محمود صادقی:

 

قسمت اول

 

خواسته شد در مورد وضعیت عکاسی خبری در استان بوشهر مقاله ای بنویسم و مرا به این واداشت تا مواردی را به اجمال خدمت عزیزان عرض کنم تا دعوت دوستان را اجابت کرده باشم.

برای وضعیت عکاسی خبری و عکس خبری در استان ابتداء باید چند نکته را بررسی کرد تا بتوان نتیجه بهتری ارائه کرد

اول: وضعیت کمی و کیفی عکاسان خبری و عکس های خبری استان

دوم: وضعیت عکاسی خبری رسانه های مکتوب و مجازی  استان

سوم: وضعیت عکاسی خبری روابط عمومی ادارات، سازمان ها، ارگان ها، دولتی و غیر دولتی استان

چهارم: جایگاه صنفی عکاسان خبری در خانه مطبوعات استان بوشهر و کشور

در ابتدا تعریفی مختصر از عکس خبری و عکاس خبری داشته باشیم تا بتوانیم این مسائل را روشن وشفاف تر بیان نمائیم.

عکس خبری یا مطبوعاتی عکسی است که علاوه بر ثبت لحظات باید به نحوی ارائه دهنده ارزشهائی خبری نیز باشد

 
ما باید بدانیم عکس های خبری  با تصاویر نمایشگاهی یا عکسهای یادگاری تفاوت عمده دارند در عکس های خبری باید هیجان،و تحرک پویایی بیشتری وجود داشته باشد و از نظر فنی باید دارای وضوح و روشنی باشند تا بیننده بهتر بتواند به اصل موضوع پی ببرند و حالات صورت  که نشان دهنده خشم و نفرت و مظلومیت و نگرانی و شادی سوژه است برای  مخاطب به خوبی نمایان باشد.

عکاس خبری یا فتوژورنالیست و به تعبیری عکاس مطبوعاتی، حرفه ای است جذاب و در عین حال پرمخاطره که عکاس برای رسیدن به هدفش می بایست دوره های عالی را طی و تجربه لازم را کسب نماید و با استفاده از امکانات پیشرفته، زمینه لازم جهت جذب مخاطبین را به مطبوعات و رسانه ها روز به روز پررنگ تر نماید.

اما سخن گفتن از عکاسان خبری در استان بوشهر هم آسان است هم ناراحت کننده.

آسان از این نظر که تعداد افراد دوربین بدست زیاد می باشند و همه خود را عکاس فوق حرفه ای حساب می کنند بدون اینکه آزمون ها را طی کرده یا در آن به پختگی رسیده باشند    .     البته جای خوشبختی و امیدواری است که آمار علاقه مندان به این رشته هنری در استان بوشهر روز به روز بیشتر می شود ولی این دلیل بر پختگی آنها و طی کردن دوره های عالی نمی باشد    

.

و ناراحت کننده از این نظر که تعداد واقعی عکاسان خبری از نظر کیفیت و سواد بصری از انگشتان یک دست هم کمتر شده اند.که این موضوع در سطح کشور و بخصوص استان بوشهرزیاد نمود پیدا کرده و عکاسان واقعی به حاشیه رانده شده اند. چون هزینه های یک عکاس خبری حرفه ای زیاد است و در تمام دنیا خبرنگاران بخصوص عکاسان خبری بخاطر ریسک پذیری بالای آن بیشترین دستمزد را دارا می باشند.

اما دراستان تعریف درستی از عکاسی خبری ندارند و فکر می کنند هر کس دوربین دارد به او می گویند عکاس خبری.

آیا افرادی که در نشست ها و جلسات و همایش ها کار عکاسی انجام می دهند آنها را باید عکاس خبری، نامید؟ البته این یک بخش کوچکی از عکاسی خبری است که نشست ها و جلسات و همایش ها را پوشش خبری می دهند ولی امروزه عکاسی خبری تعریف وسیعتری پیدا کرده است. حوادث و رویدادهای اتفاق افتاده در بخش ها و مسایل مختلف جامعه که ثبت می شود و به داده های رسانه ای منتقل و در آنجا انتشار می یابد عکس خبری یا گزارش تصویری می گویند    .      

امروزه بدلیل گسترش مسایل علمی سیاسی خبری ورزشی هنری شاخه های عکاسی نیز دچار تحول و تغییرات گردیده که عکاسی را در شاخه های گوناگون تخصصی تر نموده است. بطور مثال عکاسی ورزشی، عکاسی خیابانی، عکاسی جنگ، نجوم، علمی، کودک، آرت، مستند مفهومی اجتماعی، و ...

و در همین بخش عکاسی خبری شاخه های متعددی وجود دارد که شامل عکاسی (خبری ورزشی) (خبری جنگ) (خبری اجتماعی) (خبری سیاسی) (خبری حوادث) و..... شامل می شود، در واقع عکاسی هنری مثل یک درخت تنومند می ماند با شاخه و برگ های فراوان، بعضی شاخهها قطورتر و بیشتر دیده می شوند و بعضی نازک تر و کمتر به چشم می آیند . حالا فرض را بر این  بگذارید که شاخه های قطورتر عکس های خبری هستند که بیشتر مورد توجه قرار می گیرد.

