امروز: سه شنبه 26 آبان 1405
    طراحی سایت
تاريخ انتشار: 09 فروردين 1392 - 11:28

فصل اول کتاب، مشاهدات دکتر مارسل کاره است که خلاصه آن چنین است:
پزشکی غربی به الجزایر می‌رود، در شهر مستغانم که دو قسمت است و دره‌ای طبیعی آن را دو نیم کرده است، نیمی اروپایی‌ها و نیمی مسلمانان، وارد می‌شود. در نیمه‌ای که مسلمانان ساکن‌اند مطبی تأسیس می‌کند و به مداوای مردم می‌پردازد.

گزارشی از کتاب عارفی از الجزایر

گزارشی از کتاب عارفی از الجزایر
نوشته مارتین لینگز
ترجمه نصرالله پور جوادی


بخش نخست
فصل اول
فصل اول کتاب، مشاهدات دکتر مارسل کاره است که خلاصه آن چنین است:
پزشکی غربی به الجزایر می‌رود، در شهر مستغانم که دو قسمت است و دره‌ای طبیعی آن را دو نیم کرده است، نیمی اروپایی‌ها و نیمی مسلمانان، وارد می‌شود. در نیمه‌ای که مسلمانان ساکن‌اند مطبی تأسیس می‌کند و به مداوای مردم می‌پردازد.
بر خلاف مراکز درمانی دولتی، مردم به او اعتماد می‌کنند. حسن معاشرت و رعایت حال مسلمین و ... موجب این اعتماد است. از آن طرف شهر فردی به نام شیخ العلوی که مراد جمعی است مریض می‌شود و با اینکه اهمیتی به مریضی نمی‌دهد ولی پی پزشک می‌فرستد و او در بهار سال 1920 شیخ را ملاقات می‌کند.
پزشک از اینکه او را احضار میکنندمتعجب و سوالاتی برای او ایجاد می‌شود که با ادامه مراوده پاسخ سوالات خود را می‌یابد. وقتی وارد اقامتگاه شیخ می‌شود و اولین بار شیخ را می‌بیند، احساس می‌کند با شخصی غیر عادی روبرو است. سادگی اطاق او مفروش بودن، و مکانی که شیخ نشسته است که پزشک با دیدن شیخ به یاد تصاویر مسیح می‌افتد و شیخ را کاملاً شبیه مسیح می‌یابد. لختی تأمل می‌کند تا اینکه شیخ او را فرا می‌خواند. خواهر زاده شیخ، سیدی محمد مترجم می‌شود. و ادب حضور را با دقت رعایت می‌کند.
در این ملاقات از او با چای و شیرینی پذیرایی می‌کنند. شیخ به جای پزشک بسم الله می‌گوید و بعد از تعارفات معمول از او می‌پرسد که آیا عواقب بیماری‌اش وخیم است یا خیر؟ و درخواست می‌کند که واقعیت امر را به او بگوید. پزشک معاینه‌ای دقیق می‌کند و توضیح می‌دهد که او دچار آنفولانزای حاد است ولی خطری او را تهدید نمی‌کند و توضیحات دیگر. شیخ راضی به نظر می‌رسد و از پزشک تشکر می‌کند و نکاتی دیگر. اولین ملاقات تأثیراتی بر پزشک می‌گذارد. پیش از این چیزی در مورد شیخ نمی‌دانست و بعد هم که تلاش کرد تا اطلاعاتی در مورد او کسب کند موفق نشد.
او پس از سال‌ها تأثیر اولین ملاقات را همچنین باقی می‌داند. پزشک باز هم به ملاقات می‌رود تا بازیابی سلامتی شیخ. و هر بار ملاقات صورت می‌گیرد، صمیمیت و اعتماد شیخ به پزشک بیشتر می‌شود. پزشک نیز او را آدمی بی تزویر و نیرنگ می‌یابد و همین مقدمه مودت می‌شود و وقتی ملاقات‌های پزشک خاتمه می‌یابد شیخ اظهار خوشحالی می‌کند که هر وقت فرصت شد پزشک به دیدارش برود و همین آغاز رفاقت 14 ساله وی تا زمان فوت شیخ ( 1920 تا 1934) می‌شود و اقلاً هفته‌ای یک‌بار دیدار تجدید و فراتر از این رابطه، تبدیل به رابطه خانوادگی می‌شود.
او از حضور درویشان برای ساخت زاویه (خانقاه) تعجب می‌کند که چگونه با اخلاص زمینی را می‌خرند و به شیخ اهداء می‌کنند و دسته دسته از نقاط دور می‌آیند و در ساخت آن بدون هیچ چشم داشتی کمک می‌کنند.
و بعد از توقفی در ساخت، مجدداً در سال 1920، ساخت آن آغاز می‌شود. دو سال بعد به اتمام می‌رسد و جشنی که برگزار و موجب سؤال وی می‌شود که چگونه شیخ چنین چیزی را پذیرفت با اینکه از ظواهر فاصله می‌گیرد و پاسخی درخور می‌شنود که انسان مردم را همان‌طور که هستند باید قبول کند.
در طول مدت مراوده بین شیخ و پزشک، مکالمات و گفتگوهایی صورت می‌گیرد که برخی از آن‌ها را در این فصل ذکر می‌کند و گزارشی از مراسم دراویش می‌دهد. شیخ کم کم بیمار می‌شود و علی رغم ضعف روز افزون در مجالس فقری حاضر می‌شود و صحبت می‌کند تا اینکه در سال1932 حمله خفیفی می‌کند و هرچند اتفاقات دیگری هم می‌افتد، اما شیخ دو سال دیگر دوام می‌آورد و پس از آن با خبر از اینکه امروز روز آخر است در حلقه مریدان خود خرقه تهی می‌کند.

