اتحاد جنوب: به بهانه برگزاری آزمون کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی در این ایام بر این شدیم تا تحلیلی اجمالی بر وضعیت مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه های استان بوشهر ارائه دهیم. شاید استان بوشهر را با توجه به موقعیت استراتژیک در کنار سواحل نیلگون خلیج فارس، داشتن اولین نیروگاه اتمی کشور ، شرکتهای متعدد صنعتی و منابع عظیم خدادادی از جمله نفت و گاز باید در زمره استانهای با پتانسیل بالا در نیازمند بودن به نیروی متخصص فرض نمود اما نگاهی اجمالی به ترکیب رشته های موجود در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه های استان این امر را به ما یادآور می شود که نباید از دیگر پتانسیل های این خطه چشم پوشی شود.

هم اکنون دانشگاه خلیج فارس بوشهر با دارا بودن 34 رشته در مقطع کارشناسی ارشد پیشتاز دانشگاه های استان می باشد. در مکانهای بعدی واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر با 17 رشته و پردیس خودگردان دانشگاه خلیج فارس و دانشکده تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر با 14 رشته قرار دارند. دانشگاه بین المللی پیام نور عسلویه با 9 رشته ، دانشگاه پیام نور مرکز بوشهر با 4 رشته، مؤسسه غیر انتفاعی خرد با 2 رشته و دانشگاه آزاد اسلامی واحد خارک نیز با یک رشته در مکانهای بعدی قرار دارند.

در این گزارش سعی شده است با گذری اجمالی بر ترکیب رشته های مختلف مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه های استان تطابق آنها با نیازهای استان بوشهر و نیاز به نیروهای متخصص سنجیده شود.

توضیح: در این گزارش از دانشگاه های تحت پوشش وزارت بهداشت، وزارت دفاع و آموزش و پرورش (فرهنگیان) نامی برده نشده است و هدف دانشگاه های تحت پوشش وزارت علوم و دانشگاه آزاد می باشد.

رشته های مقطع کارشناسی ارشد گروه «علوم پایه» در دانشگاه های استان بوشهر:

1-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، شیمی فیزیک

2-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، شیمی آلی

3-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، شیمی معدنی

4-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، شیمی تجزیه

5-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، فیزیک جامد

6-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، فیزیک اتمی و مولکولی

7-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، فیزیک هسته ای

8-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، زیست شناسی – علوم سلولی و مولکولی

9-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، زیست فناوری دریا

10-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، آمار ریاضی

11-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، ریاضی محض – آنالیز

12-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، ریاضی محض - جبر

13-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، ریاضی کاربردی

14- پردیس خود گردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، شیمی معدنی

15- پردیس خود گردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، فیزیک هسته ای

16- پردیس خود گردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، ریاضی محض – آنالیز

17- پردیس خود گردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، ریاضی محض - جبر

18- پردیس خود گردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، ریاضی کاربردی

19- دانشگاه پیام نور مرکز بوشهر ، شیمی آلی

در گروه علوم پایه دانشگاه های استان تقریباً سهم خوبی دارند کما اینکه در رشته های شیمی، فیزیک، ریاضی و زیست شناسی به خوبی در دانشگاه ها در نظر گرفته شده اند. گرچه سهم رشته زیست شناسی می تواند بیشتر از اینها باشد. همچنین در رشته هایی مانند زمین شناسی که دارای 14 گرایش می باشد هنوز هیچکدام از گرایشهای مقطع کارشناسی ارشد این رشته در دانشگاه های استان دایر نمی باشد. یا در رشته های نوپا با توجه به هم مرزی استان با سواحل نیلگون خلیج فارس ضرورت رشته های شیمی دریا ، محیط زیست دریا، زیست شناسی دریا و علوم دریایی در دانشگاه های استان به چشم می خورد.

رشته های مقطع کارشناسی ارشد گروه «فنی مهندسی» در دانشگاه های استان بوشهر:

1-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی برق - مخابرات

2-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی برق - کنترل

3-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی مخازن هیدروکربوری

4-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی معماری کشتی – هیدرومکانیک کشتی

5-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی شیمی

6-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی عمران- سازه

7-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی عمران – خاک و پی

8-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی عمران – سازه های هیدرولیکی

9-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی مکانیک- طراحی کاربردی

10-  پردیس خود گردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی برق - قدرت

11-  پردیس خود گردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی برق - مخابرات

12-  پردیس خود گردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی معماری کشتی – هیدرومکانیک کشتی

13-  پردیس خود گردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی شیمی

14-  پردیس خود گردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی عمران – سازه های هیدرولیکی

