علی حسن ابرهیمی

 استان بوشهر با دارا بودن موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد در کنار خلیج فارس و دسترسی به منابع دریایی بی‌نظیر، توانمندی‌های بالقوه‌ای برای بهره‌برداری از ظرفیت‌های اقتصاد دریا محور دارد. این استان می‌تواند به عنوان یکی از قطب‌های اقتصادی کشور در زمینه شیلات، انرژی‌های تجدیدپذیر دریایی، حمل‌ونقل دریایی و گردشگری ساحلی در جهت تحقق اهداف توسعه ملی و استانی نقش اساسی ایفا کند.
با توجه به سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی و برنامه هفتم توسعه، استفاده بهینه از منابع دریایی در استان بوشهر می‌تواند منجر به ایجاد اشتغال پایدار و رشد اقتصادی چشمگیری شود. در سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، *بند ۵۳ به طور ویژه بر توسعه بنادر و زیرساخت‌های حمل‌ونقل دریایی تأکید دارد* که موجب افزایش صادرات، بهبود ترانزیت کالا و تقویت تجارت بین‌المللی می‌شود. این امر در استان بوشهر با وجود بنادر مهمی چون بوشهر، گناوه و دیر، می‌تواند زمینه‌ساز اشتغال‌زایی در بخش‌های حمل‌ونقل، خدمات بندری، تعمیر و نگهداری کشتی‌ها و همچنین در صنایع پشتیبانی از حمل‌ونقل دریایی گردد. گسترش ظرفیت‌های بندری و تسهیل در فرآیندهای گمرکی و ترانزیتی می‌تواند باعث ایجاد مشاغل جدید در بخش‌های مختلف خدماتی، تجاری و فنی شود که به‌طور مستقیم و غیرمستقیم به بهبود شرایط اقتصادی استان کمک خواهد کرد.
در بخش شیلات و آبزی‌پروری، استان بوشهر با داشتن ظرفیت‌های عظیم در تولید آبزیان می‌تواند با استفاده از روش‌های نوین پرورش آبزیان و توسعه صنایع فرآوری آبزیان، حجم قابل توجهی از تولیدات خود را به بازارهای داخلی و خارجی عرضه کند. این اقدام می‌تواند در کنار اشتغال‌زایی در بخش تولید، فرصت‌های شغلی جدیدی در صنایع تکمیلی همچون بسته‌بندی، حمل‌ونقل و توزیع فراهم کند. افزایش تولید در این بخش‌ها به نوبه خود به رونق اقتصادی استان و افزایش درآمدهای ملی و محلی خواهد انجامید.
در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر دریایی، به‌ویژه استفاده از منابع باد و امواج برای تولید انرژی، استان بوشهر می‌تواند به یکی از تولیدکنندگان بزرگ انرژی‌های پاک تبدیل شود. این بخش با توسعه زیرساخت‌ها و ایجاد نیروگاه‌های دریایی قادر است علاوه بر تأمین انرژی مورد نیاز کشور، فرصت‌های شغلی جدیدی در زمینه مهندسی، ساخت و نگهداری نیروگاه‌ها و صنایع وابسته فراهم کند. این *فرصت‌ها به‌ویژه برای جوانان استان بوشهر که به دنبال شغل‌های پایدار هستند، حیاتی است.*
گردشگری دریایی و ساحلی به‌عنوان یک بخش مهم دیگر از اقتصاد دریا محور می‌تواند با ایجاد زیرساخت‌هایی نظیر هتل‌های ساحلی، اسکله‌های تفریحی و تورهای دریایی، به‌طور چشمگیری در ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی استان تأثیر بگذارد. توسعه گردشگری در استان بوشهر می‌تواند از طریق جذب گردشگران داخلی و خارجی به رونق کسب‌وکارهای محلی، ایجاد مشاغل مستقیم در بخش خدمات و ایجاد مشاغل غیرمستقیم در صنایع وابسته مانند حمل‌ونقل، هتل‌داری، راهنمایی گردشگری و صنایع دستی منجر شود.
با توجه به چالش‌های محیط‌زیستی همچون آلودگی دریایی و فشار به منابع زیستی، استفاده از منابع دریایی باید به‌گونه‌ای انجام شود که پایداری *محیط‌زیست* و حفظ منابع طبیعی نیز در اولویت قرار گیرد. *این امر می‌تواند از طریق مدیریت درست منابع، آموزش نیروی انسانی متخصص در* *زمینه‌های مختلف دریایی، ایجاد فناوری‌های نوین در زمینه صید و پرورش آبزیان* و همچنین نظارت دقیق بر فعالیت‌های صنعتی و تجاری در مناطق دریایی محقق شود.
به‌طور کلی، استفاده بهینه از ظرفیت‌های اقتصاد دریا محور در استان بوشهر نه‌تنها به اشتغال‌زایی پایدار منجر می‌شود بلکه با فراهم کردن فرصت‌های شغلی متنوع در صنایع مختلف می‌تواند باعث رشد اقتصادی و تقویت زیرساخت‌های اقتصادی استان شود. توسعه پایدار در این حوزه می‌تواند به ایجاد ثبات اقتصادی در استان بوشهر و کاهش نرخ بیکاری کمک کند، به‌گونه‌ای که استان از یک منطقه وابسته به صنایع سنتی و کانه‌بر، به یک قطب پیشرفته اقتصادی با محوریت دریا و منابع دریایی تبدیل شود.
در نهایت، با توجه به برنامه هفتم توسعه و سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، بهره‌برداری اصولی و هوشمندانه از ظرفیت‌های اقتصادی دریا محور در استان بوشهر، می‌تواند به تحقق اهداف کلان اقتصادی کشور و ایجاد رونق اقتصادی در این استان کمک شایانی نماید.

علی حسن ابرهیمی

مدرس دانشگاه