فصل دوم
فصل دوم بخش نخست، به منشأ تصوف پرداخته است. کلمه تصوف در صدر اسلام به کار برده نمی‌شد و بعدها رایج شده است ولی ریشه‌های تصوف را باید در صدر اسلام و حتی قبل از اسلام مانند خلوت نشینی‌های پیامبر در غار حراء و کوه‌های اطراف مکه جستجو کرد.
مؤلف مدار کامل تصوف را که طی قرن‌های متمادی ظهور کرده است در این حدیث می‌بینید که «بنده من با توسل به نوافل، خود را به من نزدیک می‌سازد تا اینکه او را دوست بدارم و هنگامی که او را دوست داشتم، گوشی که با آن می‌شنود منم، چشمی که با آن می‌بیند منم، دستی که با آن ضربت می‌زند منم، پایی که با آن راه می‌رود منم».
وی با ذکر پاره‌ای از آیات قرآن و دستورات عبادی آن، در پی اثبات این است که اصول تصوف در زمان پیامبر پایه گذاری شده و توسعه آن بعد از وفات پیامبر، امکان یافته است.
عامل پیدایش مذهب‌های مختلف بسط و تفصیل و تحلیل دین است، پس از تلفیق و ترکیب و جامعیت. اسلام به معنای کامل کلمه دارای سه مرتبه است: اسلام، ایمان، احسان. شیخ العلوی در هر سه عرصه مجالی برای اجتهاد قائل است و اجتهاد جنید بغدادی و مشایخ دیگر در مرتبه احسان، صوفیه را به صورت یک شعبه کاملاً منظم دین درآورد. در مسیحیت محبت و در قرآن ذکر و یا معرفت، متضمن شناخت حق است و دو جنبه معنوی است که در سراسر تمدن اسلامی به حالات مختلف مشاهد می‌شود. شیخ العلوی زمانی از چشمه کافور و زمانی از چشمه تسنیم می‌آشامد، گاهی در مقام عبودیت محمدی منزل می‌کند و گاهی در آسمان قربی که سحر بدان راه یافت اوج می‌گیرد.

