به گزارش مهر، در آستانه روز پزشک(اول شهریور)، با نگاهی گذرا به جایگاه پزشکی در ایران، متوجه مشکلات و چالش های این حرفه مقدس در کشور خواهیم شد.

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای نظام سلامت، ادغام آموزش پزشکی با نظام ارائه خدمات سلامت در دهه ۶۰ بود. آن زمان کشور با کمبود شدید نیروی انسانی، شرایط پس از انقلاب و جنگ تحمیلی روبه‌رو بود. با این تصمیم، مراکز درمانی به محیط‌های آموزشی تبدیل شدند و کشور توانست در مدت کوتاهی بخش عمده نیاز خود به پزشک و سایر نیروهای متخصص را تأمین کند.

پس از آن نیز مسیر توسعه به سمت ارتقای کیفیت آموزش، گسترش پژوهش، افزایش تولید علم و تربیت متخصصان و فوق‌تخصصان ادامه یافت؛ به‌گونه‌ای که امروز تقریباً در همه رشته‌های تخصصی و فوق‌تخصصی، نیروی انسانی مورد نیاز در داخل کشور تربیت می‌شود.

سوگندنامه بقراط در ایران

اکنون که با عنایات و الطاف بیکران الهی دوره دکتری پزشکی را با موفقیت به پایان رسانده ام و مسئولیت خدمت به خلق را بر عهده گرفته ام، در پیشگاه قرآن کریم به خداوند قادر متعال که دانای آشکار و نهان است و نامش آرامش دل های خردمندان و یادش شفای آلام دردمندان، سوگند یاد می کنم که: همواره حدود الهی و احکام مقدس دینی را محترم شمارم، از تضییع حقوق بیماران بپرهیزم و سلامت و بهبود آنان را بر منافع مادی و امیال نفسانی خود مقدم دارم، در معاینه و معالجه حریم عفاف را رعایت کنم و اسرار بیماران خود را، جز به ضرورت شرعی و قانونی، فاش نسازم، خود را نسبت به حفظ قداست حرفه پزشکی و حرمت همکاران متعهد بدانم و از آلودگی به اموری که با پرهیزکاری و شرافت و اخلاق پزشکی منافات دارد اجتناب ورزم، همواره برای ارتقاء دانش پزشکی خویش تلاش کنم و از دخالت در اموری که آگاهی و مهارت لازم را در آن ندارم خودداری نمایم, در امر بهداشت، اعتلاء فرهنگ و آگاهی های عمومی تلاش نمایم و تأمین، حفظ و ارتقا سلامت جامعه را مسئولیت اساسی خویش بدانم.

وقتی به متن سوگندنامه بقراط برای پزشکان ایرانی دقیق می شویم، اهمیت جایگاه طبیب و طبابت؛ بیش از پیش برای ما آشکار می‌شود.

در واقع، پزشک را می توان نجات دهنده جان انسان بر روی زمین تلقی کرد که برای حیات بیماران، از هیچ تلاش و خدمتی دست بر نمی دارند. در این بین، بعضا شاهد صحنه‌های ناخوشایند و ناراحت کننده ای هستیم که کاری از دست پزشک بر نمی آید. اما، آنچه مهم است که بدانیم، خدمت خالصانه جامعه پزشکی به بیماران است.

اهمیت منزلت اجتماعی پزشکان

سیدامیرمحسن ضیایی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و معاون اسبق آموزشی وزارت بهداشت، با عنوان این مطلب که نظام پزشکی در ایران سابقه‌ای چند هزار ساله دارد، گفت: اگر بخواهیم یک حرفه موفق را تعریف کنیم، معمولاً سه مؤلفه باید همزمان وجود داشته باشد؛ درآمد مناسب، مقبولیت اجتماعی و رضایت شغلی. پزشکی سال‌ها هر سه ویژگی را داشت و به همین دلیل خانواده‌ها علاقه داشتند فرزندانشان پزشک شود.

