اتحاد خبر-علیرضا بحرینی زاده-زهره عرب: تئاتر شاخه‌ای از هنرهای نمایشی است که به باز نمودن داستان‌ها برابر تماشاکنان می‌پردازد. ستاره های تئاتر مثل ستاره های سینما نیستند كه یک شبه ره صد ساله بروند و عده زیادی یک باره آنها را بشناسند و با انگشت آنها را به هم نشان بدهند، سال های سال در سالن های كوچک تئاتر برای یک نقش تلاش می كنند تا نقش را به آنچه باید، برسانند. صبر می كنند تا نتیجه كارشان را ببینند و عجله یی برای دیده شدن و شناخته شدن ندارند. شهر برازجان در ادوار مختلف بازیگران زن خوبی داشته است، اما در اواسط دهه هشتاد تئاتر برازجان با رکود مواجه شد تا اینکه با آغاز دهه نود جان دوباره ای گرفت. با شروع فعالیت دوباره گروه های هنری افراد جدیدی وارد تئاتر شدند تا در کنار باتجربه ها و پیشکسوتان این عرصه کشتی به گل نشسته تئاتر برازجان را به حرکت بیندازند. در سالهای اخیر بازیگران زن متعددی آمده و فعالیت کرده اند اما کمتر کسی توانسته برای خود جایگاهی محکم بسازد.

به گزارش «اتحاد خبر»؛ "مرضیه غلامشاهی" از آن دست بازیگرانی است که در دهه نود در هر نمایشی به ایفای نقش پرداخته موفق بوده و دوران فروغش را سپری می كند. خیلی خوب در نقش های خاص ظاهر می شود و می تواند حس نقش را به تماشاگر منتقل كند، هر چقدر هم كه بازیگر كم دیالوگی باشد یا نقشش اصلی یا فرعی باشد اما به خوبی می تواند نقش های خود را در ذهن مخاطبانِ تئاتری ماندگار كند، نمی توان نقش او را در نمایش های "ماچیسمو"، "لبخند باشکوه آقای گیل"، و "مبارزه زن ماهیگیر" از یاد برد. او با تمام وجود روی صحنه می آید تا بازی اش را به رخ تماشاگر بكشاند و هرگز از كیفیت ایفای نقش غافل نمانده، اخیرا نیز با بازی در نمایش مبارزه زن ماهیگیر نشان داده كه می تواند كاری را روی صحنه داشته باشد كه هم متكی به فرم و بدن است و هم دیالوگ محور. خانم کارار، نقش سختی است که کل نمایش بر آن تکیه دارد. بازیگر شاخص این روزهای تئاتر از پس این تجربه سخت درخشان برآمده به همین دلیل هم تلاشش بی نتیجه نماند و بازیگر منتخب دوم هیات داوران جشنواره تئاتر استان بوشهر و منتخب اول جشنواره تئاتر شهرستان دشتستان شد. هفته نامه ی «اتحاد جنوب» با این بازیگر موفق گفتگویی پیرامون فعالیت‌های هنری‌اش داشته که در ادامه می خوانید:

*از چه سنی کار تئاتر و به خصوص بازیگری را آغاز کردید؟

از سن 19 سالگی با جشن هفت سین در کنار افرادی چون "محمدرضا فیاض فر"، "غلامرضا شنبدی"، "مجید حسینی"، "جوانشیر محمودی"، "یونس حیدری"، "مریم رنجبر" و دیگر دوستان شروع کردم، البته با محدودیت های خاصی که در آن زمان وجود داشت.