فصل سوم
فصل سوم این بخش به سرگذشت خود نوشت شیخ می‌پردازد؛ او می‌گوید: نامش ابوالعباس احمد بن مصطفی العلوی است که در سال 1286 هجری قمری (1869میلادی) در مستغانم دنیا آمده است. او سعی نکرده است نوشتن بیاموزد، مکتب یک روز هم نرفته است، مقداری قرآن حفظ کرده که بعد به دلیل اشتغالات رها کرده است. خواندن قرآن را نیز از پدرش آموخته است، اما به مطالعه علاقه داشته و شبانه مطالعه می‌کرده. معلومات خود را در رشته‌های مختلف افزایش داده است. به تعبیر خودش بعد از وسعت معلومات در صدد فرا گرفتن تعالیم «قوم» بر آمد. با مشایخ طریق آشنا شد. نخستین تمایلش به سلسله عیسویه است و سپس آشنایی با شیخ حمو که از او درخواست گرفتن مار می‌کند و او پس از تلاش مار کوچکی را می‌گیرد نزد شیخ می‌آورد، شیخ می‌گوید: آیا می‌توانی مار بزرگ‌تری بگیری؟ او می‌گوید: برایم فرق نمی‌کند. شیخ حمو می‌گوید: من مار بزرگ‌تر و زهرآگینی را به تو نشان می‌دهم که اگر بر آن مسلط شدی به راستی فرزانه‌ای! العلوی می‌گوید: مار کجا است؟ و حمو می‌گوید: نفس تو! شیخ حمو کم کم مرشد شیخ احمد می‌شود، به او اوراد سحر و شب می‌دهد و ارتباط بین این دو زیاد می‌شود و شیخ احمد به طریقت حمو می‌پیوندد و تشرف حاصل می‌کند. مکلف به مداومت به ذکر یکی از اسماء الهی می‌شود و به مرحله‌ای می‌رسد که این تکلیف از او ساقط می‌شود. 15 سال در خدمت شیخ می‌کوشد و آنگاه که میل به مهاجرت پیدا می‌کند شیخ حمو بیمار و خرقه تهی می‌کند. مریدان برای جانشینی شیخ مشورت می‌کنند و با توجه به رویاها و اشاراتی چند، شیخ احمد العلوی را جانشین او می‌کنند.
شیخ احمد چهار بار ازدواج و هر چهار همسر را طلاق می‌دهد، البته با رضایت و دوستی.
او پس از انتخاب مریدان و دراویش، به عنوان پیر طریقت شیخ حمو که به جز چند نفر همه با او بیعت می‌کنند، اتحاد دراویش را نشانه لطف حق می‌داند. وی گزارشی نیز از وضعیت پدر در سرگذشت خود نوشت خود می‌دهد و به مسافرتش به شهرهای مختلف از جمله الجزایر، تونس و طرابلس برای دیدن پسر عموهایش و همچنین سفر به استانبول و وقایعی که آنجا اتفاق افتاده و بالاخره بازگشت به الجزایر. سختی‌های سفر، دیدن برخی عرفا در تونس و طرابلس و ... به صورت شیوا گزارش خود را طرح می‌کند.

فصل چهارم
در آخرین فصل بخش نخست، شیخ در مقام ارشاد معرفی می‌شود. در فصل قبل گفته شد که شیخ بنای سفر داشت و برخی جاها سفر کرد. از این مسافرت‌ها گزارش‌های گوناگونی ذکر شده است که آنچه می‌شود گفت از انگیزه‌های قوی وی برای این مسافرت‌ها نیاز به تجربه بیشتر است. برک از کسانی است که با شیخ آشنایی داشت. او معتقد است شیخ مشتاق آشنایی با ادیان دیگر بود. تورات و انجیل را خوب می‌شناخت. با شیخ در مسیری که گام نهاده بود مخالفت‌های شدیدی از ناحیه رؤسای خانقاه‌های درقاوی می‌شد. به ویژه اینکه شیخ پس از مدتی طریقه خود را آن‌ها جدا کرد و طریقت خود را به «العلویة الدرقاویه الشازلیة» خواند. او بر خلاف برخی دیگر، خلوت نشینی را در طریقه خود باب کرد. برخی مخالفین شیخ اتهاماتی به وی می‌زدند. او شعر می‌سرود و مطالبی را بیان می‌کرد و برخی از میان شعرهای او نکاتی را بهانه مخالفت می‌کردند، از جمله از شعر او برداشت اساعه ادب به پیامبر کردند و او را متهم به بی احترامی به پیامبر نمودند. وی نیز طی نامه‌هایی پاسخ برخی اتهامات را می‌داد. همچنین در مقابل انتقاد از صوفیه به دفاع از آن می‌پرداخت. وقتی نویسنده «مرآة الاخطاء» به نقد صوفیه پرداخت، شیخ با دقت و جدّیت پاسخ اتهامات و نقدهای او را داد و از بعضی معتقدات صوفیه مانند تواجد، رقص و ... با استدلال از آیات و روایات پاسخ گفت.
شیخ به وقایع عصر خویش، هر چند موافق طبعش نبود روی موافقت نشان می‌داد و در سال 1301 هجری قمری نشریه‌ای به نام «لسان الدین» تأسیس کرد که به صورت هفتگی منتشر می‌شد و پس از آن نشریه دیگری در سال 1305 هجری قمری به نام «البلاغ الجزایری» منتشر کرد.