وی در عین حال افزود: اما طی دو دهه اخیر این سه مورد به‌ تدریج تضعیف شده است؛ هم منزلت اجتماعی پزشکان، هم رضایت شغلی و هم وضعیت اقتصادی این حرفه. طبیعی است که در چنین شرایطی جذابیت پزشکی برای نخبگان نیز کاهش پیدا کند، در حالی که پزشکی همواره یک رشته نخبه‌گرا بوده است.

ضیایی ادامه داد: نکته مهم این است که امروز سه ضلع اصلی نظام سلامت، یعنی ارائه دهنده خدمت، دریافت‌ کننده خدمت و نهادهای سیاست‌گذار و ناظر، هر سه درجاتی از نارضایتی را تجربه می‌کنند؛ در حالی که پایداری یک نظام سلامت زمانی امکان‌پذیر است که هر سه گروه احساس رضایت داشته باشند.

صداقت در حرفه پزشکی

در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری، با تأکید بر جایگاه اثرگذار و مورد اعتماد جامعه پزشکی در نظام سلامت کشور، خواستار نقش آفرینی فعال پزشکان و کادر درمان در حل مشکلات مردم و ارتقای کیفیت خدمات سلامت شد و گفت: به جای بیان صرف دردها، باید برای درمان آنها گام برداریم و با صداقت در خدمت مردم باشیم.

آمار جمعیتی پزشکان در ایران

در حال حاضر حدود ۳۹۳ هزار نفر در ۶ گروه عضو سازمان نظام پزشکی هستند. بیش از ۱۰۷ هزار پزشک عمومی و بیش از ۷۰ هزار متخصص در کشور داریم. ۵۳ درصد جامعه پزشکی کشور را مردان و ۴۷ درصد را زنان تشکیل می‌دهند.

۴۰ سال پیش و در زمانی که جمعیت کشور ۳۶ میلیون نفر بود حدود ۷۷۰ متخصص خانم داشتیم. این در حالی است که اکنون بیش از ۳۰ هزار متخصص خانم در کشور داریم.

سرانه پزشک به جمعیت در ایران، ۱۹ پزشک به ازای ۱۰ هزار نفر جمعیت است.

بیش از ۷۰ هزار دانشجوی پزشکی نیز در حال تحصیل هستند. آخرین ورودی آنها سال ۱۴۱۰ فارغ التحصیل می‌شوند. اگر این تعداد فارغ التحصیل به جمعیت پزشکان اضافه شوند در سال ۱۴۱۰ به سرانه ۲۷.۷ در ۱۰ هزار نفر جمعیت خواهیم رسید.

این در شرایطی است که بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، میانگین سرانه پزشک به جمعیت در دنیا اکنون ۱۷ در ۱۰ هزار نفر است. بنابراین ما از میانگین سرانه پزشک به جمعیت در دنیا بالاتر هستیم.

طبق اعلام رسمی سازمان جهانی بهداشت، ایران طی ۲۰ سال از سرانه ۸.۷ در ۱۰ هزار نفر جمعیت به ۱۸.۱ در ۱۰ هزار نفر رسیده‌است.

بررسی اصلاح قانون نظام پزشکی

محمد رئیس‌زاده، رئیس کل سازمان نظام پزشکی ایران، درباره اصلاح قانون نظام پزشکی، گفت: اصلاح قانون نظام پزشکی در دست بررسی است. جلساتی با مرکز پژوهش‌های مجلس و نمایندگان مجری این طرح داشته‌ایم.

وی افزود: سازمان نظام پزشکی از نمایندگان مجری طرح و مجلس شورای اسلامی درخواست کرده است که این طرح در کمیسیون بهداشت و درمان مجلس مطرح نشود تا نظر جامعه پزشکی و افراد صاحب نظر را جویا شویم.

رئیس‌ زاده گفت: هدف از جویاشدن جامعه پزشکی و افراد صاحب‌نظر درباره اصلاح قانون نظام پزشکی، این است تا طرحی در مجلس مورد بررسی قرار گیرد که ضامن حفظ جامعه پزشکی و نظام پزشکی کشور باشد. حدود ۲۲ سال از تصویب قانون نظام پزشکی در کشور می‌گذرد و این قانون پاسخگوی نیازهای کنونی نیست.