- مردی که بوشهر در داستانهایش نفس میکشید
- منطقه آزاد بوشهر، فرصتی برای پیوند ظرفیتهای عظیم و رفاه مردم
- پتروشیمی جم در آستانه نوسازی کورههای الفین؛ مذاکرات با چینیها به مرحله مالی رسید
- بازدید سفیر جمهوری اسلامی ایران در چین از غرفه پتروشیمی زاگرس
- «نبض انرژی» به کمک بیماران مازندران آمد / آغاز بهسازی تأسیسات بیمارستان زارع ساری با مشارکت مردمی
- نگاهداری: آینده ایران فقط در جنگ یا پشت میز مذاکره تعیین نمیشود
- دعوت دو بوشهری به تیم ملی فوتبال برای تورنمنت بصره
- تحقق ۶۰ درصدی پرداخت تسهیلات سفر رئیسجمهور به بوشهر
- مدیرکل صمت بوشهر: حمایت از تولید و اشتغال در دستور کار است
- هزینه نگهداری معابر شهری با خدمات مهندسی تا ۵۰ درصد کاهش مییابد

واژه سیاره هرگز تعریف رسمی نداشت و ستارهشناسان اهمیتی به این موضوع نمیدادند. از نظر یونانیان باستان، هر ستاره سرگردان یک سیاره بود که شامل خورشید و ماه هم میشد. با انقلاب کوپرنیکی، این تعریف تغییر کرد: زمین بهتنهایی یک سیاره در نظر گرفته شد، ماه به یک ماهواره تنزل رتبه و خورشید ارتقای رتبه یافت.
به گزارش ایرنا، انقلاب کوپرنیکی یا نظریه مرکزیت خورشید نظریه نجومی نیکلاس کوپرنیک در ابطال باور کهن بطلمیوسی مبنی بر مرکزیت زمین در کیهان است و مرکزیت خورشید و گردش زمین به دور آن را اثبات میکند. .
ویلیام هرشِل (William Herschel) بیش از ۲۰۰ سال بعد اورانوس و جوزپه پیاتسی (Giuseppe Piazzi) سِرِس، بزرگترین جرم در کمربند اصلی سیارک بین مریخ و مشتری، را کشف کردند. در ابتدا، اورانوس و سرس به عنوان سیاره طبقهبندی میشدند؛ اما اجرام دیگری یافت شدند که مدارهای مشابهی با سرس داشتند؛ بنابراین، هرشل اصطلاح سیارکها را برای اجرام کوچک بین مریخ و مشتری پیشنهاد کرد ولی اورانوس همچنان یک سیاره باقی ماند.
حتی وقتی کلاید تامبا (Clyde Tombaugh) در سال ۱۹۳۰ میلادی پلوتون را کشف کرد، ستارهشناسان با این طبقهبندیها مشکلی نداشتند. اما این سیاره جدید، مداری بیضیشکل و مایل و کشیده داشت و بسیار کوچکتر از سایر سیارات بود؛ بنابراین طولی نکشید که ستارهشناسان متوجه شدند باید در نحوه طبقهبندی اجرام آسمانی تجدیدنظر کنند.
آنان در دهه ۱۹۹۰ میلادی اجرام بیشتری یافتند که مدارهایی مشابه با پلوتون داشتند؛ اما آنچه در واقع طومار تعریف سیاره را در هم پیچید، کشف اِریس، جرمی به اندازه پلوتون که به دور نپتون میچرخد، توسط مایک براون (Mike Brown)، ستارهشناس، بود.
بنابراین، در سال ۲۰۰۶ میلادی ستارهشناسان در نشست اتحادیه بینالمللی نجوم در پراگ (پایتخت چک) گرد هم آمدند تا تعریفی جدید از «سیاره» ارائه کنند. در این نشست عدهای استدلال میکردند سیارات را باید با ظاهرشان تعریف کرد: آن دسته از اجرام آسمانی که به اندازهای بزرگ هستند که گرانششان باعث شود شکل «تقریباً کروی» داشته باشند، سیاره هستند.
عدهای دیگر معتقد بودند سیارهها را باید با ویژگیهایشان تعریف کرد: آن دسته از اجرام آسمانی که بتوانند بر مدار خود تسلط داشته باشند و مدار خود را از هرگونه زباله پاکسازی کنند.