بخش دوم
بخش دوم کتاب پیرامون اعتقادات شیخ است که هفت فصل را به خود اختصاص داده است، هر کدام را به صورت اختصار ذکر می‌نماییم.
فصل پنجم
آغاز فصول هفت‌گانه به ترتیب کتاب، فصل پنجم است که به وحدت وجود می‌پردازد. در ابتدای فصل نکته‌ای از نیکلسون در خصوص وجوه اشتراک نظام‌های عرفانی ذکر می‌کند و متذکر می‌شود وحدت وجود به منزله مدار اصلی همه طرق معنوی ادیان آسیایی است که در تصوف نیز همین منزلت را دارد. ذکر برخی آیات قرآن برای اثبات این نظریه و استفاده از اسم الحق و مشعر بودن کلمه وجود بر حق، از نکات قابل توجه است. فراموشی زیرکی‌های عقل جزئی از اولین کارهایی است که مبتدی در طرق عرفانی به ویژه طریقه علوی باید انجام دهد. در این طریقه تکرار دو ورد؛ یکی استغفار و دیگری صلوات و کلمه توحید، سه مرتبه فکری را در سالک ایجاد می‌کند: 1- مرتبه نفس و تزکیه آن. 2- اضمحلال نفس جزئی و استغراق آن در نبی. 3- محو شدن وجود نبی در ذات حق. شیخ العلوی معتقد است نظریه وحدت وجود نه تنها منکر منزه بودن حق نیست بلکه مثبت آن است.
 
فصل ششم:

عوالم سه‌گانه.
در این خصوص با ذکر برخی نکات و شرح شیخ العلوی بر کتاب «المرشد المعین لاصول علم الدین ابن عاشر» مطالب مهم عرفانی را طرح و معتقدات شیخ را بیان می‌کند. او وجود را یکسره مندرج در تحت لا اله الا الله می‌داند و کلمه محمد رسول الله را مندرج تحت لا اله الا الله. وی در شهادت بر رسالت، عوالم سه‌گانه را جمع می‌داند و این‌گونه معتقد است که محمد کنایه از عالم ملک، که عالم محسوسات است می‌باشد. لفظ رسالت کنایه از عالم ملکوت، یعنی باطن امور و اسرار معانی است. و این را واسطه بین حدوث و قدم می‌داند و از آن به روح الامین تعبیر می‌کند. و الوهیت را کنایه از عالم جبروت می‌داند، در یایی که حس و معنا از آن برخاسته است.

