امید دریسی

شب گذشته و به مناسبت دومین سال‌گرد پیروزی سید ابراهیم رئیسی در انتخابات، گفت‌وگوی تلویزیونیِ رییس‌جمهور با این رسانه حول مسائل مربوط به کشور چه داخلی و چه خارجی از زبان رئیس دولت تشریح گردید. از برجام، تورم، دلار و مسکن گفته شد. این‌که قرار بود بدون برجام تورم تک‌رقمی شود و سالی یک میلیون مسکن ساخته شود و مشکل بورس را سه روزه حل کنند و نرخ دلار را با ۳۰۰ میلیون دلار ارزپاشی به ۱۵ هزار تومان برسانند و پاره‌ای وعده‌های دیگر که موضوع این مقال نیست.

ابراهیم رئیسی از فساد هم گفت که نویسندهٔ یادداشت به بهانهٔ گفت‌وگوی قبلی وی با تلویزیون در تارنمای عصر ایران در بهمن‌ماه سال گذشته مفصل به آن پرداخت.

البته از اغتشاشات(به زعم رئیسی)، انتخابات، مشارکت و ردصلاحیت‌ها هم سخن به میان آمد که این جستار نیز به همین سبب و در پیوند جایگاه ریاست‌جمهوری با موارد بالا به رشتهٔ تحریر در آمده و در ذیل اشاراتی شده است.

مواردی هم از قلم افتاد و حیف است به موضوع روز جامعه اشاره نکنیم و نگوییم که در گفت‌وگوی مذکور به مواردی هم پرداخته نشد و یا نخواستند بپردازند. یکی از آن‌ها حجاب و خاصه روسری است که شباهتی به گذشته ندارد به طوری که صدای دلواپسی چون حمید رسایی را هم در آورده و از دولت می‌خواهد موضع‌گیری شفاف‌تری در قبال آن داشته باشد، این وسط اما مشخص نیست که این همه پلمب از بهر چیست و مگر شفاف‌تر از این؟! یا مانند مواضع سابق رئیس‌جمهور فعلی دربارهٔ عربستان سعودی در قامت قاضی‌القضات که این نیز اکنون شباهتی به قبل خاصه سالیان اخیر ندارد و کاملاً متفاوت شده است. ناگفته‌هایی که البته محل این گفتار نیست.

تمام نکاتی که توسط دو مجری آقا و خانمِ صدا و سیما و ابراهیم رئیسی مطرح شد حکما از طریق جراید و رسانه‌های برخط بدان‌ها پرداخته خواهد شد و این گفتار نیز مستثنا نیست اما بناست تا این قلم به نکته‌ای که از زبان رئیس‌جمهور جاری شد بپردازد و آن هم مطالبه‌ای است که جایگاه رئیس‌جمهور را متمایز از دیگر مسؤولان می‌کند تا فرق بین کسی که رئیسِ جمهورِ یک ملت است با کسی که -به گفتهٔ سید محمد خاتمی رئیس‌جمهور اسبق- عده‌ای دوست دارند تدارکات‌چی باشد کاملاً مشخص شود.

در گفتگویی که به سبک و سیاق تمامی گفتگوهای گذشته به صورت «مونولگ» و نه در مقام پاسخ‌گویی برگزار شد ابراهیم رئیسی در قسمتی از برنامه با اشاره و گریزی که به انتخابات خرداد ۱۴۰۰ داشت، گفت آن‌هایی که رد صلاحیت شدند هم اگر در انتخابات حضور داشتند تغییری در نتیجه ایجاد نمی‌کرد!
این جمله واقعاً چه سنخیتی با امید به مشارکت حداکثری در انتخابات دارد که اتفاقاً خود ایشان در همین گفت‌وگو از آن سخن به میان آورد و گفته برای افزایش مشارکت آمده است؟ هم برای افزایش مشارکت مردم در انتخابات ۱۴۰۰ کاندیدا شده‌اید و اگر به دو سال پیش برگردید دوباره همین تصمیم را می‌گیرید و هم نسبت شما با رد صلاحیت‌ها آن طور است که خود ادعا می‌کنید؟ آخر نتیجه مهم بود یا مشارکت؟

«نتیجهٔ انتخابات تغییری نمی‌کرد.» همین واقعاً؟! قریب به دو سال است که انتخابات ۱۴۰۰ تمام شده و شما رئیس‌جمهور همهٔ مردم شده‌اید که چنین نظری داشته باشید؟ آیا برای خودتان پذیرفتنی است اصلاً؟

البته دغدغهٔ شما نسبت به بخش‌هایی از جامعه شاید آن‌جایی روشن‌تر گردید که اعتراضات را به نرخ دلار و با واژهٔ «اغتشاشات» پیوند زدید و نگفتید همهٔ آن‌چه که رخ داده اغتشاش نبوده و حتماً دردی هم وجود دارد که تا ماه‌ها قسمتی از مردم به اعتراض برخاستند و الا هیچ آدم عاقلی از سر شکم سیری خود را به خطر نمی‌اندازد. البته که تعدادی نیز به تخریب و خشونت روی می‌آوردند و جای دفاع و توجیه آنان نیست.

با این وجود اما اگر واقعاً این است که می‌گویید و ما نیز از خدای‌مان است که چنین باشد سلمنا، این گوی و این میدان. اگر سابق و در سال ۱۴۰۰ شما فقط کاندیدایی بودید که قدرت چانه‌زنی چندانی نداشته‌اید اکنون اما شما به عنوان رئیس‌جمهور همهٔ ایرانیان و مسؤول اجرای بدون تنازل قانون اساسی هستید. یکی از اصول قانون اساسی کشور اصل ۱۱۳ است که به موجب آن رئیس‌جمهور را عالی‌ترین مقام رسمی کشور پس از مقام رهبری معرفی می‌کند و وظیفهٔ نظارت و مسؤولیت اجرای قانون اساسی را متوجه رئیس‌جمهور می‌داند. بدین معنی که ضمن اصل استقلال قوا، رئیس‌جمهور حق نظارت بر تمامی نهادها و ارکان حکومتی را دارد. همان‌طور که در صدر یادداشت آمد، این جستار به همین سبب و در جهت بررسی همین شأن نگارش شده تا به آقای رئیسی که بهتر از ما اصول و فصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را بلد است و به خوبی نسبت به وظیفهٔ خود در قبال همهٔ مردم ایران آگاه است، بگوییم تا به سهم خود که بسیار هم سهم پر رنگی است عمل کند و زمینهٔ مشارکت بالا را در انتخابات پیش رو در اسفندماه مهیا سازد.

اکنون حاکمیت نیز یک‌دست است و حتماً مشکلات ایشان نسبت به اخلاف خود پیرامون سیاست داخلی کمتر خواهد بود. رئیس‌جمهور اگر می‌خواهد این‌گونه سخنان -که بیشتر به دورهٔ انتخابات می‌خورد تا زمان حال- باور پذیر باشد از همین الان برای مشارکت حداکثری در انتخابات مجلس آستین بالا بزند و الزامات آن را فراهم کند تا در دورانی که «گردن شکستن» هنر نمی‌باشد دلی به دست آید.