وب سایت اتحاد جنوب از اولین ساعت وقوع سیل، خبرهای آن را لحظه به لحظه پوشش داد و سعی کرد از این طریق عمق فاجعه را انعکاس دهد. همچنین در نشریه اتحاد جنوب نیز گزارش، خبر و عکس های متعددی که حاکی از عمق مشکلات مردم بود را به چاپ رساند تا حداقلی از وظیفه خود را در جریان این حادثه تلخ به انجام برساند. همچنین اولین سایتی بود که بحران اخیر سیل در دشتستان را به نظرسنجی گذاشت و از مخاطبان خود خواست نظر خود را پیرامون علت و عوامل این بحران اعلام کنند. آنچه تاکنون (جمعه 17 آذرماه) از این نظر سنجی با گزینه های واقع گرایانه و غیر احساسی استنتاج شده است، حدود 42.5 درصد  زیرساخت های ضعیف شهری و روستایی، 27 درصد ضعف فرهنگ شهروندی در مقابله با بحران، نزدیک به 19.5 درصد عدم وجود مدیریت بحران به طور موثر و حدود11 درصد نیز سایر موارد را علت بحران ناشی از سیل در دشتستان اعلام کرده اند.

به نظر نگارنده واقعیت نیز تقریبا همین است که در معدل نظرات مردم آمده است. علت اصلی بحران ناشی از سیل اخیر دو عامل « زیرساخت های ضعیف شهری و روستایی» و « ضعف فرهنگ شهروندی در مقابله با بحران » می باشد و عدم مدیریت بحران توسط مسئولین در رتبه سوم جای می گیرد.

«زیرساخت های ضعیف شهری و روستایی» فقط به مسئولین فعلی برنمی گردد و مسئولین دو سه دهه اخیر شهر و شهرستان نیز در آن دخیل بوده ند. البته مسئولین فعلی باید پاسخگو باشند که طی دو سه سال مسئولیت خود برای بهبود و تقویت زیرساخت ها چه کرده اند؟ ولی اینکه همه تقصیرها گردن آن ها انداخته شود و یا این فرصت را بهانه ای برای اغراض شخصی و تسویه حساب قرار داد از انصاف و جوانمردی به دور است.  

«ضعف فرهنگ شهروندی در مقابله با بحران» علت دوم بحران اخیر است، آیا اگر مردم می دانستند در چنین شرایطی چه باید بکنند و یا بعد از وقوع سیل چگونه به کمک همشهریان خود بشتابند و یا چنانچه نهادهای مدنی وجود داشتند که کمک های مردمی را جذب و ساماندهی می کردند، عمق فاجعه اینقدر می شد؟

و دلیل سوم بحران اخیر «عدم وجود مدیریت بحران به طور موثر» است. شک نیست مدیریت حادثه اخیر چنانچه کارآمدتر عمل می کرد تلفات و خسارات سیل اخیر کاهش چشمگیری پیدا می کرد ولی در این خصوص چند نکته را نباید از نظر دور داشت:

یکی اینکه اگر مدیریت عالی و بی نقص هم اجرا می شد آیا سیل اخیر هیچ خسارتی به جا نمی گذاشت؟ آیا زیرساخت های شهرها و روستاهای ما در دشتستان جوابگوی مهار حجم سنگین آب سیلاب بودند؟ آیا مدیریت عالی بحران می توانست «ضعف فرهنگ شهروندی در مقابله با بحران» را هم پوشش دهد؟

نکته دیگر اینکه شاید مسئولین در پیشگیری از حادثه عملکرد مطلوبی نداشته اند ولی از نظر نباید دور داشت که بعد از وقوع سیل و مشکلات ناشی از آن فرماندار شهرستان و شهردار برازجان و سایر دستگاه های عضو ستاد بحران شهرستان نهایت تلاش خود را به کار گرفتند تا در حد توان به مصیبت دیدگان و خسارت دیدگان کمک کنند و شهر را از حالت سیل زده و بحران نجات دهند. اینکه شهرداری یکهفته بعد ازحادثه سیل اعلام می کند هشتاد درصد از معابر شهر برازجان توسط شهرداری بازگشایی، پاکسازی و ساماندهی شده است کار کوچک و کم اهمیتی نیست و این مهم به آسانی حاصل نگردیده است.

نکته سوم اینکه واقعن مردم و مسئولین غافلگیر شدند و با توجه به سال ها خشک سالی کسی تصور این حجم بارش و سیل را نمی کرد و لذا هشدارها به صورت نسبی و با توجه به ذهنیات ناشی از سال های اخیر جدی گرفته شد که با آنچه مشیت الهی قرار گرفت فاصله زیادی داشت؛ شاید اگر بنده یا بعضی از شما نیز جای مسئولین شهرستان بودیم دچار این غافلگیری می شدیم.

