخ محمد صدیقی در سال ۱۲۹۳ هجری شمسی در خانواده ای اصیل و روحانی در روستای شیخیان شهرستان دشتی دیده به جهان گشود. اجداد آن بزرگوار همگی از سلسله جليله روحانیت و از علمای پرهیزگار و وارسته زمان خود بودند جد بزرگوار ایشان مرحوم آیت الله علامه حاج شیخ علی شیخیانی مقلب به حاج ملا على شیخیانی از علماء ذی نفوذ منطقه بود. که مورد توجه و علاقه خاص مردم و بزرگان آن دیار و عالمان هم عصر خویش بود. احترام و علاقه مردم به ایشان تا حدی بود که به احترام آن بزرگوار نام روستای محل سکونت ایشان و توابع را شیخیان گذاشتند. که از آن بزرگوار تألیفات و کتب خطی نیز به یادگار مانده است.

معظم له با توجه به شرایط دشوار سفر در آن زمان هفت مرتبه به زیارت خانه خدا مشرف شدند و در آخرین سفر خویش در جوار محبوب رخ در نقاب خاک کشیدند. پیکر آن روحانی در قبرستان حجون(ابوطالب) واقع در مکه معظمه به خاک سپرده شد.

تحصیلات

مرحوم آیت الله صدیقی (ره) ، تحصیلات مقدماتی خویش را در منطقه دشتی محضر اساتیدی چون حضرات آقایان شیخ احمد بحرینی کردوانی (ره) و حاج شیخ میرزا جواد نمازی آغاز نمودند و پس از گذراندن مقدمات و کسب فیض از محضر این بزرگان جهت ادامه تحصیل راهی شهر مقدس نجف اشرف گردیدند. ایشان در مسیر نجف به توصیه برخی از دوستان مدتی در شهر اهواز اقامت نمودند و تا پایان سطح در حوزه علمیه اهواز و در مدرسه مرحوم شیخ مرتضی انصاری (ره) از محضر بزرگان آن دیار کسب فیض نمودند. استعداد فراوان ایشان از همان زمان او را در زمره طلاب موفق و مورد توجه و علاقه بزرگان و عالمان آن زمان قرار داد. آن بزرگوار پس از پایان تحصیلاتش در اهواز، به عشق کسب علم و سودای حضور در جوار مرقد مطهر پیشوای شیعیان عازم شهر مقدس نجف اشرف گردیدند و به مدت دوازده سال خوشه چین خرمن پر بار علم و معرفت و دین در پایگاه بزرگ مذهبی جهان تشیع اهتمام ورزید. ایشان با ذکاوت و نبوغ خویش و توفیق الهی توانست درجات علم و اجتهاد را در محضر بزرگانی چون حضرات آیات و مراجع عظام آقایان آیت الله کاشف الغطاء، آیت الله اصطهباناتی، آیت الله سید عبد الهادی شیرازی، آیت الله سید ابوالقاسم خویی و آیت الله سید محسن حکیم(ره) کسب نمایند و به توصیه پدر پس از اتمام تحصیلات به ایران مراجعت نمودند. ایشان همچون اجدادشان در منطقه دشتستان سکنی گزیدند و تا پایان عمر خویش در کنار مردم خونگرم و متدین دشتستان باقی ماندند.

فعالیت ها و مبارزات سیاسی

اغلب فعالیت ها و مبارزات سیاسی آن بزرگوار در دوران ستمشاهی و پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، تلاش در ابعاد فرهنگی- تبلیغاتی و حضور در صفوف مبارزین و تظاهر کنندگان بوده است. همچنین بیت ایشان در آن زمان ملجأ مبارزان و روحانیون ظلم ستیز و انقلابی بود هر چند سرمداران رژیم ستمشاهی برای جلوگیری از خوشحالی مردم همواره در تلاش بودند تا مسئله مرجعیت حضرت امام خمینی (ره) را خدشه دار جلوه دهند که از آن طریق در اذهان عمومی نسبت به صلاحیت علمی سیاسی و مذهبی امام خللی وارد نماید، اما عشق و علاقه ایشان به بنیانگذار فقید نظام مقدس جمهوری اسلامی و ملاقات با امام خمینی (ره) موجب شده بود که ایشان همواره در زمره مریدان آن حضرت باشند که این عشق و علاقه پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز تا پایان عمر در تمامی جوانب زندگی شان مشهود بود. 