فصل هفتم
در فصل هفتم به اسرار حروف می‌پردازد. شیخ العلوی در رساله کوچکی با نام «الانموذج الفرید» منطوی بودن همه کتاب‌های آسمانی در باء بسم الله الرحمن الرحیم را اشاره به توحید می‌داند و این چگونگی را با نقل دو حدیث از پیامبر اکرم آغاز می‌کند:
1- هر چه در کتاب‌های آسمانی است در قرآن است و هرچه در قرآن است در سوره فاتحه است و هرچه در فاتحه است در بسم الله الرحمن الرحیم است.
2- هر چه در بسم الله الرحمن الرحیم است در باء است و هرچه در باء است در نقطه‌ای است که زیر آن است.
او به بسط و توضیح این حدیث می‌پردازد و منظور از نقطه را غیب ذات مقدس می‌داند که وحدت شهود نامیده می‌شود. و منظور از الف را واحد الوجود که به آن ذات ربوبیت می‌گویند. باء تجلی آخر است، مسمای به روح اعظم. و پس از این‌ها بقیه حروف و کلمات و عبارات که به حسب مقام پدید می‌آید.
محور کتاب شیخ به حروف نخستین الفبا دائر است. او نسبت الف به ب را مانند نسبت بسم الله الرحمن الرحیم به همه قرآن می‌داند. الف و ب با هم اب را تشکیل می‌دهند که در زبان عبری یکی از اسماء الهی است و عیسی علیه‌السلام با همین اسم با پروردگار این‌گونه سخن گفته است: «هر آینه من به سوی پدرم و پدر شما خواهم رفت، یعنی به سوی پروردگارم و پروردگار شما».
نقطه، قبل از تجلی در الف در گنج پنهان بود و حروف در کنه آن مستهلک، تا اینکه آنچه در باطن داشت به منصه ظهور رسانید. شیخ حروف را علائمی می‌داند که از جوهر پدید می‌آید و هیچ حرفی نیست که بدون جوهر یا مرکب وجود آمده باشد. او حروف را تعینات جوهر می‌داند هر چند حروف عین جوهر نیست. شیخ حروف را در نقطه مستهلک می‌داند، همه کتاب‌ها را در کلام و هکذا کلام را در کلمه و کلمه را در حرف مستهلک می‌داند. بین نقطه و سایر حروف تفاوت است لیس کمثله شیء، نمی‌توان آن را تعریف کرد، منزه است از آنچه در حروف دیگر است.
شیخ با نکات ظریف و دقیق نکات عرفانی را در قالب تشریح حروف بیان می‌کند و اولین تجلی نقطه را الف می‌داند و اگر اولیتش ثابت شود، آخریت را نیز باید به آن اختصاص داد هو الاول و الآخر و الظاهر و الباطن. اولین صورت ظاهر در الف را حرف باء می‌داند و صورت باء بسم الله الرحمن الرحیم با باء عادی متفاوت است. وی با استفاده از آیات، با لطافتی تمام این مطالب را در مقام بیان اسرار حروف ذکر می‌کند.

فصل هشتم السلام.
در این فصل در خصوص سلام به معنای صلح و آرامش سخن می‌گوید. وی به توضیح ریتم و رقص می‌پردازد و سکون و آرامش نهایی آن را گوشزد می‌کند. در این فصل اثبات می‌کند که انبیاء بر اولیاء تقدم دارند البته مرادش ولایت انبیاء است نه نبوت آن‌ها. او تجلی الهی را در اشخاص از حیث شدت و ضعف متفاوت می‌داند و تجلیات اسماء و صفات را در مرتبه محمدی ورای مرتبه اکابر پیامبران اولوا العزم می‌داند. وی توضیحی در مورد بی قراری یعقوب در هنگام مفقود شدن یوسف می‌دهد و در قالب لطیف عرفانی آن را توجیه می‌کند. او همچنین در تسبیح دوم، تقدم صلوات بر سلام را لازم می‌داند چون همگان را مخاطب سلام نمی‌داند.


فصل نهم
در فصل بعد به رؤیت حق می‌پردازد و ضمن توضیح رؤیت موسی به تفاوت میان تجلی حق بر کوه برای موسی، و تجلی او بر سدرة المنتهی برای محمد علیه الصلاة والسلام می‌پردازد. موسی آمادگی نداشت و شدت عمل داشت و بیهوش شد، ولی محمد چشم ظاهر و باطنش توافق و هماهنگی کامل داشت.
برای رؤیت حق اتصال با چشم باطن لازم است. در قرآن دو نوع رؤیت برای معراج پیامبر ذکر شده است؛ یکی با چشم باطن و دیگری با چشم ظاهر و رؤیت سدرة المنتهی از قسم دوم است. البته شیخ هماهنگی بینش ظاهری و باطنی را لازم می‌داند.
 

