در فرهنگ دینی ما مسلمانان همه ایام و لحظات زندگی انسان دارای ارزش و احترام بوده و به آن به عنوان هدیه‌ای از سوی خداوند بزرگ نگریسته و به استفاده بهینه از تمام این لحظه‌ها تاکید شده است ولی در این میان ایام و ماه‌هایی از سال بیشتر مورد تاکید بوده و هستند که ماه مبارک رمضان یکی از این ایام با اهمیت است.

ماه مبارک رمضان از ماه‌های بسیار ارزشمند در دین مبین اسلام است که در آیات قرآن، روایات و احادیث به خیرات و برکات آن بسیار پرداخته شده و مؤمنان و مسلمانان همواره به استفاده بهینه و بهره‌مندی هر چه بیشتر از اوقات پر خیر و برکت آن سفارش شده‌اند.

با توجه به اهمیت این ماه ضیافت الهی از دیرباز آئین‌ها و مراسم خاصی که نشان از عشق و ارادت مردم این دیار به آئین‌های مذهبی دارد در این ماه مبارک در استان بوشهر و شهرستان گناوه برگزار می شده که برخی از آنها همچنان با فرارسیدن ماه رمضان برگزار می‌شود.

در کنار همدلی‌ها و مهربانی‌ها، آئین‌های کهن و ویژه این ماه مبارک در سراسر استان که هنوز هم در میان مردم و در این ایام معنوی برگزار می‌شوند حلاوت این ایام را چند برابر کرده است از جمله این آئین‌ها پیشوازی از ماه مبارک رمضان آماده سازی، غبار روبی مسجدها، حسینیه‌ها و تکایا برای پذیرایی از مؤمنان در طول ماه مبارک رمضان، دیدن هلال ماه رمضان، دم دم سحری، آبی بنوش، مراسم احیا شب‌های قدر و آئین گلی گشو، گره گشو، روضه خوانی و سینه زنی سنتی در ایام شهادت حضرت علی (ع) را می‌توان نام برد.

در این شب کودکان و نوجوانان برای گرفتن خوراکی‌های آماده شده شب (گره گشو) به درب خانه‌ها می‌روند و اشعاری را به صورت دسته جمعی می‌خوانند و صاحب خانه نیز با شنیدن صدای آنان با گشاده رویی در را به رویشان باز می‌کنند و داخل کیسه‌هایشان آجیل، شیرینی و دیگر تنقلات می‌ریزند و بچه‌ها خوشحال و خندان روانه منزل دیگری می‌شوند آثار ورود به این ماه پر خیر و برکت از نصب بنرهای مربوط به برنامه‌ها در اماکن مختلف، پخش بروشورها و اطلاعیه‌های برنامه‌های این ماه در مراسم‌ها و بین مردم، ارسال پیامک‌ها و اطلاع‌رسانی‌ها در فضای مجازی نشان از جنب و جوش متدینان و مؤمنان این بندر برای ضیافت بزرگ این ماه مبارک است، دیده می‌شود.

در این ماه در حسنیه ها و مساجد شاهد آغاز مقابله‌ها (نوعی مراسم قرائت قرآن و روضه) و جمع خوانی‌های قرآنی، انجام مراسم‌های ویژه افطار و سحر، خواندن ادعیه‌ها و مناجات‌های این ماه مبارک، برگزاری جلسات سخنرانی مبلغان دینی، افطاری دادن و افطاری رفتن، آماده‌شدن برای شب‌های احیا و قدر و مراسم‌های سینه‌زنی و عزاداری مولای متقیان در این ماه، جشن‌های میلاد به خصوص میلاد امام حسن مجتبی (ع) در نیمه این ماه مبارک برگزار می‌شود.

میلاد با سعادت امام حسن مجتبی (ع) از دیرباز در شهرها و روستاهای استان بوشهر با اجرای برنامه‌ها و آئین‌های ویژه‌ای همراه بوده است که بخش زیبایی از خاطرات و یادهای ماه مبارک رمضان را برای مردم این دیار به یادگار گذاشته است.

این آئین‌ها در برخی از نقاط استان و روستاهای اطراف همچنان با شور و اشتیاق برگزار می‌شود و میلاد پر خیر و برکت آن امام همام با اجرای این آئین‌ها که برگرفته از اعتقادات معنوی و دینی این مردم است شور و اشتیاق و درس‌های سخاوت و بخشندگی و جوانمردی را در میان افراد می‌پراکند.

آئین گره گشو از آئین‌های سنتی مذهبی در استان بویژه در شهرستان گناوه است که همزمان با میلاد کریم اهل بیت (ع) در برخی محله‌های شهر و روستاهای اطراف برگزار می‌شود.

