رضا حسینی

در تاریخ ۲۲ فروردین‌ماه ۱۴۰۴، وب‌سایت خبری اتحاد خبر به مدیریت جناب آقای حاج اکبر صابری، یادداشتی با عنوان «آخرین آهنگر برازجان، آخرین نجوای تاریخ» منتشر کرد؛آخرین آهنگر برازجان، آخرین نجوای تاریخ
یادداشتی هشداردهنده درباره فراموشی تدریجی صنایع دستی و واپسین بازماندگان آن در برازجان.

نگارنده این سطور، سال‌ها پیش نیز در قالب فعالیت‌های رسانه‌ای مختلف، از جمله مستند تلویزیونی، برنامه زنده رسانه‌ای و یادداشت‌های مکتوب، به معرفی و اهمیت جایگاه استاد شگرالله فخری پرداخته و این دغدغه، موضوعی مقطعی یا محدود به امروز نبوده است.

امروز اما، با اندوه فراوان، باید نوشت:
استاد شگرالله فخری، متولد ۱۳۱۸، آخرین آهنگر برازجان، دار فانی را وداع گفت.

این‌بار سخن تنها از یک فقدان نیست؛
سخن از مسئولیتی است که پس از خاموشی این پتک، بر دوش شهر باقی مانده است.

استاد فخری تا واپسین سال‌های عمر، در همان مغازه‌ی قدیمی بازار،
ایستاد، کار کرد و تسلیم نشد.
نه مغازه‌اش فروخته شد
و نه پیشه‌اش به دست فراموشی سپرده شد.
با این‌همه، باید صادقانه اذعان کرد که در زمان حیات او، تقدیر و پاسداشتی در شأن این پیشه‌ور از سوی مسئولان شهری صورت نگرفت.

 
اکنون پرسش اصلی این است:
آیا پس از رفتن او،
آخرین یادگار آهنگری برازجان نیز باید از میان برود؟

تجربه‌ی تلخ کم نداریم.
در محله‌ی نجارها — محدوده‌ای که امروز با نام بلوار شریعتی شناخته می‌شود —
روزی ده‌ها مغازه نجاری فعال بود.
امروز اما، نه اثری از آن پیشه‌ها باقی مانده
و نه نشانی از نام و یاد استادکارانش.
گویی هرگز چنین هویتی در این شهر وجود نداشته است.

آیا باید همین سرنوشت در انتظار مغازه استاد شگرالله فخری باشد؟

این مغازه، صرفاً یک مکان فیزیکی نیست.
سندی زنده از بافت قدیم برازجان است؛
جایی که ابزارها، دیوارها و فضای آن،
روایت‌گر تاریخ کار، تلاش و زیست مردمان این شهرند.

مطالبه روشن و مشخص است:
🔹 مغازه استاد شگرالله فخری باید حفظ شود
🔹 به‌عنوان یک موزه‌ی کوچک اما زنده از آهنگری و صنایع دستی ثبت گردد
🔹 ابزارها، چکش‌ها، سنج‌ها و آثار به‌جامانده نگهداری و معرفی شوند

متأسفانه در سال‌های اخیر، در دشتستان شاهد از دست دادن بسیاری از پیشکسوتان در عرصه‌های مختلف فرهنگی، هنری و صنفی بوده‌ایم.
اگر نام، یاد و خدمات این افراد ثبت و ماندگار نشود، فراموشی، دومین مرگ آنان خواهد بود.

در این میان، نقش طایفه آهنگران برازجان نیز بسیار تعیین‌کننده است.
این پیشنهاد، تنها یک مطالبه رسانه‌ای نیست؛
فرصتی است تا نسل‌های آینده بدانند که شما قدر نیاکان، پیشه و ریشه‌ی خود را دانستید و نگذاشتید نام و هنرشان به فراموشی سپرده شود.

امروز هنوز دیر نشده است.
اگر این مکان حفظ شود،
اگر این ابزارها موزه شوند،
اگر این نام ثبت گردد،
می‌توان گفت پس از خاموشی پتک،
وجدان تاریخی شهر برازجان بیدار مانده است.

در پایان،
نگارنده این سطور
رضا حسینی
گرداننده صفحه پاتوق دشتستانی‌ها،
مراتب سپاس و قدردانی خود را از مدیریت و مجموعه رسانه مردمی اتحاد خبر به‌ویژه جناب آقای حاج اکبر صابری
به‌سبب همراهی و توجه به دغدغه‌های فرهنگی و هویتی دشتستان اعلام می‌دارد.