تعریف گروه اول از سیاره به پلوتون اجازه میدهد تا به همراه سرس و همه دوستان هممدار خود به سیاره تبدیل شوند. تعریف گروه دوم خواستار حذف همه آن اجسام کوچکتر است. در پایان، تلفیق هر دو نظر، تعریف سیاره را تشکیل داد. پلوتون مدار خود را پاکسازی نمیکند و همسایگان زیادی دارد و به همین دلیل تنزل رتبه پیدا کرد.
البته همه با تعریف جدید موافق نیستند و استدلالهای فراوانی در تقابل با تعریف سیاره وجود دارد. واضح نبودن تعاریف «شکل تقریباً کروی داشته باشد» و «معمولاً مدار خود را پاکسازی کند» دلیل مخالفت عدهای با این تعریف است.
اما طرفداران این قوانین معتقدند همه سیارات، از عطارد تا نپتون، به طور استثنایی گرد هستند؛ در حالی که اکثریت قریب به اتفاق غیرسیارهها چنین نیستند. درباره پاکسازی مدار نیز استدلال میکنند جرم مریخ بیش از ۵ هزار برابر از بزرگترین شیئ در مدارش است. در مقابل، پلوتون فقط حدود ۷ درصد از کل جرم موجود در مدار خود را جذب میکند.
اما بزرگترین سردرگمی مربوط به انواع فرعی غیرسیارهها است. اگر جسمی به اندازهای بزرگ باشد که بتواند شکل کروی داشته باشد اما مدارش را پاکسازی نکند، مانند پلوتون یا سرس، «سیاره کوتوله» نامیده میشود. ستارهشناسان معمولاً از اصطلاح «کوتوله» برای اشاره به نسخههای کوچکتر یک گونه استفاده میکنند؛ مانند ستارههای کوتوله و کهکشانهای کوتوله. ستارههای کوتوله هم ستاره هستند و کهکشانهای کوتوله هم کهکشان محسوب میشوند؛ فقط کوچکتر هستند. این قانون درباره سیارههای کوتوله صدق نمیکند: آنها به هیچوجه سیاره محسوب نمیشوند.
اگر جسمی به اندازهای کوچک باشد که نتواند شکل کروی داشته باشد، در میان اجرام کوچک منظومه شمسی طبقهبندی میشود. سیارکها به طور رسمی اینگونه تعریف نمیشوند؛ تعریف ستارهشناسان از آنها این است: اجرام کوچک منظومه شمسی که در منظومه شمسی داخلی وجود دارند. دنبالهدارها نیز اجرام کوچک منظومه شمسی محسوب میشوند.
سیارههای کوچک نیز شامل سیارههای کوتوله و همه اجرام کوچک منظومه شمسی هستند که دنبالهدار نیستند. غیر از آن، پلوتوئیدها (سیارههای کوتوله فراتر از مدار پلوتو) و اجرام فرانپتونی (شامل پلوتوئیدها و دیگر اجرام کوچک منظومه شمسی که به دور نپتون میچرخند) را نیز نباید از قلم انداخت.
این تعریفها تا حدودی گیجکننده؛ اما تلاشی است برای مطابقت با ماهیت پیچیده دانش ما از منظومه شمسی.
اکنون، احتمالاً باید به تعاریفی که داریم پایبند باشیم؛ حتی اگر این تعاریف ناقص باشند ولی با تحقیقات و اکتشافات بیشتر و کسب فهم جدید، میتوانیم تعاریف خود را بهروز کنیم.
