ترانه فرخی
فعال اجتماعی

دوم خرداد ۱۳۷۶ را باید یکی از مهم‌ترین نقاط عطف تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران معاصر دانست؛ روزی که مردم با حضور گسترده و آگاهانه خود نشان دادند همچنان به نقش‌آفرینی در سرنوشت کشور باور دارند و مسیر تغییر را از راه مشارکت، گفت‌وگو و صندوق رأی دنبال می‌کنند. دوم خرداد تنها یک رقابت انتخاباتی نبود، بلکه بازتاب خواست بخشی از جامعه برای توسعه سیاسی، تقویت جامعه مدنی، افزایش امید اجتماعی و حرکت به سوی فضایی مبتنی بر تعامل و شنیدن صدای مردم بود.

آنچه این روز را در حافظه تاریخی جامعه ایران ماندگار کرد، حضور پررنگ مردمی بود که با وجود تفاوت دیدگاه‌ها و سلیقه‌های سیاسی، در کنار یکدیگر ایستادند تا مطالبات خود را از مسیر مدنی و مسالمت‌آمیز دنبال کنند. در آن دوران، نسل جوان، دانشجویان، فعالان فرهنگی، روزنامه‌نگاران، نخبگان دانشگاهی و بسیاری از نیروهای اجتماعی و سیاسی با امید به آینده‌ای بهتر، فضای تازه‌ای از مشارکت اجتماعی را شکل دادند؛ فضایی که بر پایه گفت‌وگو، قانون‌گرایی، احترام به حقوق شهروندی و نقش مردم در اداره جامعه استوار بود.

بی‌تردید اصلاح‌طلبان و فعالان سیاسی و اجتماعی آن دوره، نقش مهمی در افزایش مشارکت عمومی و ایجاد امید در جامعه ایفا کردند. بسیاری از آنان بدون چشمداشت شخصی، با دغدغه توسعه کشور، تقویت سرمایه اجتماعی و بهبود شرایط جامعه تلاش کردند تا فرهنگ مشارکت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی را تقویت کنند. در استان‌هایی چون بوشهر نیز چهره‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی بسیاری در شکل‌گیری فضای امید، مطالبه‌گری مدنی و حضور مردم در عرصه عمومی نقش مؤثری داشتند و خاطره آن روزها همچنان در ذهن جامعه باقی مانده است.

امروز، پس از گذشت سال‌ها از دوم خرداد، شاید بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازخوانی تجربه آن دوران باشیم؛ تجربه‌ای که نشان داد اعتماد عمومی، امید اجتماعی و مشارکت مردم، مهم‌ترین سرمایه هر جامعه برای عبور از مشکلات و حرکت به سوی توسعه است. جامعه‌ای که صدای مردمش شنیده شود و زمینه حضور و مشارکت نسل‌های مختلف را فراهم کند، بی‌تردید در مسیر پیشرفت و همبستگی گام برخواهد داشت.

دوم خرداد، صرفاً یادآور یک پیروزی سیاسی نیست؛ یادآور نسلی است که باور داشت می‌توان برای آینده‌ای بهتر تلاش کرد، می‌توان گفت‌وگو را جایگزین تقابل ساخت و می‌توان با اتکا به مردم، امید را در جامعه زنده نگه داشت. یاد و خاطره تمامی فعالان، دلسوزان و عزیزانی که در آن مسیر نقش‌آفرین بودند و امروز در میان ما نیستند، گرامی باد.