دکتر جواد لقمان زاده
روزشمار ثبت نام کاندیداهای دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی آغاز شده و کاندیداها این روزها در تکاپوی فراهم آوردن زمینه های لازم برای ثبت نام هستند. دوره ثبت نام از بیست و هشتم آذرماه ماه تا چهارم دی ماه تعیین شده و دیگر زمان زیادی باقی نمانده است.
دهمین دوره مجلس شورای اسلامی مقارن با چهارمین دهه انقلاب اسلامی ایران است. در طول چهار سال دوره فعالیت مجلس دهم، عمر انقلاب از چهل سالگی خود نیز می گذرد و این یعنی بحبوحه پختگی و کمال، دوران شکوفایی و پیشرفت و زمانه به ثمر نشستن تمامی تلاش های سه دهه قبل. با این نگاه اهمیت مجلس دهم شورای اسلامی چندین برابر می شود. همزمانی فعالیت این مجلس با دوران قدرت نمایی جمهوری اسلامی ایران، پیامی بس مهم برای کاندیداهای این مجلس دارد و به تبع آن وظیفه ای بس سنگین را بر دوش نمایندگان راه یافته به مجلس دهم می گذارد.
با این وصف کاندیداهایی که فعالیت خود را از ماه ها پیش برای رسیدن به کرسی نمایندگی آغاز کرده اند باید بار دیگر از خود بپرسند که آیا به واقع شرایط احراز این مسئولیت سنگین و خطیر را دارند یا خیر؟ پاسخ صادقانه به این سوال نه تنها شان انسانی این افراد را حفظ می کند بلکه از تحمیل هزینه هایی گزاف در پی ورود افراد نالایق به مجلس شورای اسلامی نیز جلوگیری خواهد کرد.
اما برای نماینده مجلس هم در قانون اساسی هم در عرف مجالس گذشته شرایط و وظایف و حدود و اختیارات مشخص شده است. آنچه در این مرحله از ادوار مجلس شورای اسلامی فراتر از قوانین و محدوده های وظایف و اختیارات می تواند برای خواستاران وظیفه نمایندگی رهگشا و صاحب اثر باشد همانا اخلاص در ابراز توانایی پذیرش این مسئولیت مهم و اثرگذار است؛ به بیان دیگر در مرحله نخست صداقت فرد با خود که بداند و اثبات کند توان پذیرش این مسئولیت را داراست، اولویت اساسی دارد.
کاندیداهای انتخابات دهمین دوره مجلس با قبول وجود این توانمندی می توانند مفید و موثر و سربلند وارد مرحله ثبت نام شده و با اتکا به حمایت الهی، سایر مراحل را تا رسیدن به کرسی نمایندگی با موفیقت پشت سر گذارند. اما آنچه می تواند این توانمندی را ایجاد و احراز کند چیست؟
در چند حوزه می توان مشخصات یک نماینده توانمند را بررسی کرد:
- حوزه شخصی و اخلاقی: در بسیاری از متون و تحلیل ها و ارزیابی ها، بر ویژگی های شخصیتی و اخلاقی نماینده تاکید شده است. مباحثی چون صداقت و امانتداری و نیت خدمتگزاری و پرهیزگاری که فرد را از افتادن به ورطه های فساد و خطاء و انحراف دور می دارد را بارها و بارها در کلام و در وصف نماینده موفق شنیده ایم. تردیدی نیست که نگاه اخلاقی ایجاب می کند که نماینده با مردم حوزه انتخابیه خود صمیمی و صادق باشد، منابع مورد استفاده اش در روند تبلیغات و جمع آوری آراء مشروع باشد. از سوابق حامیان خود و یا پتانسیل های حوزه انتخابیه خود در مسیر انتخابات سوء استفاده نکند.
- حوزه تخصص و مهارت: مدیر و مدبر بودن نماینده، بهره مند بودن از تخصص و تحصیلات مناسب، برخوردار بودن از ارتباطات معقول و موثر با افراد تاثیرگذار و منابع تصمیم گیرنده، دارا بودن تجربه مدیریتی در عرصه های مختلفی چون دانشگاه، صنعت، اقتصاد، فرهنگ یا سیاست، تسلط بر برنامه های پنجساله توسعه ای کشور و سند چشم انداز و اصول و مقررات قانون اساسی و قوانین اداری و مدنی و اقتصادی و ... همچنین آشنایی لازم با مقررات و معاهدات بین المللی، آگاهی از اصول علمی و تسلط بر حداقل یک زبان خارجی و دانایی کامل نسبت به مشکلات جاری کشور و داشتن راهکارهای پیشنهادی برای برخی مشکلات و محدودیت ها و موانع در حوزه تخصص و مهارت ها، بسیار اساسی و قابل توجه است.