15-  پردیس خود گردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی مکانیک- طراحی کاربردی

17- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، مهندسی برق- الکترونیک

18- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، مهندسی برق - مخابرات

19- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، مهندسی عمران - زلزله

20- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، مهندسی عمران - سازه

21- واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، مهندسی کامپیوتر-نرم ‏افزار

22- واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، مهندسی کامپیوتر-هوش مصنوعی

23- واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، مهندسی فناوری اطلاعات-شبکه ‏های کامپیوتری

24- واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، مهندسی برق-قدرت

25- واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، مهندسی مکانیک-تبدیل انرژی

26- واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، مهندسی شیمی-بیوتکنولوژی

27- واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، مهندسی هسته‏ ای

28- واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، مهندسی محیط زیست – آب و فاضلاب

29- دانشگاه بین المللی پیام نور عسلویه ، مهندسی عمران – راه و ترابری

30- دانشگاه بین المللی پیام نور عسلویه ، مهندسی صنایع

31- دانشگاه بین المللی پیام نور عسلویه ، مهندسی صنایع- مدیریت سیستم و بهره وری

32- دانشگاه بین المللی پیام نور عسلویه ، مهدسی فناوری اطلاعات IT

یکی از نقاط قوت دانشگاه های استان بوشهر رشته های گروه فنی مهندسی می باشد که نشان دهنده توجه مسئولین استان به این امر بوده است. تعدد رشته ها و حضور آن در دانشگاه های مختلف خود گویای این امر می باشد. اما در این گروه نیز با توجه به موقعیت استان نیاز به رشته هایی مانند مهندسی پلیمر، مهندسی دریا، مهندسی عمران-مهندسی آب، مهندسی عمران سازه های دریایی، دریانوردی و مهندسی مواد به چشم می خورد. تأکید نگارنده بر رشته های حوزه دریا به این دلیل می باشد که تا کنون با توجه به اینکه استان بوشهر وسیع ترین مرز آبی کشور را با خلیج فارس داراست اما از استان های همجوار خود در این علوم به شدت عقب افتاده است و گشایش این رشته ها در دانشگاه های استان می تواند باعث توجه بیشتر دانشجویان و مسئولین زیربط به این تخصص ها گردد.

رشته های مقطع کارشناسی ارشد گروه «علوم انسانی» در دانشگاه های استان بوشهر:

1-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، زبان و ادبیات فارسی – ادبیات مقاومت

2-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، زبان و ادبیات عرب

3-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، اقتصاد انرژی

4-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، تاریخ – مطالعات خلیج فارس

5-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، آموزش زبان انگلیسی

6-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، روانشناسی عمومی

7-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مدیریت بازرگانی

8-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مدیریت حمل و نقل بین قاره ای

9-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مدیریت صنعتی

10-  پردیس خودگردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، زبان و ادبیات عرب

11-  پردیس خودگردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، اقتصاد انرژی

12-  پردیس خودگردان دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، تاریخ – مطالعات خلیج فارس

13- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، ادبیات فارسی

14- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، حقوق - بین الملل

15- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، حقوق - جزا و جرم شناسی

16- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، علوم تربیتی - برنامه ریزی آموزشی

17- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، علوم تربیتی - برنامه ریزی درسی

18- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، علوم تربیتی - تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش

19- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، علوم تربیتی - تعلیم و تربیت اسلامی

20- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، علوم تربیتی - مدیریت آموزشی

21- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، فرهنگ و زبان های باستان

22 – واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، روانشناسی عمومی

23 – واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، روانشناسی بالینی

24 – واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، حقوق جزا و جرم شناسی

25 – واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، حقوق خصوصی

22 – واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، زبان انگلیسی

26 – واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، فیزیولوژی تربیت بدنی

