اتحادخبر-زینب رنج‌کش: با توجه به اینکه شهرستان دشتستان به‌عنوان قلب تولید خرمای استان بوشهر، سال‌هاست با مشکلاتی روبه‌رو است که حیات اقتصادی و اجتماعی هزاران خانواده کشاورز را تهدید می‌کند، مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی کشور روز یکشنبه 26 مردادماه برای بازدید از وضعیت کشاورزان و نخلداران شهرستان دشتستان با حضور در فرمانداری این شهرستان پای درد و دل و مشکلات این کشاورزان نشست.

نخلستان‌هایی که بی‌ثمر مانده‌اند
یکی از کشاورزان در نشست با مدیرعامل سازمان تعاون روستایی کشور اظهارکرد: هر سال با بحران شدیدتری در تأمین آب روبه‌رو می‌شویم و همین موضوع باعث کاهش محصول خرما شده است؛ از سوی دیگر نرخ‌گذاری‌های نامناسب بازار، باغداران را مجبور به فروش خرما با قیمت‌های غیرقابل قبول می‌کند، تعاونی روستایی اگر قصد خرید ندارد، نباید نرخ اعلام کند، اما در صورت ورود می‌تواند به صورت تضمینی و توافقی نقش حمایتی مهمی ایفا کند.
بازاری که کشاورز در آن سهمی ندارد

یکی دیگر از این نخلداران گفت: اقتصاد خرما در دشتستان با چالش بزرگ واسطه‌گری مواجه است. در حالی‌که خرمای کبکاب دشتستان در فروشگاه‌های زنجیره‌ای کلان‌شهرها با قیمت‌های گزاف تا کیلویی ۱۷۰ هزار تومان عرضه می‌شود، کشاورزان در همان زمان محصول خود را با قیمت حدود ۳۰ هزار تومان فروخته‌اند. این فاصله معنادار ناشی از زنجیره طولانی دلالی است که سهم کشاورز را به حداقل رسانده و سود اصلی را به واسطه‌ها می‌رساند.
سد دالکی؛ امید نخلداران
 یکی دیگر از باغداران نیز گفت: کم‌آبی سبب شده تولید خرمای دشتستان از ۱۲۰ هزار تن به کمتر از ۸۰ هزار تن کاهش یابد و حتی بخش زیادی از محصول به درجه دو و سه تبدیل شود. انتظار ما این است که تعاونی روستایی در صورت خرید، نرخ واقعی و بالاتر اعلام کند تا موجب بی‌اعتمادی و آشفتگی بازار نشود.
نماینده اصناف کشاورزی نیز بیان کرد: ریشه اصلی مشکلات کشاورزی دشتستان، مسئله آب است. سد دالکی بیش از ۲۰ سال است که وعده آبگیری داده می‌شود اما هنوز تکمیل نشده و این وضعیت نخلستان‌ها را با خطر نابودی مواجه کرده است. اگر دیر اقدام شود، چیزی از باغ‌ها باقی نخواهد ماند.

ایجاد بازار رقابتی و نمایان کردن ارزش خرما
یکی از فعالان حوزه بسته‌بندی خرما نیز گفت: خرمای کبکاب دشتستان محصولی ممتاز و پرتقاضاست اما نبود بازار رقابتی موجب شده خریداران محدود قیمت‌های پایین‌تری به کشاورزان تحمیل کنند؛ ورود سازمان‌های بزرگ یا فروشگاه‌های زنجیره‌ای می‌تواند رقابت واقعی ایجاد و قیمت عادلانه محصول را مشخص کند.

پرداخت تسهیلات به نخلداران
 نایب‌رئیس انجمن خرمای استان افزود: ظرفیت بالایی در دشتستان برای بسته‌بندی و صادرات خرما وجود دارد و بسیاری از فعالان این حوزه توانایی مدیریت شرکت‌های بزرگ ملی را دارند. انتظار ما این است که تعاونی روستایی در بخش حمایت، تأمین تسهیلات و بازاریابی نقش جدی‌تری ایفا کند تا هم کشاورزان و هم بسته‌بندی‌کاران از این چرخه منتفع شوند وگرنه من با داشتن معدل حسابی بالا نتوانسته ام تسهیلات دریافت کنم.
وی ادامه داد: برای بانک ‌های استان بوشهر وام ندادن افتخار شده است تا در پایان سال اعلام کند اینقدر مانده داریم و این درحالی است که امثال ما باغداران در پی نجات سرمایه و زندگی مان هستیم.