*آیا تا به حال دغدغه کارگردانی داشته اید؟

چه سوال خوبی، یکی از معضلات جامعه هنری و فعلی شهر ما و در سطح کلان تئاتر کشور همین سرک کشیدن های بعضاً بی موقع است تا ما را وادار به گفتن این جمله نماید که در تئاتر دچار گم گشتگی در نقش شده ایم. معضلی که به جد در حال حاضر جامعه هنری برازجان را درگیر خود کرده است، ما نمی توانیم غوره نشده مویز شویم. تئاتر یک علم است، یک علم جهان شمول با قدمتی به بلندای تمام آیین ها و داستان ها... و این یعنی شناخت. تئاتر تقلید نیست همانطور که هر کسی با دو بار روی صحنه قرار گرفتن بازیگر نمی شود؛ ما بدون علم به کارگردانی، تجربه و گذراندن تحصیلات آکادمیک نمی توانیم ادعای کارگردانی کنیم. نه هر آنکه سر بتراشد قلندری داند. هنرمندان ما در بخش مقدس بازیگری همواره باید این مهم را مدنظر داشته باشند که با گرفتن یک یا دو جایزه بازیگری نمی توانند کارگردانی کنند. کارگردانی مقوله ای ست گسترده، تخصصی و کاملا حساب شده و به شدت متکی بر تجربه. دیوید فینچر می گوید: "تجربه به ما کمک می کند که با اطمینان خاطر اقدام به اشتباه کنیم ." چه بسا شما سالها فقط یک بازیگر باشید که البته بسیار ارزشمند و آموزنده خواهد بود اما رفتن به سمت کارگردانی نقطه سقوط شما باشد. انسانها به تدریج کامل می شوند، باید به خودمان فرصت بزرگ شدن بدهیم؛ من هم فعلا اصلا قصد این کار را ندارم.

*فکر می کنید به عنوان یک بازیگر تئاتر به جایی که یک بازیگر می خواهد برسد رسیده اید؟

یک بازیگر با تمام رهایی و منش انعطاف پذیر خود هرگز برایش مقصدی تعیین و تعریف نمی شود که برسد یا نرسد. من با هر بار روی صحنه قرار گرفتن از نو متولد شدم، ماه ها با یک شخصیت زندگی کردم و در همان قالب و ساختار گریه کردم و خندیدم و هی مردم و زنده شدم. یک بازیگر مثل شعله زبانه می کشد، پرواز می کند و مثل شکوفه ها باز می شود، پاییز را می نوشد، زمستان را زندگی می کند و این چرخه ی به دل نشسته ی رمزآلود وصف ناپذیر همچنان ادامه دارد و ادامه دارد.

*در بازی چه چیزی بیشتر از همه برایت اهمیت دارد؟ کارگردان، نمایشنامه، نقش (اول یا دوم...)

بازیگری سراسر اهمیت و جدیت و هنر است. از لحظه ای که نقشی به من پیشنهاد می شود تا زمانی که با صدای دست های ممتد مخاطبان سر از تعظیم بلند می کنم مهم است و پر اهمیت. اما اگر منظورتان کارگردان و نمایشنامه و ... است باید بگویم در تئاتر باید به یک شناخت فردی رسید. در پذیرش نقش، نمایشنامه و غیره نباید با خودمان تعارف داشته باشیم، من همیشه نمایشنامه را با تامل می خوانم و چند روز به نقش و خودم زمان می دهم، یا نقش مرا می پذیرد یا کنار می زند. باید نقش را زندگی کرد، بلعید و از نو متولد کرد تا به یک نقش پذیری بی واسطه رسید. در تئاتر ما چراغ جادو نداریم، نقش با تو حرف می زند و تو نیز همواره با نقش در حال گفتگو هستی و اگر ذره ای تردید و عدم پذیرش متقابل وجود داشته باشد هرگز موفق نخواهید شد.

خاطرم هست برای پذیرفتن نقش فروغ الزمان در نمایش "لبخند باشکوه آقای گیل" از زنده یاد اکبر رادی به خانواده سپرده بودم مرا فروغ الزمان صدا کنند و تا ماه ها شبیه به شخصیت فروغ لباس می پوشیدم و راه می رفتم.

در حقیقت تئاتر هنر متعالی است و در لحظه شکل می گیرد. تئاتر یعنی جرات عینیت بخشیدن به اندیشه ها. ما در تئاتر به یک اجماع بشری می رسیم.

