اتحادخبر: روزهای سه شنبه در تقویم انجمن گردشگران دشتستان ​"در روستا​" نامگذاری شده که هر هفته با کمک اعضاء انجمن به معرفی یکی از روستاهای دشتستان می پردازد، این هفته در یک گفتگوی مجازی به معرفی روستای گِشی پرداختیم.

انجمن گردشگران دشتستان

 *اطلاعات کلی روستای گشی

روستای گشی از توابع بخش مرکزی شهرستان تنگستان است که با مختصات جغرافیایی 51 درجه و 27 دقیقه طول شرقی و 28 درجه و 46 دقیقه عرض شمالی در20 کیلومتری جنوب شرقی شهر اهرم (تنگستان) و در 65 کیلومتری بوشهر قرار گرفته است.
این روستا از اطراف به کوهستان و جنگل‌های طبیعی محدود می‌شود.
روستای گشی در حدود 350 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و اقلیم آن گرم و خشک است. آب و هوای آن در فصل پاییز و زمستان و در اوایل بهار بسیار دلپذیر و مطبوع و در تابستان‌ها بسیار گرم می‌باشد.

 *تاریخچه ی روستا
روستای گشی از روستاهای قدیمی شهرستان تنگستان است که از دورۀ صفویه دارای اهمیت استراتژیک بوده و حوادث تاریخی متعددی در اطراف آن رخ داده است.
داستان‌های بسیاری درباره دلاوری‌ها و فداکاری‌های مردم غیور تنگستان در جنگ‌ جهانی اول گزارش شده است. استقرار روستای گشی در محدودۀ جغرافیایی تنگستان و آثار و بناهای به جا مانده‌ از قبیل قلعۀ رئیسعلی حاج محمد، آسیاب‌های آبی و زیارتگاه عباس علی و قدمگاه حضرت عباس، نشانگر قدمت طولانی این روستاست.
مردم روستای گشی به زبان فارسی و با لهجه محلی سخن می‌گویند، مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری هستند.

*روستاهای منطقه خاییز

منطقه خاییز شامل پنج روستای: بنیان (بنیون)، یخی، مخدان،گشی و آشی هستند.

 *الگوی معیشت
براساس نتایج سرشماری سال 1375، روستای گشی 278 نفر جمعیت داشته است که در سال 1385، به 270 نفر کاهش یافته است.
اقتصاد روستای گشی بر پایه فعالیت‌های زراعی، دامداری، زنبورداری، امور خدماتی و تولید صنایع دستی استوار شده است. گندم و جو از محصولات عمده زراعی و لیمو، نارنگی، انجیر و خرما از مهم‌ترین محصولات سردرختی روستای گشی است.
پرورش گله‌های گاو، گوسفند و گاو میش از مهم‌ترین فعالیت‌های دامداری است که انواع لبنیات مانند ماست، کشک، لورک، ماسوک و گوشت قرمز در آن به عمل می‌آید.

 *الگوی سکونت
روستای گشی در درۀ شمالی کوه خور موج استقراریافته و بافت مسکونی متمرکزی دارد.
معماری خانه‌های روستا با اقلیم منطقه سازگار شده و اکثر خانه‌های آن دریک طبقه احداث شده‌اند.
سقف خانه‌ها غالباً با بوریا، دیرک‌های جنگلی ویا تخته پوشانده شده و در حاشیۀ آن‌ها، دیوارهای کوتاه مشبکی احداث شده است.
در داخل اتاق‌ها، گنجه‌های دیواری و طاقچه تعبیه شده است. در ساخت خانه‌ها از سنگ‌های آهکی، خشت، گل،چوب و ملات گچ استفاده شده‌ و درهای ورودی عمدتاً از جنس چوب‌ می‌باشد. در ساخت خانه‌های جدید از آجر، سنگ، گچ، آهن و سیمان نیز استفاده می‌شود. در بیشتر خانه‌ها انبارهای علوفه، غله و آغل نیز وجود دارد.