طلایی: تعاون روستایی با کمک کشاورزان و تشکل‌ها به تقویت امنیت غذایی کشور ادامه می‌دهد
مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی کشور، در نشست با فعالان زمینه کشاورزی، باغداران و کشاورزان،  و فرماندار و نماینده مردم شهرستان دشتستان در مجلس شورای اسلامی به حوزه تعاون روستایی پرداخت و تصریح کرد: تعاون روستایی از دهه ۴۰ با هدف تأمین نهاده‌ها و بازار محصولات کشاورزی تشکیل شد و در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ تأمین عمده کالاهای اساسی مردم روستا را بر عهده داشت؛ از اواسط دهه ۷۰ بخشی از این حوزه به دست واسطه‌ها افتاد، در حالی که تعاون روستایی قرار نیست تصدی‌گری کند، بلکه نهادی است که سهامدارانش کشاورزان هستند.

محمدرضا طلایی افزود: هم‌اکنون بیش از ۸ هزار تعاونی و اتحادیه شهرستانی، استانی و ملی فعال هستند که با قوت به فعالیت ادامه می‌دهند و بخش عظیمی از نظام‌های بهره‌برداری و یکپارچه‌سازی کشاورزی را مدیریت می‌کنند.

طرح روستا بازار برای حذف واسطه‌ها
وی درباره چالش‌های موجود گفت: یکی از مشکلات مهم از مزرعه تا سفره، حضور واسطه‌های اضافی است و کشاورز ما فروشنده خوبی نیست، بنابراین طرح روستا بازارها به عنوان راهکار مؤثر در دنیا مورد توجه قرار گرفته است و مجلس در برنامه هفتم توسعه برای سازمان تعاون روستایی مسئولیتی در این زمینه تعیین کرده است.

طلایی تأکید کرد که وزارت جهاد کشاورزی با تمام توان و ظرفیت خود به حوزه آب و باغات ورود پیدا کرده و همکاری لازم با کشاورزان برای حفظ تولید و ارتقای امنیت غذایی کشور را ادامه خواهد داد.

توسعه «روستا بازارها» و صنایع تبدیلی تکمیلی راهبردی برای حمایت از کشاورزان و شفافیت بازار
مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی کشور با اشاره به اقدامات این سازمان در توسعه «روستا بازارها» و تقویت صنایع تبدیلی تکمیلی گفت: این اقدامات با هدف عرضه مستقیم کالا، کاهش واسطه‌ها و حمایت از کشاورزان اجرایی می‌شود.

طلایی توضیح داد: طبق برنامه هفتم توسعه، استانداران موظف‌اند از طریق فرمانداری‌ها و شهرداری‌ها اراضی مناسب برای ایجاد روستا بازارها در اختیار تعاون روستایی قرار دهند و شرکت‌های تعاون روستایی موظف به راه‌اندازی این بازارها هستند؛ در مجموع ۳ هزار روستا بازار برای کشور طراحی شده که در سال اول، ۵۰۰ بازار راه‌اندازی خواهد شد و ۶۴ بازار در هفته جهاد کشاورزی افتتاح شد.

وی افزود: تلاش داریم تا پایان دولت بیش از یکهزار و۷۰۰ غرفه در قالب ۵۰۰ روستا بازار در کشور ایجاد کنیم و در استان بوشهر نیز ۱۱ روستا بازار پیش‌بینی شده است و این بازارها با هدف منافع کشاورزان و بدون درآمدزایی برای سازمان ایجاد می‌شوند.

مدیرعامل سازمان تعاون روستایی با اشاره به توسعه صنایع تبدیلی تکمیلی گفت: هر استان باید حداقل سالانه سه پروژه صنایع تبدیلی تکمیلی بر اساس تولیدات منطقه‌ای خود راه‌اندازی کند تا ضایعات محصولات کشاورزی کاهش یابد و ارزش افزوده برای کشاورزان ایجاد شود.

طلایی به نمونه موفقیت این طرح در حوزه سیب و خرما اشاره کرد و افزود: حدود ۳.۵ میلیون تن سیب خریداری شده، تبدیل به پودر شد و صادر شد.

وی همچنین بر اهمیت بازار دیجیتال و بورس برای شفافیت معاملات تأکید کرد و گفت: در زمینه زعفران، با ایجاد انبارهای تحت نظارت بورس، کشاورزان بدون نگرانی از نوسانات قیمت، محصولات خود را عرضه کردند و معاملات به‌صورت شفاف انجام شد.