در تئاتر؛ موسیقی، نقاشی، مجسمه سازی، تربیت بدنی، جامعه شناسی، فلسفه، ادبیات، روانشناسی و... وجود دارد. یک بازیگر با علم به تمام علوم –هر چند ناقص و کم- باید به جمع بندی برسد و این یکی از ارکان مهم بازیگری می باشد. به همین دلیل ما در تئاتر تمام اختلالات و ضد و نقیض های درونمان را بر روی صحنه بیرون ریزی می کنیم، و سبکبال پرواز می کنیم؛ و من خوشحالم که روانشناسی خواندم و پایان نامه ارشدم را با عنوان "اثربخشی سایکودرام بر تنظیم خلق منفی و اصلاح طرحواره های هیجانی" انتخاب کردم.

*از تجربیات سالهای اخیر خود در حوزه بازیگری تئاتر بگویید.

همیشه کار با قاسم تنگسیرنژاد و علیرضا بحرینی زاده برای من سرشار از تجربه و یادگیری بوده است. سال 91 "لبخند باشکوه آقای گیل" با آقای تنگسیرنژاد را به جشنواره بردیم که جوایز بازیگری در بخش زن و مرد را برایمان به همراه داشت. سال 93 "خرده جنایت های زناشویی" نوشته امانوئل اشمیت را با آقای هادی ارشدپور کار کردم که بسیار از ایشان آموختم و این کار نیز در بوشهر و برازجان برای اجرای عمومی به روی صحنه رفت. سال 95 "ماچیسمو"  به کارگردانی رضا کلانتری را که اقتباسی از رمان کنسول افتخاری گراهام گرین بود مجدداً با آقای تنگسیرنژاد کار کردم.

سال 97 نیز "مبارزه زن ماهیگیر" نوشته شهرام احمدزاده که بازنویسی "تفنگهای خانم کارار" از برتولت برشت است را به روی صحنه بردیم که اجرای موفقی داشته است.

در حال حاضر نیز در حال آماده شدن برای شرکت در سی و هفتمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر (بخش به علاوه فجر) هستیم که 30 بهمن ماه و 1 اسفند در تماشاخانه ی نوفل لوشاتو تهران با تئاتر مبارزه زن ماهیگیر به روی صحنه خواهیم رفت.

*به کار آخر شما بپردازیم، دلیل پذیرفتن نقش "ترزا" در نمایش مبارزه زن ماهیگیر از طرف شما چه بود؟

نقش ترزا زمانی به من پیشنهاد شد که چند سالی از صحنه به دور بودم. نمی دانم هوشمندی مجتبی حیدری بود یا دلتنگی خودم برای صحنه؛ هرچه بود من ترزا را می شناختم، زنی دردمند و مردد که سالها چشمِ انتظارش به دریا بود تا گم گشته ای را بیابد که نبود. شاید دلیل اصلی، رفاقت با ترزا برای باز کردن دریچه ای به درون او بود در همان ابتدا این زنِ در راه مانده ی مردد را با آغوش باز پذیرفتم. هر بار که پسرش را صدا میزد (خـــوااااااان) گلوی من تیر می کشید و بغضم بارور میشد. و او نیز در ابتدا مرا به سوی باورپذیری در نقش هدایت کرد تا آنجائی که وقتی پیشنهاد را پذیرفتم و نمایشنامه را خواندم در همان ابتدا به این فکر می کردم که در روز اختتامیه چه لباسی بپوشم و چطور موفقیتم را جشن بگیرم. پس به دنبال این یقین بی وقفه تمرین کردم. هر روز صبح این ترزا بود که از تخت بیرون می آمد و حتی در تمام مدت عزاداری ترزا من هم برایش غمگین بودم و در نهایت این همذات پنداری نتیجه داد.

*از تمرین هایتان بگویید، فکر می کنم با توجه به شرایط روحی پروسه تمرین سختی داشتید و اینکه نقش بسیار دشواری هم بود.

بله ....(چند لحظه سکوت) سه ماه از تمرین را در گرمای طاقت فرسای تابستان گذشته (خرداد ، تیر ، مرداد) پشت سر گذاشتیم که من جانِ جانانم، پدرم رو از دست دادم و شدم همان ترزای سیاهپوشِ چشم به راه و ناامید اما ایستاده و مقتدر. یک هفته بعد برگشتم سر تمرین، نباید زحمات بچه ها را خراب می کردم. شاید فروغ از همه ما زودتر می دانست که گفت: "زخمهای من همه از عشق است. از عشق، عشق، عشق..." بارها سر تمرین غش کردم و از حال رفتم اما باید به آفتاب سلامی دوباره می کردم. نمی توانم حال آن روزها را برایتان بگویم، بارها افتادم و باز بلند شدم تا ایستادم.