 *جاذبه های گردشگری
روستای زیبا و کوهستانی گشی به دلیل طبیعت بکر و چشم ‌اندازهای زیبا،یکی از روستاهای مورد توجه گردشگران استان بوشهر است. چشمه‌های آب شیرین، باغ‌های مرکبات، نخلستان‌های انبوه، پناهگاه‌های طبیعی حیات وحش، چشم‌ اندازهای کوهستانی و جنگل‌های طبیعی درختان بادام کوهی و انجیر، گردشگران را به سوی این روستا جلب می‌کند.

چشمۀ آب شیرین تنگ روان با خاصیت درمانی و املاح معدنی بسیار مفید، مورد توجه مردم روستا و گردشگران است.

ناحیه تنگ گشی با باغات مرکبات و درختان بلند بادام کوهی، جاذبۀ طبیعی منحصر به فرد این روستاست.
کوه‌های خورموج در اطراف روستا، چشم ‌اندازهای کوهستانی زیبایی را پدید آورده و کوهنوردان بسیاری را به سوی خود جلب می‌کند.

قلعۀ رئیسعلی حاج محمد از آثار تاریخی ارزشمند روستای گشی است که فقط خرابه‌های آن بر جا مانده است.

 آسیاب‌های آبی قدیمی و خانه‌های قدیمی با معماری سنتی و اماکن مذهبی و زیارتگاهی‌ قدمگاه حضرت عباس و عباس علی از دیگر آثار این روستا می‌باشند.

 *مراسم و آیین های خاص روستا
مردم روستای گشی اعیاد ملی و مذهبی نوروز، قربان، فطر و میلاد پیامبر اکرم (ص) را با جشن و شادی برگزار می‌کنند و در ایام ماه‌های محرم و صفر و به ویژه در روزهای تاسوعا و عاشورا با برپایی گروه‌های عزاداری به سوگواری می‌پردازند.
از دیگر مراسم و آیین‌های خاص روستا، می‌توان به مراسم باران خواهی، گل گلنیک در هنگام کمبود آب و مراسم دور گندم در هنگام برداشت محصول گندم، اشاره کرد.

موسیقی شروه یا دو بیتی خوانی، لالایی خوانی و نوحه خوانی در میان مردم روستا رواج دارد و در مراسم مختلف شادی و غم مورد استفاده قرار می‌گیرد. نی انبان مهم‌ترین ساز مردم این روستاست.

 *بازی‌ها و ورزش‌های رایج روستای گشی
 هفت‌ سنگ، قاپ بازی، چولکی، خیار گرگو، کنده و کشتی محلی که بیشتر به صورت گروهی و تیمی انجام می‌شوند از باری های رایج روستا است.

 *پوشش اهالی روستا
مردم روستای گشی از پوشاک محلی استفاده می‌کنند. لباس زنان عموماً شامل پیراهن (دامن بلند) با طرح‌ها و رنگ‌های روشن و عبا، مینا، روسری و سربند است. مردان نیز از عبا، سربند عمامه، کلاه، شلوارهای گشاد، پیراهن، گیوه و جلیقه استفاده می‌کنند.

 *انواع غذاهای رایج روستا:

  عبارتند از: رنگینک (ترکیبی از خرما، گردو، آرد، روغن، دارچین و شکر)، للک، حلوا شکری، حلوای خرمایی، شله خرمایی و اورشته

 *مفاخر روستا
غلامعلی سلامی و حسین منوچهری (شاعر) از مفاخر روستای گشی می‌باشند.

 *سوغات روستا
 سوغات روستای گشی شامل انواع مرکبات مانند لیمو و نارنگی، خرما، انجیر و انواع محصولات لبنی است.
حصیر، زنبیل و سبد، از صنایع دستی مردم این روستاست.

*دسترسی:
روستای گشی از طریق شهر اهرم و با جادۀ آسفالت قابل دسترسی می‌باشد./ص

گردآورنده : ندا مزارعی