تازه ترین خبرها
- نگاهداری: آینده ایران فقط در جنگ یا پشت میز مذاکره تعیین نمیشود
- دعوت دو بوشهری به تیم ملی فوتبال برای تورنمنت بصره
- تحقق ۶۰ درصدی پرداخت تسهیلات سفر رئیسجمهور به بوشهر
- مدیرکل صمت بوشهر: حمایت از تولید و اشتغال در دستور کار است
- هزینه نگهداری معابر شهری با خدمات مهندسی تا ۵۰ درصد کاهش مییابد
- صعود قیمت طلا و نقره در بازارهای جهانی؛ طلا از ۴۱۲۴ دلار گذشت
- واردات لاستیک و روغن مصرفی خودروهای برونمرزی مجاز شد
- تله نقدینگی؛ چرا پولهای سرگردان به داد کارخانهها نمیرسند؟
- تاکید پزشکیان بر ساماندهی شرکتهای زیانده دولتی
- قالیباف: «کوروش زارعی» هنر را عرصه ای برای بازتاب هویت فرهنگی میدانست
- ظرفیت عظیم علمی در حوزه علوم پایه نیازمند حمایت دولتی است
- رسیدگی دیوان محاسبات به ترکفعل در اجرای تکالیف ارتقای امنیت سایبری
- داوودی: آرزو داشتم عنوان قویترین مرد جهان را به ایران بازگردانم
- صعود آرام زردطلایی به صدر جدول لیگ برتر؛ پرسپولیس لغزید، استقلال گریخت
- تیم ملی در نقطه تعادل جوانی و تجربه؛ میانگین سنی ۲۵ سال و نیم
- بودجه ورزش در دوراهی مدالآوری و المپیکی؛ معمای جدید برای اعتبارات
- خوردن روزانه بادام زمینی به محافظت از عملکرد مغز کمک می کند
- آیا رژیم غذایی و ورزش میتوانند دیابت نوع ۲ را معکوس کنند
- جدول مطالبات داروخانهها منتشر شد
- پیدا و پنهان آمار فروش دارو؛ از توانمندی صنعت تا تغییر سبک زندگی
- شیرینی خرما و تلخی دیابت؛ ابتلا به بیماری خاموش در بوشهر افزایش یافت
- دستگیری عضو اصلی باند حرفهای فیشینگ در بوشهر
- سربازان استان بوشهر برای اشتغال مهارتافزایی شدند
- سرمایهگذاری ۶۲۰ میلیارد ریالی برای تجهیز مراکز درمانی تامین اجتماعی بوشهر
- دختر ۱۸ ساله مسموم با متادون در بوشهر احیا شد
- اردوی راهیان نور دانش آموزی استان بوشهر آغاز شد
- صدور هشدار سطح زرد برای کشاورزان استان بوشهر
- ۵۷ حادثه در جریان بارندگی بوشهر ثبت شد
- استاندار بوشهر: شهرداریها وابستگی به جرایم ساختمانی را کاهش دهند
- مراسم سالگرد شهید آرمان علی وردی در برازجان برگزار شد
- عناوین روزنامههای امروز1405/08/18
- عناوین روزنامههای ورزشی امروز1405/08/18
- نیروهای امدادی شهرداری تا پایان ناپایداری های جوی در کنار شهروندان خواهند بود
- بارندگی موجب قطع برق در ۵ روستای استان بوشهر شد
- شورای راهبری بانوان شهرستان دیلم تشکیل شد
- یک فوتی و یک مصدوم در پی دو حادثه مرتبط با ناپایداری جوی در گناوه
- مدارس ۵ شهرستان استان بوشهر در نوبت عصر تعطیل شد
- دستور فوری وزیر ورزش برای رسیدگی به مصدومان زنان بسکتبال
- علی داودی به مدال برنز رسید؛ یوسفی از کسب مدال بازماند
- جزئیات سفر تیم ملی فوتبال ایران به عراق با لیست شبانه
- پزشکیان: ۸۰ هزار مسجد ظرفیتی ارزشمند برای حل مشکلات مردم هستند
- سردار بلالی: تجهیزات غنیمتی آمریکا در حال مهندسی معکوس است
- نیروی دریایی سپاه: به خیالپردازیهای فرمانده سنتکام توجه نکنید
- پایان مسابقات کونگفو توآ بانوان کشور در قزوین/ معرفی برترینهای سه رده سنی
- بررسی سه مؤلفه اصلی در تضمین سلامت مواد غذایی
- بیمهها ملزم به اصلاح قرارداد داروخانهها هستند
- ۴۹۴ همت برای حمایت از بنگاههای آسیبدیده اختصاص یافت
- پورکبگانی: تعلل در تأمین اعتبار فاضلاب عالیشهر پذیرفتنی نیست
- رفاهی: پروژه فانوس دریایی بوشهر تعیین تکلیف شود
- هشدار متخصص عفونی درباره افزایش شیوع آنفلوانزا در بوشهر


چاپ خبر