حرکت فقهی سیاسی و اجتماعی ایشان یاد آور این کلام از حضرت امام خمینی (ره) است که فرمودند: «انبيا (ع) شغلشان سیاست است و دیانت همان سیاستی است که مردم را از اینجا حرکت می دهد و به تمام چیزهایی که به صلاح ملت است هدایت می کند.» (صحیفه نور)

خدمات اجتماعی و مذهبی

آیت الله حاج شیخ محمد صدیقی در زمان حیات پر برکتشان، از جمع کثیری از مراجع معظم تقلید از جمله (حضرات آیت الله اصطهبانی، ایت الله حکیم، آیت الله شاهرودی، آیت الله شیرازی، و آیت الله خویی) جهت رفع مشکلات و پاسخگویی به مسائل شرعی و مذهبی مردم منطقه اجازه نامه رسمی داشتند که متن این اجازه نامه ها، در بخش پایانی کتاب آمده است . ایشان با توجه به حجم مراجعات مردم در منطقه همواره پاسخگوی مسائل شرعی و مذهبی بودند و در عین حال بیت ایشان محل حل مشکلات و کم نمودن گرفتاری های مردم نجیب بود.

به طور خلاصه به اهم فعالیت های این بزرگوار در زمینه های اجتماعی و مذهبی را می توان چنین بر شمرد:

·        وكالت هفده تن از مراجع عظام تقلید در منطقه و اولین نماینده آیت الله اصطهبانی در منطقه 

·        دشتستان  

·        اقامه نماز جماعت به مدت سه سال در مسجد ولی عصر (عج). (واقع در کوی شهید بهشتی) 

·        برازجان  

·        نوسازی و گسترش مسجد ولی عصر (عج).  

·        اقامه شعائر دینی و مراسمات ائمه اطهار (عج) در بیت خویش.  

·        تأسیس حسینیه امام خمینی (ره) یعنی وقف منزل مسکونی خویش به این منظور  

·        تاسیس کتابخانه مسجد ولی عصر(عج). 

·       سرکشی و حضور مستمر در روستا های منطقه جهت رسیدگی به امور دینی و پاسخگویی به مسائل شرعی مردم.

·       اختصاص منزل مسکونی خود (پیش از انقلاب اسلامی و اوایل پیروزی آن ) جهت سکونت مبلغین حوزه علمیه قم پیش از تاسیس سازمان تبلیغات اسلامی و تجهیز آنان جهت اعزام به سایر مناطق دشتستان حهت تبلیغ و ابلاغ پیام امام خمینی (ره) به مردم.

·       منزل شخصی ایشان در قبل از انقلاب محل تجمع مبارزین انقلاب اسلامی بود که از جمله می توان به حضور آیت الله یزدی (ریئس قوة قضائیه سابق) در دوران تبعید در برازجان نام برد.

·       تدریس سطوح مختلف علوم حوزوی در منطقه به مشتاقان فرا گیری علوم اسلامی در ایام جوانی.

لازم به ذکر است که در بدو پیروزی انقلاب اسلامی و انتصاب حاج آقا رحیمی به عنوان امام جمعه برازجان، دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم طی نامه ای به ایشان خواستار همکاری و همیاری ایشان با آن نماینده شدند که این همکاری صمیمانه در تمام طول مدت عمر ایشان ادامه داشت.

سجای اخلاقی

ارادت خالصانه، عمیق و در عین حال آشکار این بزرگوار به خاندان عصمت و طهارت، توجه به صله ارحام و سفارش اکید آن، تواضع و فروتنی نسبت به مردم به ویژه سادات و تکریم آنان و احترام به دانشجویان، طلاب، توصیه به دستگیری از مستمندان و نیازمندان، مجالست با فقرا و محرومین و رسیدگی به مشکلات آنان سعه صدر و مردمداری، تجلیل از اساتید و علما و احترام بزرگان علم و دین از ویژگی های مشهود معظم له در زمان حیات شان محسوب می شود. همچنین ارادت ایشان به خانواده های معظم شهداء ایثارگران و جانبازان و ساده زیستی ایشان و احتیاط و وسواس فراوانش در هزینه نمودن وجوه شرعیه از دیگر ویژگی های ممتاز ایشان در زمان حیات بوده است.