مدیرعامل سازمان تعاون روستایی کشور درباره سیاست قیمت‌گذاری محصولات کشاورزی اظهار کرد: برای خرماهای صادراتی باید احتیاط شود تا افزایش قیمت موجب کاهش صادرات نشود؛ بهترین روش خرید، توافقی با کشاورزان است تا هم بازار داخلی و صادراتی حفظ شود و هم منافع کشاورزان تأمین گردد.

طلایی تأکید کرد: سازمان مرکزی تعاون روستایی با بهره‌گیری از ظرفیت قانونی، شبکه تشکل‌های بخش کشاورزی و همکاری استانداران و شهرداری‌ها، توسعه بازارها و صنایع تبدیلی را با هدف حمایت از کشاورزان و ارتقای امنیت غذایی کشور ادامه خواهد داد.

تخصیص 500میلیارد تومان تسهیلات ارزان قیمت دبرای خرید خرمای حمایتی

مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی کشور، بر ضرورت مدیریت قیمت محصولات کشاورزی از جمله خرما و برنج تاکید کرد و از اختصاص تسهیلات ارزان‌قیمت به استان‌ها برای حمایت از کشاورزان خبر داد.

طلایی افزود: برای حمایت از خرید خرماهای صادراتی، ۵۰۰ میلیارد تومان تسهیلات ارزان‌قیمت با یارانه سود ۱۰ درصد به استان بوشهر اختصاص یافته است تا از طریق استان‌ها و شبکه تعاون روستایی، خرید انجام شده و پول مستقیماً به حساب کشاورزان واریز شود.

وی با اشاره به اهمیت حفظ تولیدکنندگان و کشاورزان تاکید کرد: هدف ما آن است که قیمت محصولات کشاورزی متعادل باقی بماند تا هم کشاورز بهره‌مند شود و هم بازار صادرات و مصرف داخلی دچار نوسان نشود.

 مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی کشور همچنین بر توسعه زیرساخت‌ها و ایجاد سردخانه‌ها در استان‌ها برای نگهداری محصولات کشاورزی تأکید کرد و گفت: این اقدامات با استفاده از ظرفیت شبکه تعاون روستایی و بدون ورود مستقیم دولت انجام می‌شود و تلاش می‌کنیم هزینه انبارداری و مدیریت بازار به حداقل برسد.

وی با بیان تجربه ناموفق سازمان‌های دولتی در گذشته در تأمین و توزیع محصولات کشاورزی، ضرورت استفاده از اتحادیه‌ها و تعاونی‌ها را یادآور شد و افزود: در شرایط فعلی، فدراسیون‌ها و انجمن‌ها می‌توانند نقش مؤثری در پیگیری حقوق صنفی و حمایت از کشاورزان داشته باشند.

طلایی اظهار کرد: با هدایت مسئولان استانی و استفاده از ظرفیت‌های موجود، تلاش خواهیم کرد بازار محصولات کشاورزی به ویژه خرما و برنج مدیریت شده و کشاورزان بهره‌مند شوند.

 این شهرستان قطب کشاورزی و اقتصادی استان بوشهر است

فرماندار شهرستان دشتستان نیز در این نشست گفت: دشتستان به عنوان بزرگترین شهرستان استان بوشهر نقش مهمی در اقتصاد و کشاورزی استان دارد و بسیاری از شاخص‌های تولیدی این منطقه گواه جایگاه ممتاز آن در سطح کشور است.

احمد دشتی روز یکشنبه ۲۶مردادماه در جلسه‌ای با حضور رئیس سازمان مرکزی تعاون روستایی کشور و جمعی از کشاورزان شهرستان افزود: از مجموع شش میلیون اصله نخل موجود در استان، چهار میلیون و ۲۰۰ هزار اصله آن در دشتستان قرار دارد و سالانه حدود ۱۲۰ هزار تن خرما در این شهرستان تولید می‌شود.

وی بیان کرد: در دشتستان ۲۵ هزار هکتار زمین آبی و ۴۰ هزار هکتار زمین دیم وجود دارد و این شهرستان نیمی از تولید گندم استان، معادل ۱۵ هزار تن را به خود اختصاص داده است؛ به طوری که در سال‌های پربارش این رقم به ۸۰ هزار تن نیز رسیده است.

  دشتی ضمن بیان اینکه دشتستان رتبه نخست تولید خرما در استان  را دارد، افزود: رتبه اول در سطح کشور در قالب شهرستانی را نیز داراست و استان بوشهر نیز جایگاه سوم یا چهارم کشور را به خود اختصاص داده است.