 

فصل دهم

فصل دهم پاکی را تشریح می‌کند. شرط اساسی برای ورود به طریقت آگاهی کامل سالک از علوم شرعی است. ابن عاشر کتاب «المرشد المعین فی علم الدین» را نوشت که موظف بودند به حفظ آن. این منظومه متشکل از سه بخش است: 1- اسلام. 2- ایمان. 3- احسان. شیخ العلوی کتاب «المنح القدوسیة» را در شرح کتاب ابن عاشر نوشت. او به توضیح آبی که با آن وضو گرفته می‌شود پرداخت و ضمن تشریح آن گفت: طهارت از شستشوی با آب مطلق حاصل می‌شود و آب مطلق آب غیب است. در ادامه نیز معانی حدث، طهارت کبری و ... را به شیوایی شرح می‌دهد.

فصل یازدهم پیرامون نماز است.
او بخش‌های مختلف نماز را از حمد گرفته تا رکوع و سجود و تشهد و سلام به شیوه معهود خود تفسیر کرده همچنین به تشریح و توضیح مراسم تدفین پرداخته و شرائط کسی که نماز میت می‌خواند و چگونگی نماز را بیان می‌کند.


بخش سوم
ابعادی دیگر

 

فصل دوازدهم قرابت معنوی
در این فصل به چگونگی ادیان آسمانی پرداخته و پیامبران گذشته را به سه لحاظ در اسلام مورد احترام می‌داند: 1- فرستاده خدا هستند. 2- تجلیات روح محمدی‌اند. 3- برادران محمداند. همچنین چند رؤیا در تأیید این مدعا از مریدان شیخ نقل می‌شود.

 

فصل سیزدهم
فصل سیزدهم اختصاص به کلمات قصار شیخ دارد که تعدادی از کلمات را ذکر می‌کنیم:
- عارفان چندین دسته‌اند: 1- عارف به پروردگار خود. 2- عارف به نفس خود. کسی که به نفس خود عارف است معرفتش شدیدتر است از کسی که بر پروردگار خود عارف است.
- محجوبان چندین دسته‌اند: محجوب از پروردگار خود، محجوب از نفس خود. کسی که از نفس خود محجوب است حجابش شدیدتر است از کسی که از پروردگارش محجوب است.
- هر کسی که خدا را از غیر خود طلب کند هرگز به او نمی‌رسد.
- کمال ادب مستلزم اثبات حجاب است.
- دورترین مردم از پروردگارشان کسانی‌اند که در تنزیه بیش از حد مبالغه کنند.
- زیادت طلبیدن مرید از نادانی است.
- چه بسا شناخت بدون اعتماد که باعث دوری از حق گردد.
- نه هر که به سوی او شتافت به او رسید و نه هر که بر او اعتماد کرد از او غافل ماند.
و پاره‌ای توضیحات پیرامون این کلمات و کلمات قصار دیگر که نقل شده است.

فصل چهاردهم
گزیده‌ای از اشعار شیخ العلوی در این فصل نقل شده است، زیر دوازده عنوان: العقل، الدجال، الطریق، المرشد، الکأس، الحقیقة الحاضرة، النصیحة، المقام الاعلی، هادی القوم، الخمر، لیلی، التوقیع.
پس از آن پیوست‌های کتاب است که آثار شیخ را توصیف و 16 اثر منسوب به وی را عنوان کرده است مانند: مفتاح الشهود فی مظاهر الوجود، تفسیر قرآن، المنح القدوسیه فی شرح المرشد المعین و طریق الصوفیه، الانموذج الفرید، الرسالة العلویة، دیوان.
پیوست دوم، شجره نسبت معنوی شیخ است که نمودار سلسله طریقت شیخ العلوی است که با این پیوست، فصول بخش سوم کتاب به پایان می‌رسد./ح


والسلام



کانال تلگرام اتحادخبر


نظرات کاربران
1392/02/16 - 22:51
0
0
استاد ممنون
از كتابهاي شهيد مطهري بيشتر استفاده كنيد
ارسال نظر

نام:

ايميل:

وب سايت:

نظر شما:

