فرج اله گرمسیری نژاد

برازجان درطول قدمت وافت وخیزهایش مجموعه ای از زیباییها را در عرصه علم و هنر وادب، فرهنگ، اقتصاد و دیگر پدیده های تمدنی، از جمله بناهای تاریخی برساخته است.
موقعیت ویژه جغرافیایی وآب وهوایی در پدیداری این شاخصه ها موثر بوده اند. بدیهی است شاخصه ها در گذر زمان حفظ شده و به نسلهای بعدی رسیده است.

بنابراین هویت تاریخی این جامعه معرف چگونگی گذار در عرصه های مختلف می باشد، بخشی از هویت تاریخی را آثار غیرمنقول یا بعبارتی بناهاواماکنی که گذشتگان برساخته اند تشکیل میدهند. حفظ میراث فرهنگی درهمگرایی وتثبیت هویت فرهنگی یک قوم،ملت ویامردمی که دریک واحدجغرافیایی زندگی میکنند بسیار موثربوده بعنوان پشتوانه ای قوی از آن یاد میشود.

درممالکی که به لحاظ تاریخی قدمت چندانی ندارند، عمده کوشش دولتها در حفظ میراث فرهنگی و ارج گذاری به عناصرآن متمرکزمیشودتاجایی که در برخی کشورهاتلاش برای ساختن وجعل گوشه هایی ازمیراث را در برنامه میگذارند.
شوربختانه دربرخی شهرهای کشورمان اراده نگهداری وپایش میراث فرهنگی بسیارضعیف ونگران کننده است.

اشاره این قلم به شهرخودمان( برازجان) وعدم توجه به داشته های تمدنی آنست. ازآثارتایخی ای که وارث آن بوده ایم، کدامیک رانگهداری کرده ایم،آیا اراده ای برای حفظ آن بوده است؟

برازجان جدید وارث بازار سرپوشیده شمالی وجنوبی زیبایی بود که بخش جنوبی آن بنا به دلایلی تخریب شد،حمام سالم خانی به تلی ازخاک تبدیل شد و بجای آن بانک ومغازه سربرآورد، منبع بزرگ فلزی راکه نخستین مخزن آب شرب شهر بود به حراج واگذارکردیم،آب انبار تاریخی حاج زینب دربولوارشریعتی نابودشد، زائرسراهای شاهزاده ابراهیم یکی پس ازدیگری نابودگردید ،بنای تاریخی شاهزاده ابراهیم درچندمرحله نوسازی وازحالت نوستالوژیکش خارج گردید.

اکنون "فقط این یکی" مانده ونفسهای آخر را میکشد.
در حاشیه دره شمالی شاهزاده ابراهیم آب انبار و بنایی بود که آب انبارتخریب و نابودشد، کنارآب انبار اتاقی باسرسرای زیبایی خودنمایی میکند که شیوه معماری ویژه خود را داشته ودارد. متولدین دهه های پیشاچهل خورشیدی خاطرات زیادی ازشب مانی دراین اتاق و بازی "شدّاد وبیداد" و" گُل کمودست" و شب زنده داری بانوای چاووش وفایزخوانی دارند.
کشتن کهره نذری ونوشتن یادبودی با ذغال روی دیوارهای داخلی اتاق ودالان ورودی همه همه کبوترخیال بسیاری ازهمشهریان رابه سالهای دورگذشته پرواز میدهد.

بیاییم" این یکی" بنای یادگارگذشتگان را از خطر تخریب و نابودی نجات دهیم. وجوداین بناهادرشاهزاده ابراهیم خودبیانگرفرهنگی زیباازپیشینیان این شهراست که همگی تخریب شده وبه فراموشی سپرده شده اند.ازآب انبارهای محدوده شاهزاده ابراهیم کدامیک پابرجاست؟

چرادرطول سالیان اخیرکلنگ تخریب از کار نیفتاده وهرازگاهی بنایی را نابود میکند؟

ای هرکس که میتوانی به هرشکلی تاثیرگذارباشی! بیایید و" فقط این یکی"
را که درحال احتضار است نجات دهید، نجات " این یکی" فقط نگهداری ونجات گچ وسنگ وطاق نمای قدیمی نیست،بلکه نجات ومعرفی گوشه ای ازفرهنگ مردمانی است که با ایده هایی به روز وکاربردی بوجود آمده اند.

شایداین قلم به واپسگرایی متهم  شود،اما واقعیت چنین نیست. دربسیاری ازشهرهای میهنمان نگهداری ازبناها وآثارگذشته با رنگ وبوی نوستالژیک خود یک اصل مسلم ومقبول است. حتما خواننده این سطور به نقاط متعدد و دیدنی ایران سفرکرده وازنزدیک روستای تاریخی ابیانه، کوچه های قهر وآشتی شیراز، بافت قدیم وآب انبارقوام بوشهر و... را دیده است.

به نظرنگارنده مرمت وبازسازی" این تیکی" چندان هزینه ای نخواهدداشت وحتماهمشهریانی هستندکه دل در گرو انجام کارخیردارندودرکاربازسازی این بنا بصورت فیزیکی وکمک اقتصادی مشارکت خواهندکرد.
جا دارد با آثاربجای مانده ازنیاکان مهربان باشیم واین میراث ارزشمند را به نسلهای بعد هدیه کنیم.