وی اظهار کرد: در حوزه صنایع تبدیلی، چهار شرکت تولیدی در این شهرستان فعال هستند اما همچنان ظرفیت بالایی برای توسعه فعالیت‌های فراوری وجود دارد.

 فرماندار دشتستان گفت: یکی از سیاست‌های مهم بخش تعاون جلوگیری از خام‌فروشی محصولات است و بر همین اساس ایجاد و تقویت تعاونی‌ها می‌تواند ضمن افزایش مشارکت مردمی، موجب توزیع عادلانه ثروت شود.

دشتی با اشاره به لزوم گسترش صنایع فراوری در شهرستان گفت: در حالی که سردخانه‌ها و واحدهای بسته‌بندی متعددی در دشتستان فعال است، در بخش فراوری هنوز به سطح مطلوب نرسیده‌ایم و خرمای این شهرستان در برخی مناطق دیگر کشور بسته‌بندی و عرضه می‌شود که جای تأسف دارد.

وی تأکید کرد: با توجه به نزدیکی دشتستان به خلیج فارس، امکان توسعه بازارهای صادراتی نیز فراهم است و نیازمند حمایت ویژه سرمایه‌گذاران در این زمینه هستیم.

فرماندار دشتستان با بیان اینکه مهم‌ترین چالش کشاورزان این شهرستان تأمین آب است، افزود: عمده آب مورد نیاز نخلستان‌ها و زمین‌های کشاورزی از سد رئیسعلی دلواری و چاه‌های حفر شده توسط کشاورزان تأمین می‌شود.

 دشتی بیان‌کرد: یکی از پروژه‌های اساسی شهرستان، سد دالکی است که تاکنون ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و بهره‌برداری از آن می‌تواند مشکل تأمین آب کشاورزی را برطرف کند.

این مقام مسؤول با اشاره به ضرورت حمایت دولت از کشاورزان اظهار کرد: نوسانات قیمت، مشکلات صادراتی و هزینه‌های تولید همواره کشاورزان را در معرض زیان قرار می‌دهد و در این شرایط لازم است دولت از طریق خرید تضمینی و ارائه تسهیلات حمایتی در کنار آنان باشد.

دشتی یادآور شد: با وجود ظرفیت بالای بسته‌بندی و سردخانه در شهرستان، توسعه واحدهای فراوری خرما ضروری است تا این محصول ارزشمند در خود دشتستان فرآوری و به بازار عرضه شود.

فرماندار دشتستان با بیان اینکه انتظار کشاورزان و سرمایه‌گذاران ارائه تسهیلات بانکی با نرخ تک‌رقمی است، گفت: متأسفانه در برخی موارد تسهیلات به صورت استانی توزیع می‌شود و سهم واقعی دشتستان که قطب اصلی کشاورزی استان است به طور کامل لحاظ نمی‌گردد.

دشتی تأکید کرد: حضور مسئولان ملی و استانی در جلسات و بازدیدها باید همراه با تصمیمات عملی و خبرهای خوش برای کشاورزان این شهرستان باشد تا ضمن رفع مشکلات موجود، مسیر توسعه کشاورزی و صنایع وابسته در دشتستان هموار شود

نماینده دشتستان: کشاورزان خرما نیازمند حمایت واقعی در بازار و تأمین آب هستند

نماینده مردم دشتستان در مجلس شورای اسلامی گفت: یکی از مهمترین مطالبات کشاورزان این شهرستان، ساماندهی بازار خرما، جلوگیری از واسطه‌گری‌های غیرضروری و پرداخت خسارت به باغدارانی است که در سال جاری محصولی برای عرضه نداشته‌اند.

ابراهیم رضایی در همین نشست بررسی مشکلات بخش کشاورزی دشتستان افزود: فاصله زیاد میان تولید تا مصرف باعث شده کشاورز کمترین سهم را از ارزش افزوده خرما داشته باشد؛ در حالی‌که محصول خرمای کبکاب دشتستان در برخی فروشگاه‌های زنجیره‌ای با قیمت کیلویی ۱۷۰ هزار تومان عرضه شده، سال گذشته کشاورز آن را تنها حدود ۳۰ هزار تومان فروخته است.
وی تأکید کرد: شرکت تعاون روستایی می‌تواند با همکاری میادین و فروشگاه‌ها این فاصله را کاهش داده و سود واقعی را به کشاورز و فعالان بخش تولید برساند.