چهارم اینکه بخشی از مشکلات باید با تخصیص اعتبار و امکانات توسط دستگاه های اجرایی استان و حتی پایتخت حل شود و هرچه مسئولین شهرستانی تلاش کنند با دست خالی و بدون بودجه و اعتبار مالی مشکلات حل نخواهد شد. باید منصف بود و نقاط قوت را هم در کنار نقطه ضعف ها دید. البته که قصوری بوده بخصوص در پیشگیری از بحران و تقویت زیرساخت های شهر و شهرستان؛ ولی در کنارش همت و تلاش قابل تقدیری نیز بوده است. جناب فرماندار، آقای شهردار و پی گیری های نماینده دشتستان در مجلس و اهتمام جناب استاندار و معاون عمرانی وی به حل مشکلات را نباید نادیده گرفت.

امروز برای ترمیم خسارت های وارده و برگشت شهرستان به شرایط عادی، همدلی و همیاری لازم است و البته بعد از آن در فرصت مناسب باید با نقد منصفانه و بدون اغراض شخصی دلایل آسیب های وارده را بررسی کرد و برای جلوگیری از تکرار چنین وقایع تلخی چاره اندیشی و اقدام عملی معمول داشت.

آنچه در حاشیه این بحران و مصیبتی که مردم گرفتار آن شدند بسیار عذاب آور بود، تسویه حساب های شخصی بود. برخی که سابقه مخالفت شان با شهردار به ابتدای شروع به کار ایشان برمی گردد، در بحبوحه مشکلات مردم به فکر انتقام گیری افتادند و با ارایه سند و مدرک و مصوبه و... بر آن شدند تا مقصر همه این بحران و مصایب را شهردار برازجان معرفی کنند و او را از اریکه قدرت ساقط سازند. نگارنده عقیده ندارد که شهردار هیچ قصوری نداشته است ولی معتقدم اکنون وقت کار و همدلی برای مهار بحران است و پس از آن البته هیچ اشکالی ندارد که از آقای فرماندار تا آقای شهردار و دیگران زیر سئوال بروند و پاسخگوی قصور احتمالی خود باشند. زشت و ناپسندتر اینکه در جریان تسویه حساب های شخصی وقتی رسانه ای اخلاق حرفه ای را زیر پا گذاشته و به شکلی تابلو به تسویه حساب شخصی بپردازد. دیگر از کارهای زشت و ناپسند برخی رسانه ها «تملق و چاخان» است. پدیده ای که در خیلی از رسانه ها شاید به شکلی ظریف و خفیف وجود داشته باشد؛ ولی در تعداد اندکی تابلو و ناشیانه این پدیده رخ می نماید  که به دلایلی از جمله رعایت احترام همکارانِ آن رسانه از ذکر مصادیق آن خودداری می کنم.

دیگر اینکه فرماندار دشتستان، نماینده دشتستان در مجلس و شهردار برازجان هیچکدام همفکر سیاسی من نیستند ولی وجدان و انصاف حکم می کند تلاش های این 10 روز  آن ها را ارج بگذاریم و البته باید به وقتش پاسخگوی سوالاتمان در خصوص قصورات احتمالیشان هم نیز باشند.

و اما نکته آخر که اشاره به آن ضروری می نماید تبعیض و بی عدالتی است که بین مصیبت دیدگان و خسارت دیدگان دشتستانی با سایر نقاط کشور مشاهده می گردد. رییس سازمان مدیریت بحران کشور از کمک بلاعوض 25 میلیون ریالی دولت به زلزله‌ زدگان زهان خبر داد. همچنین در خبرها داشتیم حسین قدمی رییس سازمان مدیریت بحران کشور شخصاً به بازدید از مناطق زلزله زده  زهان رفته است.

اینکه به هموطنان زلزله زده "زهانی" مساعدت بیشتری شده است نه تنها جای ناراحتی و نگرانی ندارد ولی تاسف و نگرانی از بابت تبعیض و بی عدالتی است که در حق سیل زدگان دشتستانی روا داشته شده است.

اینکه رییس سازمان مدیریت بحران کشور معاونش را به دشتستان می فرستد ولی خودش شخصاً به "زهان" می رود و دیگری کمک بلاعوض به زلزله زدگان "زهانی" و عدم این کمک به سیل زدگان دشتستانی دو تبعیض آشکاری است که سازمان مدیریت بحران کشور در حق مردم دشتستان روا داشته است؛ و این در حالی است که برخی خانواده های دشتستانی بخصوص شهروندان برازجانی تمام اسباب و اثاثیه زندگی خود را از دست داده و برخی حتی تنها سرپناه زندگی اشان نیز از بین رفته است.

لذا از مسئولان محترم بویژه جناب استاندار و نماینده دشتستان در مجلس انتظار می رود به این تبعیض و بی عدالتی شدیداً اعتراض و حق سیل زدگان دشتستانی را مطالبه کنند.