این آئین در بیشتر نقاط در شب ۱۵ ماه مبارک رمضان، برگزار می‌شود اما در برخی نقاط از جمله روستاهای گناوه صبح یا ظهر روز چهاردهم ماه مبارک رمضان به اجرا می‌شود.

امسال نیز به رسم هر سال این آئین ویژه با حضور پرشور مردم و بویژه کودکان در روستای محمد صالحی در آستانه میلاد بابرکت امام حسن مجتبی (ع) برگزار شد.

مردم متدین و دریادل این گناوه در گفت‌وگو با خبرنگار مهر از احساسات و برنامه‌ها و خاطرات خود از این ماه عظیم الهی بخصوص شب میلاد کریم اهل بیت (ع) می‌گویند.

صفورا بندری یکی از بانوان شهر گناوه است گفت: در شب میلاد امام حسن مجتبی (ع) آیین ویژه «گره گشو» برگزار می‌شود که بسیار خاطره‌انگیز است.

وی بیان کرد: در دوران کودکی همه بچه‌های محله با هم جمع می‌شدیم و با خواندن اشعاری به درب منازل رفته تا با تبریک این میلاد از خوراکی‌های ساده و شیرینی‌هایی که برای این شب تدارک دیده می‌شد، بهره‌مند شویم.

وی افزود از قدیم رسم بود که برای شب میلاد امام حسن مجتبی (ع) تدارک ویژه‌ای دیده می‌شد و از چند روز قبل خوراکی‌های ساده و شیرینی برای پخش بین بچه‌هایی که در این شب بر طبق سنت قدیمی به درب خانه می‌آمدند آماده می‌کردند.

وی افزود: در این شب کودکان و نوجوانان برای گرفتن خوراکی‌های آماده شده شب (گره گشو) به درب خانه‌ها می‌روند و اشعاری را به صورت دسته جمعی می‌خوانند و صاحب خانه نیز با شنیدن صدای آنان با گشاده رویی در را به رویشان باز می‌کنند و داخل کیسه‌هایشان آجیل، شیرینی و دیگر تنقلات می‌ریزند و بچه‌ها خوشحال و خندان روانه منزل دیگری می‌شوند.

مینا احمدی بانویی که برای خرید شیرینی و تنقلات برای این شب به بازار آمده نیز گفت: امسال فرزند خردسال من که هنوز یکسال آن تکمیل نشده و در حقیقت اولین ماه رمضان از زندگی خود را تجربه کرده شیرینی و تنقلات خریداری می‌کنیم تا به برکت وجود این نعمت الهی در شب میلاد کریم اهل بیت (ع) بین کودکان تقسیم کنم.

وی افزود: ماه مبارک رمضان برای ما به خصوص مردم استان بوشهر که آداب و رسوم سنتی خود را داریم مانند محرم و عاشورا بسیار خاطره‌انگیز است.

وی ادامه داد: از کودکی با بیدار شدن بزرگترها در سحر ما هم بیدار می‌شدیم و همه آن مناجات‌ها، قرآن خواندن‌ها و سفره‌های سحری جز خاطرات شیرین ما است.

علی موسوی یکی دیگر از شهروندان گناوه‌ای اظهار داشت: استفاده بهینه از این ایام مبارک از تأکیدات دین اسلام است و باید علاوه بر این‌که روزه‌داری می‌کنیم به روزه‌داری دیگران هم کمک کنیم.

وی افزود: از اثرات این ماه افزایش حس نوع‌دوستی و کمک به همنوع است که در دین مبین اسلام نیز بسیار به آن سفارش شده بخصوص در شرایط اقتصادی کنونی باید با الگوگیری از زندگی کریم اهل بیت (ع) هر چه در توان داریم در کمک به محرومان و نیازمندان جامعه کوشا باشیم..

موسوی عنوان کرد: این درس بزرگ را از شهید این ماه مولای متقیان (ع) وفرزند برومندشان حضرت امام حسن مجتبی (ع) همواره باید در زندگی خود به کار ببریم.

ماه رمضان پر خیر و برکت رمضان بار دیگر فرصتی فراهم آورده تا هم‌دلی، مهربانی، نوع‌دوستی و تمام سنت‌های اصیل و فرهنگ غنی که مردمان این خطه از کشور پهناور ایران به آن مزین و شناخته شده‌اند بیش از پیش روی بنمایاند و امید است بتوانیم از همه فرصت‌های به دست آمده در این ماه و از این سفره ضیافت الهی بهره مند شویم.

آئین گره‌گشو در شهرها و روستاهای مختلف استان بوشهر برگزار می‌شود.

مهر