رحلت

سر انجام این پیر فرزانه پس از عمری تلاش و خدمتگذاری و بندگی، در شب جمعه مورخ27 / 2 / 1382 ، به سوی معبود خویش به لقای حق نائل آمد و به وصال معشوق رسید. پیکر پاک و مطهر این بزرگوار طبق وصیت در جوار مرقد مطهر مرحوم آیت الله حاج سید حسین پور فاطمی (ره) در شهر کاکی به خاک سپرده شد. روحش شاد و یادش گرامی باد.

توصیه ها و سفارشات

ایشان توصیه هایی به خصوص به جوانان در باب علم و تهجد می نمودند که از جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

« ای برادر مومن و ای انسان خداوند تو را اشرف مخلوقات قرار داده پس بدان هر که هستی بالاخره روزی فرا خواهد رسید که باید از همه دارایی ها، مقام ها و آرزوهایت چشم بپوشي و به جایگاه اصلی خود برگردی پس مواظب باش...»

چون باید سرانجام در خاک رفت / خوشا آنکه پاک آمد و پاک رفت

«فکر کن، و ببين أبا این زندگی چند روزه دنیوی ارزش آن را دارد که به همنوع خود دروغ بگویی و در حق مردم اجحاف نمایی و با کبر و منیت به زندگی ادامه دهی؟! در حالی که مرگ فرا می رسد و آنوقت که باید هزاران آه و افسوس و با روحي آلوده به گناه به جهان دیگری بروی ، پس بیا و به خداوند توکل کن و دل از غیر او بر کن و یقین بدان که دشمنانت هرچند که قوی باشند قادر نخواهند بود کوچکترین الطمه ای به تو برسانند ...»

دست خواهش چون صدف مگشای پیش خاکیان

                                                     هرچه می خواهد دلت از عالم بالا طلب

کلام بزرگان در مورد ایشان

1- حضرت آیت الله العظمی میرزا احمد نجفی دشتی:

«حاج شیخ محمد صدیقی شخصیتی فاضل، پر تلاش و بسیار متواضع و از خانواده علم و عمل که این بزرگوار خود از سلاله مرحوم علامه حاج ملا علی شیخیانی (ره) است که ایشان مجتهد و جد بزرگ این عالم وارسته و فاضل می باشد و از افتخارات بزرگ اسلام و استان بود.»

۲- حضرت حجت الاسلام و المسلمین فاضل فردوسی نماینده اسبق ولی فقیه در استان بوشهر:

«این شخصیت علمی و دینی عمر با برکت خویش را جهت احیای دین و خدمات به دوستارانش سپری کرد و ارادت خاص به حضرت امام (ره) داشت، یکی از علمای بر جسته در استان بودند.»

٣- حضرت حجت الاسلام و المسلمین حسینی مهری امام جمعه اسبق برازجان:

« این شخصیت با آنکه کسب فیض از محضر اساتید و مراجع را برده بود و لیکن پس از بازگشت به دیار خویش با شخصیت عالمانه ولی بسیار متواضع و کوچک نفس به انجام وظیفه دینی و خدمت به مردم می پرداختند با این که با کهولت سن مواجه و با درد و ناراحتی جسمی بسر می بردند ولی بسیار فکرشان جوان و خوش فکر بودند و این نبوغ و تفکر کاملا از بیانات این عالم اندیشمند مشهود و پیدا بود و عنایت و ارادتی خاص نسبت به سادات جلیل القدر داشت و علاقه وافر به امام خمینی (ره) نشان می دادند و بیت ایشان چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب جایگاه شخصیت های بزرگ و اندیشمندان انقلاب در دشتستان بوده و هست.»

4- مرحوم حجت الاسلام و المسلمین حاج آقا نبوی(ره) نماینده اسبق بوشهر در مجلس شورای اسلامی:

«وجود ایشان ذخیره ای برای اسلام و خدمتگذاری صدیق برای مردم متدین و نجیب دشتستان محسوب می شد و بیتشان نیز محل مراجعه همه مردم بزرگوار و متدین بوده و هست ».

والسلام

عاش سعيداً و مات سعيدا