امید دریسی:

گاه آن‌قدر فضای اجتماعی دل‌گیر است و مستمر بدان پرداخته شده و گوش شنوایی یافت نشده که دل و دماغی برای نوشتن باقی نمی‌ماند. با این وجود اما باز عقل است که حکم به نوشتن می‌کند تا قلم باشد که بهتر از قهر، گفتگو کند.

از روزهای گذشته تا این لحظه که در حال نگارش این یادداشت هستم توأم بود با اظهارات و حواشی‌یی از سوی برخی ائمهٔ جمعه، نمایندگان مجلس، مسؤولان دولتی و شهردار پایتخت مبنی بر اتفاقات ۸۰ روز گذشته که در رسانه‌ها نیز بازتاب داده شد و مایهٔ تعجب نویسندهٔ این سطور گردید.

صاحب یکی از این اظهارات زاکانی شهردار تهران بود که به مناسبت روز دانشجو به دیدار دانشجویان رفته بود و با آن ادبیات نوبرانه‌اش خطاب به دانشجوی منتقد گفت: «اول گلویت را خوب بمال»! ایشان مثلاً در جایی حاضر شده است که علی‌القاعده می‌بایست با زبانِ اقناع نسبت به افکار عمومی قشر دانشگاهی دیالوگ داشته باشد!

در اظهارنظری دیگر سیدمصطفی میرسلیم نمایندهٔ مردم تهران در مجلس با سخنانی شاذ می‌گوید حکم اعدامی‌ها را دیر داده‌اند و باید ظرف ۵ روز اعدام کنند! تا همین‌جا از خداوند شاکریم که ایشان رئیس دستگاه قضا نیستند!

پیرامون خطبه‌های ائمهٔ محترم می‌توان مفصل‌تر در زمانی مقتضی بدان پرداخت تا بتوانم ابتدا خود را و بعداً ائمهٔ محترم جمعه را به تقوای الهی دعوت نمایم.

 این یادداشت البته ناظر به سخنان زاکانی و میرسلیم هم نیست و از آن‌جا که پرداختن به تمامی زوایا و اظهارات مقاماتِ فعلی در این مقال نمی‌گنجد، این گفتار بنا دارد نگاهی اجمالی نسبت به جملهٔ «شنیده نشدن صدای معترضان» داشته باشد که در یکی از جلسات و با حضور جمعی از نخبگان توسط سخن‌گوی دولت بیان شده است. جملهٔ کامل‌تر البته این است: «در قضایای اخیر آشوب‌گران مانع از شنیده شدنِ صدای معترضان شده‌اند»!

یاللعجب از این رأی! بسیار خوب جناب آقای سخن‌گو! شما به معترضین یاد بدهید و راه اعتراضِ بدون هزینه را به آنان نشان دهید تا معترضان دقیقاً همان کنند که مد نظر شما و هم‌فکران شماست!

نویسندهٔ این سطور البته هیچ دفاعی از آشوب و خسارت به اموال عمومی ندارد اما آیا شما واقعاً نمی‌دانید که اعتراضات معلول و واکنشی‌ست به کنش‌های تلمبار شده از سالیان سال تا کنون؟ مردم به کدام مرجع برای اعتراض مراجعه کنند؟ در تمام طول این سال‌ها با کدام اعتراض چه از نوع صنفی چه سیاسی یا فرهنگی یا اجتماعی و... برخورد مناسبی صورت گرفته و امنیتی نشده است؟ می‌گویید اغتشاش‌گران نگذاشته‌اند صدای معترضان را بشنویم، پس چرا آن هنگام مادری که دخترش را درون ون‌های کذایی گشت ارشاد می‌گذاشتند تا ببرند و ضجه می‌زد دخترم را نبرید دخترم بیمار است... صدای او را نشنیدید؟! احیاناً رأی مسؤولان بر این نیست که آن مادر هم مرتکب اغتشاش شده است؟! در قضیهٔ مهسا امینی نیز روایت است که برادر آن مرحومه به مأموران می‌گفته خواهرم را نبرید این‌جا ما غریب هستیم... اما کسی نشنید که نشنید تا رسیدیم به این‌جا که نباید.

اساساً ماهیت اعتراض در همه جای دنیا بدین صورت است که وقتی وقعی به آن نمی‌نهند و یا به قول آقای سخن‌گو گوش شنوایی برایش پیدا نمی‌شود رادیکال و رادیکال‌تر می‌شود. در بالاترین سطح از دیپلماسی جهانی و عاقل‌ترین حکومت‌ها نیز وقتی شرایط یک اختلاف با گفتگو و اعتراض و تحریم و قطعنامه حل نمی‌شود منجر به درگیری و جنگ می‌شود! اصلاً در خود کشورهای به اصطلاح کاملاً آزاد هم وقتی گوش شنوایی پیدا نمی‌شود اعتراضات سمت و سوی خشونت به خود می‌گیرد و مردم با نیروهای دولتی درگیر می‌شوند.