تازه ترین خبرها

  • خرده‌گیر و درشت‌ول‌کن
  • گردهمایی بانوان شین کیوکوشین استان بوشهر؛ تجلی همدلی، انضباط و پویایی در باشگاه کمالیان
  • تجلیل دهیار دهقاید از دانش‌آموزان خلاق دشتستانی؛ روایت حماسه شهدای دهقاید با هوش مصنوعی
  • بازسازی واحد بوتادین پتروشیمی جم جلوتر از برنامه؛ بازدید مدیرعامل از روند عملیات
  • دشوارترین بخش توسعه
  • خانواده پتروشیمی پردیس، هم‌سوگِ همکاران داغدار در دهلران
  • عناوین روزنامه‌های امروز1405/08/25
  • برگزاری دوره آموزشی تخصصی برای دهیاران شهرستان‌های دیر و کنگان/ تصاویر
  • پیام تسلیت مدیرعامل شرکت پتروشیمی زاگرس به مناسبت درگذشت تعدادی از کارکنان شرکت پتروپالایش دهلران
  • حضوری هیئت سرشماری نفوس و مسکن در جزیره خارگ شد
  • تلفیق فرهنگ کتابخوانی با ورزش قهرمانی؛ ایستگاه مطالعه در هیئت تیراندازی دشتستان راه‌اندازی شد
  • ۳۸ هزار سند دفترچه‌ای در بوشهر همچنان نیازمند تبدیل به سند تک‌برگ است؛ ۱۱ هزار سند تعویض شد
  • برگزاری نشست کارگروه فناوری اطلاعات و امنیت سایبری منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در پتروشیمی زاگرس
  • عناوین روزنامه‌های ورزشی امروز1405/08/25
  • ۴۹ دستگاه رمزارز غیر مجاز در برازجان کشف شد
  • پیشنهادات کارگروه ویژه پرستاری اجرایی نشده است
  • گامی علمی برای توسعه زنجیره ارزش پتروشیمی؛ رونمایی از کتاب تخصصی تولید پروپیلن با تألیف مدیرعامل پتروشیمی جم
  • انتصاب محمدعلی عبدالشیخی به‌عنوان مشاور و دستیار مدیرعامل بیمه تعاون کشور
  • فرزانگی در عصر تفرقه
  • از فقر اقتصادی تا ضعف اعتقادی
  • ‌‌«بوشهرمال» می‌تواند محور تجارت و گردشگری منطقه آزاد بوشهر شود
  • افتتاح و بازدید از ساختمان اداری منطقه آزاد بوشهر با حضور مسئولان ارشد کشور و استان / تصاویر اختصاصی اتحاد خبر
  • استاندار بوشهر: منطقه آزاد بوشهر سرزمین فرصت‌های طلایی برای سرمایه گذاری است
  • 🎥ویدیو/صادرکنندگان بوشهری از موانع پیش‌روی صادرات می‌گویند
  • دلار بسوزانید، شاید اقتصاد درست شد!
  • در آبان پیش‌رو با احتیاط بیشتری رانندگی کنیم
  • محبی: توانمندسازی فرهنگی و تحصیلی دانش‌آموزان اولویت دارد
  • 🎥ویدیو/حضور گسترده مردم بوشهر در راهپیمایی ۱۳ آبان
  • استاندار بوشهر در دیدار با معاون اول رئیس‌جمهور بر تخصیص اعتبارات بیشتر برای تکمیل پروژه‌های مهم استان تاکید کرد
  • « تولید در خطِ‌مقدم ، منابع انسانی در حاشیه! »
  • .: عباسی 1 روز قبل گفت: موفق باشید ...
  • .: موسوی 1 روز قبل گفت: واقعا زیبا بود.. از ...
  • .: مهرداد حدود 2 روز قبل گفت: یکی از بهترین مدیران ...
  • .: نیکنام حدود 2 روز قبل گفت: درود بر شما بسیار ...
  • .: نبی الله احمدی حدود 4 روز قبل گفت: رحمت خداوند بر این ...
  • .: فراهانی حدود 4 روز قبل گفت: احسنت ...
  • .: جلیل دانایی فر حدود 7 روز قبل گفت: درود و سپاس از ...
  • .: جهان حدود 8 روز قبل گفت: درود بر نویسنده گرامی ...
  • .: جاوید حدود 9 روز قبل گفت: کاملا واقعیت دارد. این ...
  • .: زهره عرب حدود 9 روز قبل گفت: متأسفانه سرمایه‌ی انسانی آخرین ...