27 – واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، مدیریت اجرایی

28 – واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، حسابداری

29- دانشگاه آزاد اسلامی واحد خارک ، مدیریت حمل و نقل دریایی

30- دانشگاه پیام نور مرکز بوشهر ، زبان و ادبیات فارسی

31- دانشگاه پیام نور مرکز بوشهر ، الهیات و معارف اسلامی

32- دانشگاه پیام نور مرکز بوشهر ، زبان شناسی همگانی

33- دانشگاه بین المللی پیام نور عسلویه ، مهندسی سیستمهای اقتصادی اجتماعی

34- دانشگاه بین المللی پیام نور عسلویه ، حقوق بین الملل

35- دانشگاه بین المللی پیام نور عسلویه ، روانشناسی عمومی

36- دانشگاه بین المللی پیام نور عسلویه ، حسابداری

37- دانشگاه بین المللی پیام نور عسلویه ، مدیریت بازرگانی

در مقطع کارشناسی ارشد و در رشته های گروه علوم انسانی با توجه به تعدد آنها عموماً رشته های تکراری در دانشگاه های استان تدریس می شوند که باید از سوی مسئولین دانشگاه ها بازنگری اساسی صورت گیرد. برای مثال به همان اندازه ای که به رشته هایی همچون حقوق ، روانشناسی، زبان و ادبیات فارسی و بعضی مدیریت ها توجه شده است جای خالی رشته هایی مانند علوم سیاسی،علوم اقتصادی، علوم اجتماعی، گرایشهای تاریخ، گرایشهای تربیت بدنی و همچنین گرایشهای مختلف جغرافیا به چشم می خورد. نکته دیگر این که با توجه به پیشتاز بودن دانش آموزان بوشهری از نظر زبان انگلیسی در کنکور سراسری ولی متأسفانه در مقطع کارشناسی ارشد این رشته، هنوز به صورت جدی دانشگاه های استان در مورد آن اقدامی انجام نداده اند. یا برای رشته ی پرگرایشی مانند جغرافیا آیا وقت آن نرسیده است که مسئولین محترم دانشگاه های استان اقدامات لازم را انجام دهند؟

رشته های مقطع کارشناسی ارشد گروه «کشاورزی و منابع طبیعی» در دانشگاه های بوشهر:

1-  دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی کشاورزی-اصلاح نباتات

2- دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی کشاورزی – علوم باغبانی

3- دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، مهندسی منابع طبیعی- تکثیر و پرورش آبزیان

4- مؤسسه غیر انتفاعی خرد ، مهندسی منابع طبیعی- فرآوری محصولات شیلاتی

5- مؤسسه غیر انتفاعی خرد ، مهندسی علوم و صنایع غذایی

وضعیت رشته های گروه کشاورزی و منابع طبیعی را می توان در سطح متوسط رو به پایین ارزیابی کرد چرا که تا کنون دانشگاه های استان نتوانسته اند بصورت جدی به رشته های این گروه پر خرج ورود کنند و هم اکنون فقط 5 رشته در 2 دانشگاه استان در این مقطع تدریس می شوند. در حال حاضر کمبود متخصص در گروه آب و خاک و رشته های مختلف منابع طبیعی حتی در سطح تدریس برای مقطع کارشناسی به چشم می خورد و در سالهای گذشته متأسفانه هیچ پیشرفتی در این رشته ها مشاهده نشده است.

رشته های مقطع کارشناسی ارشد گروه «هنــر» در دانشگاه های استان بوشهر:

1-  دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر ، هنر

2- واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ، مهندسی معماری

استان بوشهر را می توان یکی از استان های با پتانسیل بالای هنری با توجه به استعدادهای مجود در جوانان این منطقه از کشور محسوب کرد ولی متاسفانه مهجورترین گروه مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه های استان را نیز می توان گروه هنر نام برد. گواه استعداد جوانان بوشهری، اجراها و مقام های کسب شده توسط آنها در زمینه های مختلف هنری مانند موسیقی، تئاتر، سینما ، ساخت انیمیشن و ... در سطح کشوری و بین المللی می باشد که لازم است مسئولین محترم استانی و رؤسای دانشگاه ها به این گروه توجه بیشتری نمایند.

در کل می توان وضعیت رشته های مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه های استان بوشهر را نسبت به دیگر استان ها در سطح مطلوبی ارزیابی کرد گرچه هنوز جا برای پذیرش دانشجو در رشته های مرتبط با نیروهای متخصص استانی و ملی وجود دارد. همچنین جای خالی دانشگاه هایی همچون دانشگاه علمی کاربردی و دانشکده های فنی حرفه ای را در مقطع کارشناسی ارشد می توان به خوبی احساس کرد. گسترش تحصیلات تکمیلی در این دانشگاه ها می تواند بار سنگین این مقطع را از دانشگاه های خلیج فارس، آزاد اسلامی و پیام نور به سمت خود معطوف نماید. موسسات غیر انتفاعی نیز می توانند سهم به سزایی در این امر داشته باشند گرچه نیاز است زمینه های لازم را نیز برای این امر فراهم نمایند. با این وجود هم اکنون فقط دانشگاه های خلیج فارس، دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر و خارک، دانشگاه پیام نور بوشهر و عسلویه و مؤسسه غیر انتفاعی خرد در مقطع کارشناسی ارشد در استان بوشهر فعال می باشند. ولی با توجه به جمعیت استان این میزان رشته را می توان نسبت به سهم کشوری در سطح مطلوبی در نظر گرفت./ح

گزارش: محمود روشن

منبع: دانشجو نیوز