درحاشیه مراسم تجلیل از فرهنگیان استان بوشهر

امید زاهد
صبح شنبه 25 شهریورماه 96 در کانون امام خمینی بوشهر مراسم تجلیل از فرهنگیان استان بوشهر برگزار شد. به جز نگارنده، در این نشست همه افراد حاضر، محاسن و موی خود را در آموزش و پرورش سپید کرده بودند. مراسم با اجرای محمد صغیری و دست زدن های گاه و بیگاه فرهنگیان و نیز با نوازش رودی و سرودی خوش همراه بود. در این مراسم چند نکته نظرم را جلب کرد که دیده و شنیده های خود را بازگو می کنم. هر چند می دانم «آنچه در آینه جوان بیند، پیر در خشت خام آن بیند».
پرده اول
سخنرانی جناب آقای زرین فر معاونت توسعه منابع انسانی استانداری بوشهر بود و روایت ایشان از سفر هیات اتریشی به بندر بوشهر و جلسه ای که در آن پرسشی از سوی هیأت اتریشی خطاب به شهردار مطرح می شود: شما چقدر به امور مربوط به پیشکسوتان و مسائل و حقوق آنان در مجموعه شهرداری آگاهی داشته و اقداماتی داشته اید؟ که شهردار اظهار داشته، ما در این زمینه عقب هستیم؟!
باید اضافه کنم ما در کدام زمینه جلو هستیم!!! در شهر که نگاه می کنیم ناخدایان و جاشوان کهن سال اگر در بستر بیماری نباشند در کنار میدان های شهر بر روی نیمکت های چوبی و یا سایه های دیوارها روزگار می گذرانند. فرهنگیان در چند پاتوق و نشست فرهنگی می آیند و می روند. در سیمای شهری کدام امکانات برای سالخوردگان است؟ جایگاه ایشان کجاست؟
پرده دوم
از دو کتاب آقایان ماندنی صلصال با عنوان «در کوی یار» که با حال نامساعد و با ویلچر با فرزندش در مراسم حضور یافته بود و دیگر اسماعیل منصور نژاد با کتاب «خاطرات پیشکسوتان آموزش و پرورش استان» رونمایی شد. بعد از رونمایی این دو کتاب آقای منصور نژاد با گفتن اینکه من اهل قلم هستم و نه اهل میکروفن!! سخنانش را آغاز کرد. درحالی که آقای ماندنی صلصال هم با ویلچر و با دستان رعشه دارش در کنارش حضور داشت و اشعارش را آقای منصورنژاد برای حاضرین می خواند. این دستان رعشه دار شعر صائب تبریزی را تداعی می کرد: عاجز بود ز حفظ عنان دست رعشه دار //  وقت شباب دامن فرصت نگاه دار .
در ادامه منصور نژاد با حسرت بسیار گفت ای کاش و ای کاش ما به اینجا نرسیم و خطاب به آقای صلصال داشت و روزگار پیری و مشکلات آن. در اینجا حاضرین در جلسه با صدای بلند گفتند: ای کاش برسیم به اینجا! و مثل ایشان بشویم و آرزوی ما این است که ای کاش مثل ایشان شویم. پایانی چنین خوش چه جای شکایت دارد و الی آخر و همه متفق القول این شعر را ناخواسته در پندار خود داشتند که: پیر آن نیست که بر سر بزند موی سپید // آن جوانی که به دل عشق ندارد پیر است.
برای من جوان خام، دیدن این پارادوکس شگفتی ساز شد. رسیدن یا نرسیدن؟ مسئله این است. هر چند در این روزگار هزار رنگ می شود با لطایف الحیلی بر پیری به ظاهر فائق آمد، اما این خود به قول ایرج میرزا نشانه عزا و مصیبت است: من موی خویش را نه از آن میکنم سیاه // تا باز نوجوان شوم و نو کنم گناه // چون جامه به وقت مصیبت سیه کنند // من موی زمصیبت پیری کنم سیاه .
با این حال این پیری به قول حافظ دلیل دیگری هم دارد: من پیر سال و ماه نیم یار بی وفاست // بر من چو عمر میگذرد، پیر از آن شدم و فایز دشتی هم البته غم هجران را بر آن افزوده است. این بی وفایی امروزه شامل حال بسیاری مشاغل پیشکسوتان است. حال که روزگار فرهنگیان محجوب و محبوب ما اینگونه باشد وای به حال دیگران... .
پرده سوم
این سرگذشت و بی وفایی به پیشکسوتان، سالخوردگان و کهنسالان نگران کننده است. با این حساب هر چند به قول پروین اعتصامی« اندر این نامه حرفی است مبهم //  که معنیش جز وقت پیری ندانی». ولی سالخوردگان و کهنسالان مرا ببخشایند که سرگذشت ایشان را که می بینم برای خود نیز چنین روزگاری را متصور می شوم. آنچه بر شما گذشته است همان است که بر نسل ما هم خواهد گذشت. چرا که ما هم فرزندان شایسته ای برای شما نبودیم؟! و این میراث ناملموس از چه زمانی گریبانگیر ما شده است؟! والله اعلم