رسول مرادی :

    (بخش نخستین)

مالیات یکی از اصلی‌ترین منابع درآمدی دولت‌ها در سراسر جهان است. در چند سال اخیر در ایران نیز پرداخت مالیات بیش از پیش اهمیت یافته است .از گذشته یادگیری و آموزش مباحث مالیاتی همواره امری ضروری جهت حسابداران و مشاورین و وکلای مالیاتی بوده است .اما ما در این بخش قصد داریم آموزش های مالیاتی را به زبان ساده برای عموم مخاطبان این سایت ارایه دهیم چرا که به قول بنجامین فرانکلین : « هیچ چیز قطعی نیست جز مرگ و مالیات» . بطور معمول هر شخصی چه بخواهد و چه نخواهد از بدو تولد تا لحظه مرگ قطعا با مالیات مواجه خواهد شد و حتی پس از مرگ نیز وراث ایشان جهت انتقال اموال و دارایی ایشان ناگزیر به مراجعه با ادارات امور مالیاتی هستند . با توجه به فراگیری و عام الشمول بودن مقوله مالیات بهتر آن است که به جای ترس و عدم آگاهی ، با سلاح دانش و آگاهی به استقبال این امر اجتناب ناپذیر برویم چرا که قطعا جهل به قوانین از جمله قوانین مالیاتی می تواند هر شهروندی را با مخاطرات مالی و به طبع آن اجتماعی مواجه کند.

 مراد و مقصود اینجانب از طرح مباحث مالیاتی ، آگاهی بخشی عمومی و ترویج فرهنگ مالیاتی می باشد و آرزو دارم هیچ شهروند ایرانی به علت بی اطلاعی و جهل به قانون ناچار به پرداخت مالیات ناعادلانه و جرایم مالیاتی نگردد و هر شخصی به اندازه و عادلانه مالیات خود را پرداخت نماید .

با توجه به تجربه دو دهه کار مالی و مالیاتی بنظر می رسد بهتر مبحث برای شروع ،تعریف مالیات و آشنایی با انواع مالیات ها باشد .

در قوانین موضوعه ایران تعریف مشخصی از مالیات نشده است ولی مالیات براساس تعریف سازمان همکاری و توسعه اقتصادی  (OECD) پرداختی است لازم، اجباری و بلاعوض . مالیات درواقع انتقال بخشی از درآمدهای جامعه به دولت یا بخشی از سود فعالیت‌های اقتصادی است که نصیب دولت می شود، زیرا ابزار و امکانات دست‌یابی به درآمد و سودها را دولت فراهم ساخته است

.

مالیات ها را بر اساس معیارهای مختلفی می توان تقسیم بندی نمود. از منظر «پایه های مالیاتی»، مالیات به سه دسته، تقسیم بندی می شوند :

الف ) مالیات بر دارایی

ب )  مالیات بر درآمد

ج ) مالیات بر مصرف

الف ) پایه مالیات بر دارایی :مالیات بر دارایی ، بر آنچه شخص مالک قبلاً به دست آورده یا از طریق ارث به او رسیده باشد ، تعلق می‌گیرد. این پایه مالیاتی عموماً به‌عنوان مکانیسمی برای تعدیل ثروت به کار گرفته می شود و بیشتر در جوامعی کاربرد دارد که اختلاف فاحشی در دارایی و ثروت افراد آن جامعه وجود داشته باشد. 

ب ) پایه مالیات بر درآمد : مالیات بر درآمد نوعی مالیات است که توسط دولت بر درآمد اشخاص اعمال می شود و بسته به نوع و میزان درآمد و عواید پرداخت‌کننده مالیات متغیر است و عموماً مقدار این نوع مالیات برابر با درصدی از درآمد ، می باشد. نرخ‌های مالیاتی ممکن است بسته به نوع یا خصوصیات پرداخت کننده مالیات متغیر باشد. در این نوع مالیات ، درآمد اشخاص، مبنای محاسبه مالیات است.

ج ) پایه مالیات بر مصرف: این نوع مالیات به طرز نامحسوس و غیرمستقیم بر روی کالاها و خدمات اعمال گردیده و از این طریق دریافت می گرددو اصولاً پرداخت‌کننده نهایی آن مشخص و معین نیست.مهم‌ترین مصداق این نوع مالیات ، مالیات بر ارزش‌افزوده است.