فایز دشتستانی و شروه خوانی
قسمت پایانی:
ماشاءالله کازرونی

"قسم بر فوج فوج تار گیسوت/ قسم بر نرگسان چشم جادوت/ پس از صد سال فایز زنده گردد/ اگر در کنج الحد بشنود بوت."
"نگارا دیده خونبار از من/ دل پر درد و حال زار از من/ سر سبز و رخ سبزینه از تو/ رخ زرد و تن تب دارد از من."
"ز هجرت سینه و دامن کنم چاک/ روان سازم سرشک از دیده بر خاک/ هنوز سر بر لحد ننهاده فایز/ که مهرش راز دل بنموده ای پاک."
"دلم دیوانه بود دیوانه تر شد/ طبیب آمد به بالینم بتر شد/ طبیبی که نداند حال فایز/ که این دردم از آن دردم بدتر شد."
"بگو تا دلبر حورم بیاید/ سفید و نازک بورم بیاید/ دمی که می برند تابوت فایز/ بگو تا بر لب گورم بیاید."
سرانجام شعر فایز ما شعر عشق به پاکی هاست به عاطفه است. به مهربانی ها و نامهربانی هاست. به زیبایی های دشت های وسیع دشتستان. به برگه ها و علفزارها است.به نی چوپان، به لبان فلوت زن هاست. و بدهان شروه خوان هایی که در این مقاله از آن ها یاد نشده که انشاء الله در فرصت های بعدی جبران این کاستی ها می شود.
1.حجت الاسلام سید ابوالحسن ریاضی که خود شاعری توانا و به سبک فایز شعر می سرود و در مرگ فرزندش چنین سروده است. او در جوانی صدایی بس نکو داشت و شروه هایش سالیان دراز مردم را مسحور خود کرده بود. فراق لاله رویی کار من ساخت/ مرا آخر بدام هجر انداخت/ ریاضی روز و شب می سوخت و میساخت که کس داروی هجر نشناخت. مرحوم ریاضی اصلاً اهل امامزاده بوشهر لیکن ساکن برازجان بود.
2.خدابخش کردی زاده معروف به بخشو که آهنگ دلنشین او نه تنها در جنوب ایران که در همه جای ایران و حاشیه جنوبی خلیج فارس هزاران علاقمند داشته و دارد شهرت او بیشتر در نوحه خوانی حضرت ابا عبدا... الحسین(ع) و شهیدان است.
3.نجاتی اولین شروه خوان همراه با فلوت دشتستان در رادیو نفت ملی آبادان پنجاه سال پیش و صاحب سبک.
4.مرحوم کربلایی کرم کوهستانی شاعر و شروه خوان با ذوق برازجانی و صاحب سبک نمونه ای از اشعارش اینست.
"به هنگام نشاط کامرانی/گلی بهتر ندیدم از جوانی/ جوانی بهرین نقد حیات است/ مده از دست تو آنرا رایگانی"
"مرا بگرفته پیری سخت در بر/ توان برده مرا از پای تا سر/ جوانی گلشن عمر است کوهی/ هزار افسوس ناید بار دیگر"
5.مرحوم محمد زمانی برازجانی شاعر و شوره خوان و صاحب سبک.
6.محمد قائد معروف به محمد حسین اهل تنگستان شروه خوان معروف و صاحب سبک.
7.پولاد اسماعیلی اهل بحیری خورموج شروه خوان معروف.
8.حسن صفری تنگستان شروه خوان معروف.
9.حمزه قاید اهل اهرم شروه خوان معروف.
10.علی آشوری اهل شورکی شروه خوان معروف.
11.محمد شریفیان اهل بوشهر شروه خوان معروف.
12.حاج مصطفی گراشی بوشهری نوحه و شروه خوان معروف جنوب کشور و صاحب سبک.
13.امانی شروه خوان معروف اهل جزیره خارک.
14.عبدل اهل گاوبندی شروه خوان معروف.
15.مهدویان اهل سعدآباد شروه خوان معروف.
16.علی کربلایی حسین اهل بنار آزادگان شروه خوان معروف و دارای سبک مطرح در شب های شعر.
17.محمد فردوس اهل برازجان شروه خوان معروف و دارای سبک و مطرح در شب های شعر.
18.رضا قاسمی اهل برازجان شروه خوان معروف و دارای سبک و مطرح در شب های شعر.
19.خانم پور عبداله اهل برازجان بهترین شروه خوان زن در استان.
20.هدایت اله کمالی اهل برازجان شاعر و شروه خوان معروف و صاحب سبک.
21. کربلایی محمود پرهیزگار اهل برازجان پیشکسوت شروه خوانی در برازجان.
22.حاج محمد حاجی زاده اهل برازجان شاعر و شروه خوان معروف.
23.توکل شاعر و شروه خوان اهل طلحه پشت کوه.
24.حسن توزی اهل بندر گناوه شروه خوان معروف.
25.حاج مختار سلیمی اهل برازجان نوحه و شروه خوان معروف.
26.رضا باباعلی شروه خوان گمنام برازجانی.
27.محمد باقر آسیا ساکن برازجان شروه خوان معروف با صوت دلنشین.
28.شهریار محمد زاده شروه خوان برازجانی دارای سبکی منحصر به فرد بود.
29. خانم حاجی زادگان اهل برازجان شروه خوان.
30. میرزا محمد خان غضنفرالسلطنه برازجانی مجاهد: ادیب و شاعر برازجانی و شروه خوان معروف.
31.سلیمان جامعی شروه خوان نامی و قدیمی سعدآباد برازجان که صدایی بسیار دلنشین داشته بحدی که می گویند هنگام ترنم صدایش کودکان و مادرانشان هر دو به خواب می رفتند و حاضرین در مجلس خلسه می شدند.
مرحوم فتح اله سعدآبادی که خود از شاعران نامی دشتستان است و تخلصش شیدا می باشد و هم عصر سلیمان است و در مجلس شروه خوانی شعر زیرا را فی البداهه برای سلیمان می سراید.
سلیمانا به آن آواز دلبند/ به صوت خوش بخوان اشعار ما چند/ که شاید دیده شیدا رود خواب/ بخواب آید نگار تازه پیوند.
32.عباس جامعی فرزند سلیمان هم از شروه خوان های معروف سعدآباد برازجان است.
33.شهسوار گنجی اهل برازجان شروه خوان معروف و مطرح در شبهای شعر.
34.صفا اهل گناوه شروه خوان معروف.
35.تنگستانی فلوت زن بسیار ماهر که کمتر شروه خوانی قادر به همراهی فلوت اوست.
در خاتمه از اصحاب قلم، ادیبان، شاعران و شروه خوان ها به خاطر کاستی های این مجموعه پیشاپیش عذر خواهی می نمایم.