حسین باغبانی

 همزمان با رشد سریع شهرنشینی در ایران در سال ۱۳۳۵ و پس از برنامه های اول و دوم توسعه همواره تلاش دولتمردان و سیاست گذاران شهری در جهت کاهش تمرکز شهرها و بخصوص مادرشهرها بوده است.
 عدم برنامه ریزی صحیح و تخصیص نامناسب امکانات سبب رشد جمعیت افسار گسیخته و ناهماهنگ با میزان افزایش زیرساخت ها و امکانات در اکثر شهرهای کشور شده است. این عامل سبب بسیاری از معضلات و مشکلات شهری نظیر زاغه نشینی، ترافیک، آلودگی هوا، فقر شهری، گسترش شغلهای کاذب، بزه کاری های اجتماعی، عدم توان زیرساخت (آب برق و گاز و...) و امکانات (آموزشی، بهداشتی و...) در پاسخگویی به  نیازهای ساکنین شده.

 در مواجهه با چه چنین پدیده‌ای همواره دو راهکار عمده در نظر گرفته می‌شود؛ یکی تامین زیرساخت ها و امکانات متناسب با  رشد جمعیت شهر که این روش اصولاً در کشورهای کمتر توسعه یافته و حتی توسعه یافته موفقیت چندانی کسب نکرده و دیگری جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهر با دادن امکانات حداقلی جهت تشویق به ماندن در روستا، که این روش تا حدودی موفقیت آمیز بوده است.

 شهر بوشهر مرکز استان و شهرستان بوشهر با جمعیتی بالغ بر ۲۰۰ هزار نفر، مقصد مهاجرت های درون استانی و درون شهرستانی بوده و قسمت زیادی از جمعیت سرازیر شده به این شهر از روستاهای مجاور آن می باشد.

در سال های اخیر رشد نسبی امکانات روستاهای اطراف سبب گردیده عطش شدید مهاجرت در این روستاها تا حدودی فروکش کند، هر چند انتظار توقف کامل این روند انتظاری است عبث. متاسفانه به دلیل عدم مولد بودن روستاها بسیاری از ساکنین روستاهای اطراف بوشهر در ادارات ارگانها و کارگاه‌های شهر بوشهر شاغل بوده که این امر رفت و آمد روزانه شاغلین به شهر را به دنبال دارد.

علاوه بر آن،دانش آموزان، دانشجویان و سایر سکنه روستاهای اطراف بنا به دلایل مختلف بین روستای محل سکونت و شهر، پیوسته در رفت و آمد می باشند.
در سالهای اخیر با گسترش شبکه خطوط حمل و نقل عمومی(اتوبوس)، روند رفت و آمد روستاییان به شهر تا حدودی تسهیل شده که این امر خود موجب کاهش استفاده از خودروی شخصی در مراجعت به شهر و در نتیجه کاهش حجم ترافیک شهر و همچنین کاهش میل مهاجرت روستاییان به شهر شده است.

 متاسفانه چند روزی است که به دلایلی از جمله فرسودگی ناوگان، شرکت واحد اتوبوسرانی بوشهر بالاجبار از ارائه خدمات به روستاهای اطراف خودداری نموده، مسئله ای که علاوه بر اینکه مشکلات عدیده‌ای را برای ساکنین روستاهای اطراف بوشهر شامل دویره، احمدی، چاهکوتاه، تل اشکی، آبطویل قلعه و حتی سمل و گلنگون ایجاد نموده، در آینده نزدیک ممکن است باعث تشدید روند مهاجرت ها به شهر و به تبع افزایش مشکلات شهری در دراز مدت بشود.

 حذف امکانات روستاها و مناطق حوزه نفوذ شهر، هم از نظر عدالت اجتماعی جای نقد داشته و هم مغایر با توسعه پایدار ناحیه ای می باشد،  بی شک به این مشکل نه از دید بخشی که از منظر ناحیه‌ای باید نگریسته شود چرا که ابعاد مشکل و پیامدهای آن بر کل ناحیه شهری بوشهر تأثیرگذار خواهد بود و قطعاً شرکت واحد اتوبوسرانی بوشهر به تنهایی و با دست خالی قادر به حل مسأله بوجود آمده نخواهد بود.

 پاک کردن صورت مسئله و حذف کامل خدمات اتوبوسرانی پاسخ مناسبی به مشکل پیش آمده نبوده و مطمئناً راهکارهای مناسبی برای حل این مشکل وجود خواهد داشت.

 امید است مسئولان و متولیان پیش از آن که دود این تصمیم که هم اکنون در چشم روستاییان رفته به چشم خود شهرنشینان نیز برود چاره ای عاجل بیندیشند.