نماینده مردم دشتستان در مجلس شورای اسلامی  با اشاره به خسارت گسترده نخلستان‌ها اظهار کرد: امسال بخش زیادی از باغ‌های خرمای دشتستان اساساً بدون محصول مانده‌اند و باغداران هیچ درآمدی نداشته‌اند؛ لازم است دستگاه‌های مسئول، متولی مشخصی برای پرداخت خسارت کشاورزان تعیین کنند تا آنان از ورشکستگی نجات یابند.

رضایی سرمایه در گردش را یکی دیگر از دغدغه‌های فعالان بخش خرما دانست و گفت: گله‌مندی کشاورزان و تولیدکنندگان از نظام بانکی به‌ویژه بانک کشاورزی بحق است؛ در سال‌های گذشته وعده‌هایی برای تأمین نقدینگی خریداران داده شد اما عملیاتی نشد، انتظار می‌رود در این زمینه تسهیلات لازم با تمرکز ویژه پرداخت شود.
وی با اشاره به موضوع صادرات خاطرنشان کرد: وزارت جهاد کشاورزی سال گذشته با حذف عوارض صادرات خرمای کبکاب همکاری مؤثری داشت که نتایج مثبتی به همراه داشت؛ امسال نیز انتظار می‌رود این حمایت ادامه یابد، چرا که وضع عوارض بر صادرات خرما می‌تواند کشاورزان را نابود کند.

نماینده مردم شهرستان دشتستان در مجلس شورای اسلامی  با تأکید بر اینکه امنیت غذایی از مهمترین مسائل کشور است گفت: در شرایطی که کشاورزان حتی از ابتدایی‌ترین حقوق خود یعنی تأمین آب محرومند و تنها سالی یک بار حقابه دریافت می‌کنند، وضع محدودیت‌های صادراتی ظلم مضاعفی به آنان است.

رضایی درباره  پروژه سد دالکی اظهار کرد: تکمیل این طرح یکی از مطالبات اساسی مردم و کشاورزان دشتستان است.
وی گفت: در یک ماه اخیر به طور مکرر با رئیس‌جمهور، رئیس مجلس، سازمان برنامه و بودجه، وزیر نیرو و فرمانده قرارگاه خاتم جلسات و مکاتبات متعددی داشته‌ایم و تلاش می‌کنیم از مسیرهای مختلف تأمین مالی از جمله ماده ۵۶، تهاتر و منابع ملی روند تکمیل سد را سرعت دهیم.

وی افزود: مشکل اصلی این طرح تأمین مالی است اما با پیگیری‌های انجام شده امیدواریم وضعیت نامناسب فعلی بهبود یافته و سد دالکی هرچه سریع‌تر به بهره‌برداری برسد تا مشکلات آب کشاورزی و شرب منطقه کاهش یابد.

توسعه آبیاری نوین تنها راهکار مدیریت بحران آب در بخش کشاورزی است
مدیرکل جهاد کشاورزی استان بوشهر گفت: با توجه به محدودیت منابع آبی و کاهش نزولات جوی، استفاده از روش‌های نوین آبیاری به‌ویژه آبیاری قطره‌ای تنها راهکار ادامه حیات کشاورزی در استان است.

مرتضی بحرانی در نشست بررسی مشکلات کشاورزان دشتستان افزود: یکی از دغدغه‌های اصلی کشاورزان تأمین آب است و در شرایطی که حجم ذخایر پشت سدها کاهش یافته، چاره‌ای جز تغییر روش‌های سنتی و حرکت به سمت آبیاری تحت فشار وجود ندارد.

وی بیان کرد: در بخش سعدآباد تاکنون حدود ۴۸۰ هکتار از زمین‌های کشاورزی به سیستم آبیاری قطره‌ای مجهز شده و با تکمیل طرح، سطح این اراضی به ۶۰۰ هکتار خواهد رسید. به گفته بحرانی، از مجموع یک‌هزار و ۹۶۰ هکتار اراضی این منطقه، ۶۰۰ هکتار وارد مدار بهره‌برداری می‌شود و مابقی نیز به تدریج تحت پوشش قرار خواهد گرفت.
مدیرکل جهاد کشاورزی بوشهر ادامه داد: اگرچه اجرای پایلوت در سطح ۱۷۰ هکتار در گذشته موفقیت‌آمیز نبود، اما تجربه اخیر در سعدآباد نتایج مثبتی داشته و رضایت کشاورزان را در پی داشته است.