محمد نعیمی پور:

اصولگرایان و اصلاح‌طلبان به عنوان دو جریان عمده سیاسی کشور وضعیت بسیار متفاوتی در انتخابات امسال دارند. اصولگرایان با تعدد نامزدهای انتخاباتی مواجه هستند. در این میان اینکه تا آخر رقابت‌ها همه نامزدها باقی بمانند یا اینکه بعد از مناظرات برخی به نفع نامزد اصلی انصراف دهند، بحث داغ محافل اصولگرایی است.

اما در مقابل اصلاح‌طلبان با عدم احراز صلاحیت اسحاق جهانگیری، مسعود پزشکیان و محمد شریعتمداری که جزو لیست ۱۴ نفره نهاد اجماع ساز اصلاح‌طلبان بوده‌اند و از طرف دیگر عدم‌احراز صلاحیت علی لاریجانی که از لحاظ مواضع به اصلاح‌طلبان نزدیک شده بود و احتمال حمایت اصلاح‌طلبان از او وجود داشت، دچار سردرگمی شده‌اند. در این شرایط، نهاد اجماع‌ساز اصلاح‌طلبان یا همان جبهه اصلاحات ایران اعلام کرده که در انتخابات پیش‌رو نامزد ندارد.

با این حال برخی معتقدند اصلاح‌طلبان باید همانند سال ۹۲ از مساله عدم‌احراز‌صلاحیت‌ها و شکست در عبور نامزدها از مسیر شورای نگهبان، پیروزی بسازند یا اینکه حداقل بازی جریان رقیب را با حمایت از «محسن مهرعلیزاده» یا «عبدالناصر همتی» تحت‌تاثیر قرار دهند. اگر اصلاح‌طلبان به این سو حرکت کنند و بخواهند مشارکت فعال در انتخابات داشته باشند به دلیل عضویت همتی در حزب کارگزاران، احتمال حمایت بخشی از اصلاح‌طلبان از همتی بیش از مهرعلیزاده است. با همه این توصیفات، اما حمایت اصلاح‌طلبان از همتی هم دچار چالش‌های مختلفی است. نظرسنجی‌ها در حال حاضر نشان می‌دهد مشارکت زیر ۴۰ درصد است.

البته برای قضاوت نهایی در مورد میزان مشارکت مردم باید صبر کنیم. مشارکت حداقلی در انتخابات به مصلحت کشور نیست و این امر به معنای کنار گذاشتن مولفه قدرتی است که تاکنون نظام به آن تکیه داده بود. مشارکت مردم مقوم مقبولیت نظام بوده است. بدون حضور مردم نظام دچار ضعف‌های اساسی خواهد شد.

اگر در انتخابات جمهوری اسلامی مردم مشارکت نمی‌کردند ما در عرصه داخلی و خارجی هیچ دستاوردی نداشتیم. به‌عنوان مثال همین برجام بدون‌مشارکت مردم در انتخابات به دست نمی‌آمد. به دلیل افزایش تنگ‌نظری‌ها در انتخابات معتقدم جریان فکری‌ای به وجود آمد و قوی شد که اعتقادی چندانی به جمهوریت نداشته و ندارد.

این امر البته برخلاف مشی امام و مقام معظم رهبری است. این جریان فکری چندان با جمهوریت نظام خود را سازگار نمی‌بیند و یک نوع حکومت فارغ از نقش مردم برای این جریان فکری مقبول است. اساسا حضور مردم برای این جریان فکری ثانوی بوده، یعنی اگر مردم مشارکت داشته باشند وضعیت بهتری است ولی اگر مشارکت نداشته باشند خللی وارد نمی‌شود. مردم تشخیص داده‌اند که ولی کیست و پیرو او هستند.

این تفکر برخی افراد و نهادها را تحث‌تاثیر قرار داده است. تاکنون حضور جریان‌های حامی جمهوریت مانند جریان اصلاحات موجب شده این گروه موفق نشود نظر خود را تثبیت کند اما در حال حاضر جمع‌بندی این جریان این است که خطر نکنند و انتخاباتی برگزار کنند که گزینه مورد نظرشان به قدرت برسد که در این حالت حضور مردم اهمیتی ندارد.

استراتژی اصلاح‌طلبان بعد از اعلام نتایج بررسی صلاحیت‌ها توسط شورای نگهبان و اینکه آیا امکان دارد اصلاح‌طلبان از همتی حمایت کنند، باید گفت که اکثریت غالب اصلاح‌طلبان از جبهه اصلاحات ایران تبعیت می‌کنند و این جبهه هم اعلام کرده است کاندیدایی ندارد. از سوی دیگر اینکه شورای نگهبان اشخاصی مانند همتی را نماد اصلاح‌طلبی بداند، موجب نارضایتی اصلاح‌طلبان شده است.