دو قرن مقاومت مردان استعمار ستیز بوشهر در تاریخ ایران اسلامی و جهان ثبت است چراکه در این زمان از راه خلیج فارس بوشهر انگلیسی‌ها 4 بار به ایران  لشکر کشی کردند که هر بار با دلاورمردی‌های مردان جنوب«بوشهر» متجاوزان ناکام ماندند.

نقش تاثیرگذاری رئیسعلی دلواری در مبارزات ضد استعماری جنوب ایران  زبانزد عام و خاص است که به گفته رئیس بنیاد ایران شناسی شعبه بوشهر رئیسعلی دلواری به فتوای مجتهدان دینی علیه متجاوزان انگلیسی قیام کرد.

عبدالکریم مشایخی‌ با بیان اینکه رئیسعلی دلواری مردی از دیار دلوار تنگستان است اظهار داشت: رئیسعلی دلواری فرزند زایر محمد دلواری در سال 1299 هجری قمری در دلوار شهرستان تنگستان متولدشد و با فتوای مجتهدان علیه متجاوزان انگلیسی قیام و نام خود را در  استعمار ستیزی ثبت کرد.

وی با بیان اینکه رئیسعلی دلواری شخصیتی ضد‌استبدادی و ضد استعماری بود خاطرنشان کرد: رئیسعلی دلواری با بصیرت، وطن خواهی، اتکا به نفس و استقلال عمل و اسلام خواهی سالها ضد  استبداد و استعمار جنگید.

رئیس بنیاد بوشهر شناسی با بیان اینکه از راه خلیج فارس بوشهر انگلیسی‌ها 4 بار به ایران لشکر کشیدند افزود: هر بار دلاورمردی‌های بوشهری‌ها متجاوزان را ناکام گذاشتند که دو بار آخر رئیسعلی دلواری و هم‌رزمانش مانع از تجاوز استعمار پیر انگلیس به ایران شدند.

رئیسعلی دلواری نماد مقاومت، استعمارستیزی و ولایتمداری

امام جمعه بوشهر در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در بوشهر با بیان اینکه رئیسعلی دلواری نماد مقاومت، استعمارستیزی و ولایتمداری است تصریح کرد: رئیسعلی دلواری با شکستی که به متجاوزان انگلیسی در بوشهر داد سبب شد تا آنان همواره از نام رئیسعلی دلواری  در هراس باشند.

آیت‌الله غلامعلی صفایی بوشهری با بیان اینکه نام استان بوشهر، تنگستان، دلوار و رئیسعلی دلواری در تاریخ مبارزات ضد استعماری ثبت است بیان کرد: رئیسعلی دلواری به‌عنوان نماد پایداری و اقتدار بر پهنه گیتی می‌درخشد چراکه با پشتیبانی ولایت فقیه استعمار را به زانو درآورد.

نماینده ولی فقیه در استان بوشهر با بیان اینکه ولایت‌مداری راه رسیدن به سعادت و کمال است افزود: رئیسعلی با فتوا گرفتن از علمای دینی فرهنگ ولایت‌مداری را  ترویج داد بگونه‌ای که رئیسعلی دلواری به همگان آموخت که نخستین حرکت در راه مبارزه با متجاوزان و ظالمان، ولایت‌مداری و تابعیت از مجتهدان و علمای دینی است.

صفایی بوشهری با تاکید بر هرچه با شکوه برگزار شدن مراسم سالگرد شهادت رئیسعلی دلواری افزود: این مراسم باشکوه خاصی در بوشهر و دلوار برگزار می‌شود و در این راستا مزار شهید رئیسعلی دلواری در وادی‌السلام نجف اشرف به عنوان نماد استعمار ستیزی مرمت و احیا می‌شود.

نقش علمای دین در مبارزات ضد استعماری رئیسعلی دلواری

غلامحسین نظامی یکی از مورخان و استادان دانشگاه که تمام زوایا و زندگی رئیسعلی دلواری را می‌‌شناسد و در مورد آن تحقیق کرده است با اشاره به اینکه قیام رئیسعلی دلواری یک قیام خودجوش، مستقل و برخاسته از بطن مردم بود، خاطرنشان کرد: رئیسعلی دلواری  بعد از این که قوای اشغالگر انگلیس بوشهر را به تصرف خود درآورد، با شجاعتی وصف‏ ناپذیر به مقابله با تجاوزگران پرداخت و شکست‌‏های سنگینی بر آنان وارد کرد.