بنابراین بدیهی‌ست که علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد.(شنیده‌ها البته از برگزاری جلساتی به میزبانی دبیر شورای عالی امنیت ملی مبنی بر اصلاح حکمرانی در کشور حکایت دارد که از زبان رئیس مجلس و اخیراً محمدرضا باهنر نیز بیان شده است و امیدواریم منتج به نتیجهٔ مطلوب برای ایران و ایرانیان شود.)

در هر کشوری ساده‌ترین شکل و بهترین مرجع رسیدگیِ دموکراتیک به اختلافات عموماً صندوق‌های رأی هستند که این نیز توسط شما مسؤولان تحت عنوان «نظارت استصوابی» سال به سال محدود و محدودتر شده است! چرا شما از طریق دو انتخابات گذشته صدای قسمتی از مردم که در قالب عدم مشارکت بیان شد را نشنیدید؟ آن‌جا هم اغتشاش مسبب نشنیدن بود؟! آرا باطلهٔ انتخابات ریاست جمهوری عیان نبود؟ نکند نظر دولت، مجلس و دیگر نهادها که بحمدالله با الطاف شورای نگهبان یک‌دست شده و همگی در ید تفکر اصول‌گرایی‌ست بر این استوار است که معترضین در روزهای مشخصی بیایند و زنجیر عدل انوشیروانی که وصل به پاستور و بهارستان و و و می‌باشد را تکان دهند تا شما از ظلمی که رفته آگاه شوید؟!

در دنیای امروزه شبکه‌های اجتماعی بستری موثر برای ابراز اعتراض است که این نیز دائم با تهدید و تحدید از سوی دوستان شما مواجه است و اخیراً هم که در پی صیانت از آن هستند تا مباد مردم به بیراهه روند! وضعیت صدا و سیما که اظهرمن‌الشمس است و مرجع خبری را به آن سوی آب‌ها کوچانده است، اجرکم عندالله! ارتباط روحانیون که زمانی مأمن مردم بوده‌اند نیز با جوانان -به عنوان معترضینِ غالب- چنان فاصله افتاده که نیازی به پنهان کردن و نفی آن نیست. مطبوعات را هم که قاضی مرتضوی دادستان وقت چنان سلاخی فرمودند که هنوز که هنوز است کمر راست نکرده‌اند. از وضعیت احزاب سیاسی و تشکل‌های مردم‌نهاد هم آگاهی شما اگر بیشتر از دیگران نباشد کمتر نیست. اوضاع طبقه متوسط به علت دویدن پِی لقمهٔ نانی و دانشگاه به علت برخوردهای سلیقه‌ای به عنوان دو نیروی مطالبه‌گرِ جامعه هم که این‌گونه است.
اگر قرار باشد صدای جامعه را به طُرق علائم ابتدای یادداشت که از آن اشاره رفت نشنوید، احوال مابقی بسترها نیز که مبسوط بدان پرداخته شد، اصل خیزش‌ها هم که یکی پس از دیگری معتقدید آمیخته به اغتشاش است و نمی‌شود شنید! بینی و بین‌الله شما بگویید مردم دیگر به چه صورت می‌بایست اعتراض خود را بیان کنند و به کدام مرجع پناه ببرند و از چه راه و بستری پژواک‌شان را به شما برسانند؟ سال‌هاست گوش کسی به اعتراض مردم و هشدار نخبگان و منتقدینِ دل‌سوز بده‌کار که نیست هیچ، در زمان بحران نیز برخی مقامات چنان اظهارات شاذی از خود بروز می‌دهند که هر انسانی را به تردید جدی وا می‌دارد آیا واقعاً اینان دنبال آرام کردن فضا هستند یا ریختن بنزین بر روی آتش؟! رئیس‌جمهوری البته چند روزی‌ست که درگیر قطار پیش‌رفتِ مملکت هستند، احیاناً نگاه‌تان از سرعتِ قطارِ پیش‌رفتِ مملکت اگر لغزید، گوشه چشمی هم به مشکلات مردم و علت اعتراضات‌شان داشته باشید شاید ترمز دلار نیز کشیده شد!

گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله ماست / آن‌چه البته به جایی نرسد فریادست.