اما اگر واقع بینانه به عکاسی خبری  در استان بیندیشیم در حال حاضر این بخش در استان و کشور جایگاه واقعی ندارد و هر کس چند تا عکس گرفت و آن را باز نشر داد می گویند عکس خبری. آیا فقط بدلیل سهل والوصول بودن امکانات عکاسی که شامل دوربین های موبایلی و دوربین های عکاسی کامپکت می باشند به آنان باید گفت عکاس خبری! یا عکس خبری!

اگر به بنده بگویند پنجاه سال قبل در این استان چند عکاس خبری حرفه ای با سواد بصری داشتیم؟

    با صراحت عرض می کنم هیچ،و این واقعیتی ست که باید پذیرفت. که نه تنها در بخش عکس خبری فردی نداشتیم بلکه در بخش های دیگر عکاسی هم، با تعاریفی که عرض کردم حرفه ای و دارای سواد بصری و در کار استمرارداشته باشد انگشت شماربودند، و فقط دو سه نفر بودند که دارای این خصیصه ها بودند. اما در بخش مستند اجتماعی و طبیعت یک نفر شاخص بوده و هست که این کار را با قوت و بدور از حاشیه انجام می دهد، شاید اسم او را بگویم بهتر باشد ، ایشان جناب سید حسین صافی هستند که انصافا حق بزرگی به گردن همه هنرمندان عکاس و فیلم سازان استان بوشهرداشته و دارند. و با یقین عرض می کنم که ایشان یکی از بهترین هنرمندان ارزشمند این استان هستند که صاحب نظر و ایده پرداز درزمینه عکاسی در کشور و بین اللمل می باشند، و این را بخاطر ارادت به ایشان عرض نمی کنم بنده با خیلی از عکاسان پیش کسوت و هنرمندان صاحب نام کشور در ارتباط هستم و سخنان خیلی از عکاسان مهم داخلی و خارجی را بطور مستقیم گوش دادم و وقتی گفته های  ایشان با دیگران مقیاسه می کنم انصافا آقای سید حسین صافی یک سر و گردن از این افراد بالاتر هستند ولی  متاسفانه در این چند سال از این بزرگوار بخصوص دراستان بوشهر کمترین استفاده و بهره ها برده شد و این بزرگترین ظلم و جفا به ایشان و هنرمندان و مردم استان بود.

و ما را از ایشان، که سرشار ازفکر و اندیشه و خلاقیت ونوآوری در هنرهای تصویری هستند فقط به این دلیل که ایشان تفکر انقلابی و ولائی داشتند و برای استان موهبتی بود، متاسفانه دور و محروم کردند.

در عوض به جای ایشان افرادی برسر کار آمدند مانند بدلیجاتی بودن که دارای کمترین ارزش هنری هستند که فقط أدای هنرمندان بزرگ را در می آورند.ولی از داخل تهی و خالی از معرفت و اندیشه هستند.

شاید سوال شود پس چرا تعدای از عکس های خبری قبل از انقلاب و در شروع انقلاب اسلامی در استان بوشهر توسط افرادی ثبت و به چاپ رسید مگر اینها عکس خبری و دارای ارزش هنری نبودند؟ یا عکاسان خبری آن را ثبت نکردند؟ باز هم این را به ضرس قاطع عرض می کنم، خیر.

اصلا ما در آن زمان در استان بوشهر عکاس خبری حرفه ای نداشتیم، چند نفر محدود خبرنویس بودند که گاهی وقتها اصلا ما در آن زمان در استان بوشهر عکاس خبری حرفه ای نداشتیم، چند نفر محدود خبرنویس بودند که گاهی وقتها عکس هم می گرفتند ولی تصاویر دارای ارزش هنری نبودند و خود آنها هم عکاس خبری شاغل در حرفه نبودند که بتوانند تصاویر خبری را بطور منظم به مطبوعات آن زمان ارسال کنند یا بتوانند به ارزش های هنری تصویری پی ببرند.

 و تصاویری هم که مانده و عنوان می گردد عکس خبری هستند! اینطور نیست آنها صرفا عکس های مستندی بودند که در حین چند اتفاق و برحسب تصادف ثبت می گردید و فاقد ارزش های عکاسانه می باشند.

شاید در بین تصاویر به جا مانده یکی یا دو عکس تقریبا خوب هم پیدا کنیم که این هم بر حسب اتفاق ثبت گردیده اما اکثریت تصاویر با نگاه عکاسانه و هنری نیستند.و این گواه محکم بر عدم شناخت کافی و ناآزموده بودن و حرفه ای نبودن این افراد از هنر عکاسی می باشد.

اما معتقد هستم تصاویر مانده در آن زمان مستند نگاری شده و برای آنکه در آرشیو تاریخی استان سندی موجود باشد و بر اساس آن قضاوت بهتری در واقعه نگاری استان بوشهر داشته باشیم. همین مستند نگاری هم، غنیمت بود.