وی با اشاره به نقش علمای دین در مبارزات ضد استعماری رئیسعلی دلواری تاکید کرد: رئیسعلی دلواری و هم‌رزمانش با الهام از مکتب اسلام و با استفاده از رهنمودهای سازنده علما و مجتهدان، مردانه در برابر تجاوزگران ایستادند و اجازه خودنمایی به آنان ندادند.

بعد عقیدتی و معرفتی رئیسعلی دلواری بهترین آموزه و درس است

امام جمعه دلوار نیز در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در دلوار تنگستان با بیان اینکه نام و قیام ضد استعماری رئیسعلی دلواری در تاریخ جاوید و زنده است گفت: یکی از مهم‌ترین درس‌ها و  آموزه‌های قیام سردار شهید رئیسعلی دلواری  آن است که بعد عقیدتی و معرفتی قیام بر همه مسائل غلبه داشت بگونه‌ای که حرکت و قیام ایشان کاملا دینی و الهی بود.

حجت‌الاسلام علی زاهد دوست با بیان اینکه شهید رئیسعلی دلواری نماد مبارزه با استعمار و استبداد است افزود: رئیسعلی دلواری آزادی‌خواه و رهبر قیام جنوب با حکم جهاد علمای دینی بوشهر علیه نیروهای انگلیسی قیام کرد و پس از چندین بار غلبه بر نیروهای غاصب، در 12 شهریور سال 1294 به شهادت رسید و به نماد ایستادگی و مبارزه با استعمار تبدیل شد.

منزل شهید رئیسعلی دلواری در دلوار تنگستان به عنوان موزه مبارزه با استعمار

اکنون منزل شهید رئیسعلی دلواری در دلوار تنگستان به عنوان موزه مبارزه با استعمار تبدیل شد و  با نشان دادن ابزارآلات جنگی آن زمان در این موزه گوشه‌هایی از رشادت‌های رئیسعلی دلواری و هم‌رزمانش در مبارزه با استعمار پیر انگلیس و دیگر متجاوزان به نمایش درآمده است.

 منزل شهید رئیسعلی دلواری در خانه‌ای که در آن زندگی می‌کرد بارها مورد هجوم دشمنان قرار گرفت بگونه‌ای که در این منزل 4 هزار مترمربعی هم‌رزمان رئیسعلی دلواری جمع می‌شدند و برای مبارزه با دشمن تصمیم‌گیری می‌کردند.

منزل شهید رئیسلی دلواری با 23 اتاق تودرتو  با قدمت بیش از 110 سال  دارای 17  فضا برای حفاظت از اسناد و اشیای تاریخی در مبارزه با انگلیس است.

در این موزه 94 جنگ‌افزار و سند تاریخی مربوط به حماسه‌های مردم استان بوشهر در دفاع از مرزهای میهن اسلامی و خلیج فارس به نمایش در‌آمده است.

البته خون رئیسعلی دلواری در قیام مبارزه با انگلیس خشکیده نشده بگونه‌ای که فرزندان رئیسعلی دلواری در عرصه‌های مختلف در مبارزه با متجاوزان از جمله هشت سال دفاع مقدس رشادت‌هایی در مبارزه با استکبار جهانی نشان دادند که شهید نادر مهدوی و هم‌رزمانش در مقابله رودرو با آمریکا در خلیج فارس و غرق کردن هیمنه آمریکا  چنان درسی به متجاوزان آمریکایی دادند تا این آبراه بین‌المللی با خون شهید مهدوی و هم‌رزمانش در تجاوز ظالمان مصون بماند.

در این بین سال قبل رزمندگان نیروی دریایی سپاه پاسداران در جنوب در اوج قدرت و اقتدار در مقابله با متجاوزان انگلیسی و دستگیری آنان در آبهای خلیج فارس نشان دادند که خلیج فارس جای بیگانگان نیست.

خون شهید رئیسعلی دلواری هنوز در رگ و جان مرزداران این مرز و بوم  می‌جوشد و وطن به اجنبی نمی‌فروشد./ص