*حضور شما در این نمایش باعث شد تا دو جایزه ارزشمند بازیگری دوم زن در جشنواره تئاتر استانی بوشهر و بازیگری اول زن در جشنواره تئاتر استانی دشتستان را کسب کنید، فکر می کنید این موفقیت ها اشتیاق شما را برای حضور در تئاتر بیشتر کند؟

بالاترین جایزه برای یک بازیگر رضایت درونی و به دنبال آن رضایت مخاطب می باشد. جایزه ها و رتبه ها را یک بازیگر قبل از هر جشنواره ای از خودش دریافت می کند -آنگاه که دست به خلق یک شخصیت جدید درون خویش می زند و از مام درونش و جوهره جانش دیگری متولد می شود و خودش را مثل لباس از تن می کند و برای مدت ها کنار می گذارد تا دیگری را بپذیرد. به خاطر دارم که در اجرای اخیر مبارزه زن ماهیگیر مخاطبان می گفتند همگام با تو گریه کردیم و ترزا را جدا از مرضیه غلامشاهی پذیرفتیم و این یعنی تمام رتبه های اول برای من.

*شما سابقه خوبی هم در مجریگری دارید، ابتدا به مجریگری علاقه داشتید یا تئاتر؟

مجری گری را وامدار داشته هایم از تئاتر می دانم و مجری گری را هم یک تئاتر می دانم که میزانسن، نور، لباس، دیالوگ و ریتم دارد.

*اگر مجبور شوید فقط به خاطر یکی از این دو حوزه (بازیگری تئاتر و مجری بودن) بر روی صحنه حاضر شوید کدام را انتخاب می کنید؟

بدون تردید و توضیح تئاتر.

 *کدام یک از نقش هایی که تاکنون بازی کرده اید را بیشتر دوست دارید؟

این سوال مثل این می ماند که بگویید برای پرواز کدام بال را بیشتر دوست دارید، بدون شک همراهی هر دو بال است که مرا به اوج می برند و یکی با دیگری است که معنا و کارایی دارد. همه کارهایی که تا به حال بازی کرده ام برایم مثل همان بال پرواز ارزشمند است. بازیگر با همه آثارش احساس موجودیت می کند نه فقط با یک اثر. هر کار جدید و نقش جدید برای مدت ها از من انسانی دیگر می سازد که بعد از اتمام کار دلم برایشان تنگ می شود.

*از سختی های کار تئاتر برای زنان دشتستانی بگویید. 

زنان دشتستانی از سخت کوش ترین و موفق ترین زنانی هستند که در حوزه هنر سراغ دارم، زنانی که برای رسیدن به باور و یقین و انعکاس آن به جامعه با تمام محدودیت های سازمانی و اداری، فردی و خانوادگی باز هم روی صحنه مانده اند و ماندگاری می کنند. من در هفته بیش از 24 ساعت تدریس دارم، یک مادرم و یک همسر، یک خواهر و یک دوست برای هم اندیشانم. در کنار تمام مسئولیت ها یک بازیگر هم هستم. برقراری تعادل بین تمام این مسئولیت ها اصلا کار آسانی نیست اما با تئاتر نفس می کشم و تمام راه را هموار می بینم. استانیسلاوسکی می گوید: "با حقیقت و ایمان به آن چیزی که در صحنه انجام می دهید در تماشاگر نفوذ کنید"، این جمله را کاملا باور دارم و با ایمان کامل بر روی صحنه حاضر می شوم تا حقیقت را بازی کنم.

خوشبختانه الان دید خانواده ها و جامعه نسبت به حضور زنان در بخش هنر خیلی بازتر شده است و برگزاری کارگاه های متعدد، کلاسهای بازیگری، -البته اگر از جانب افراد متخصص صورت بگیرد-، دسترسی به رفرنس ها و مطالب و کتاب ها در این باره همه و همه می تواند این راه را قدری هموارتر نماید.