- حوزه عملیاتی و عملکردی: در صدر تصمیمات یک نماینده مجلس دهم باید تسهیل تحقق برنامه چشم انداز بیست ساله توسعه، رفع محدودیت های اقتصادی و فرهنگی و اجتماعی و آموزشی و سیاسی و علمی و دیپلماسی و ... باشد. در این مسیر نگاه او به عدالت نباید نگاهی مبتنی بر توزیع فقر میان مردم بوده بلکه باید اهتمام به توزیع فرصت های برابر و مزیت ها و درآمدها و بهره مندی های بیشتر میان مردم داشته باشد. در روند بررسی لوایح و تصویب مصوبات نگاه نمایندگان نباید منحصر به کمیت ها باشد. در نگاه نماینده توسعه بر رشد باید ارجح باشد و درک پتانسیل ها و محدودیت ها حوزه انتخابیه خود و سطح کلان کشور را داشته و در تصمیم گیری ها لحاظ کند. نگاه نماینده باید تهی از ارزش¬گذاری ها و شعارها و احساسات بی هدف بوده و عملگرایی مبتنی بر واقعیت ها سرلوحه تفکر یک نماینده باشد. از منابع شخصی و گروهی و حزبی فاصله گرفته و خود را متعهد به منافع ملی و صیانت از حقوق ملت ایران و حفظ مصالح کشور بداند.
- حوزه فرهنگی و علمی: یک نماینده باید متعهد به فرهنگ ملی و دینی کشور بوده و از ارزش های جهانی نیز همزمان آگاه باشد و در مسیر تقویت هویت ملی و افزایش اثرگذاری فرهنگ ایرانی در سطح بین المللی گام بردارد. همزمان با دوران مسئولیت درگیر تحصیل نبوده و ارتباط او با دانشگاه در سطح تدریس و معلمی باشد. مشخصا در کمیسیونی وارد شود که ارتباط بیشتری با حوزه تخصصی و تحصیلات او داشته باشد. درک درستی از فضای فرهنگی و علمی کشور داشته و با صاحب اثران هر دو حوزه ارتباط داشته و یا قابلیت برقراری تعامل سازنده را داشته باشد. با آثار مهم علمی و فرهنگی کشور آشنا بوده و شناخت دقیقی از پیشگامان و پیشکسوتان عرصه های علمی و فرهنگی و هنری کشور داشته باشد.
- حوزه اقتصادی و مالی: نماینده باید حداقل در یکی از عرصه های صنعت، کشاورزی، امور تجارت و بازرگانی دارای تجربه کاری یا در سطح مدیر یا در سطح کارشناس یا در سطح مجری و پیمانکار باشد که با این پیش زمینه قطعا درک بهتری از مسائل این حوزه ها پیدا کرده و در روند قانونگذاری با نگرشی دقیق تر عمل خواهد کرد. همچنین آشنایی با عملکرد مدیران سابق و فعلی هر یک از بخش های مذکور و آگاهی از مسیر طی شده قانونگذاری در این حوزه ها برای نماینده از ضروریات است. در عین حال برخورداری از روابط کارشناسی با بدنه بخش های صنعت، اقتصاد، کشاورزی و بازرگانی قابل توجه است. پرهیز از سودجویی و رانت خواری و ایجاد ارتباط با منابع خاص و غیر قانونی درآمدزا نیز غیر قابل چشم پوشی است.

کاندیداهایی که اکنون خود را برای مرحله ثبت نام آماده می کنند باید هر یک از مولفه های پیش گفته و موارد اخلاقی و شرعی و اصولی دیگری چون بهره مندی از شجاعت در تصمیم گیری و اتخاذ مواضع و داشتن روحیه استقلال خواهی و حق طلبی، توجه به محرومان و درماندگان و درد رای دهندگانی که او را راهی مجلس می کنند، شایستگی و گفتار و کردار درست، پرهیز از سودجویی و منفعت طلبی و سوداگری را در خود جستجو کنند و خود را با این فاکتورها در ترازوی انصاف بسنجند.
در استان پر پتانسیل بوشهر و در شهرستان دشستان نیز افراد بسیاری زمینه سازی برای کارهای انتخاباتی و ورود به مرحله ثبت نام را از ماه ها قبل آغاز کرده و سرلوحه اهدافشان، رسیدن به کرسی نمایندگی مجلس دهم است. امید آن می رود که این افراد با درک صحیح از برکات و فرصت های استان بوشهر و شهرستان دشستان از یک سو و فهم ماهیت و عمق مشکلات و موانع و محدودیت های موجود استان و شهرستان های آن، از سوی دیگر، به مسیر خطیر نمایندگی نگاه کنند. آنها باید توان باروی پتانسیل هایی چون کشاورزی و محصول گرانبهای خرمای دشستان، منافع غنی انرژی نهفته در خاک استان بوشهر و ظرفیت غنی گردشگری استان همچون خط ساحلی طولانی و طبیعتی بکر در شهرهای مختلف را داشته و آرزوی به کاری گیری این ظرفیت های ارزشمند در راه درآمدزایی برای مردم این مناطق و فقرزدایی از چهره محروم آنها را به عنوان هدفی والا در سر بپرورانند.
به عنوان یک خدمتگزار از این افراد می خواهم خود را بار دیگر با معیارهای درست و موازین صحیح و لازم برای کسب شأن نمایندگی ملت ایران سنجیده و در صورت احساس هرگونه خلاء و کمبود و ناتوانی پیش از رسیدن به روزهای ثبت نام عزم خود را برای فعالیت در عرصه های دیگری از خدمتگزاری برای ملت شریف ایران جزم کنند که این بی تردید رضای حق و خلق خدا را در پی خواهد داشت. /ص