سعیده دشتی

بعضی صداها آن‌قدر آرام‌اند که تا لحظه بحران شنیده نمی‌شوند. صدای حرکت کامیونی در دل شب، نور کم‌رمق یک ماشین راهداری در جاده، یا راهداری که زیر گرمای طاقت‌فرسای جنوب، کنار آسفالت ایستاده است؛ این‌ها معمولاً خبرساز نمی‌شوند. کسی برایشان تیتر درشت نمی‌زند. اما درست در همان روزهایی که کشور درگیر التهاب، نگرانی و فشار ناشی از جنگ بود، همین صداهای آرام بودند که نگذاشتند زندگی از حرکت بایستد.

در روزهای بحران، همه از مرزها حرف می‌زنند؛ اما کمتر کسی از جاده‌ها می‌نویسد. از مسیرهایی که بی‌هیاهو، بار امنیت روانی مردم را حمل می‌کنند. جاده فقط آسفالت و خط‌کشی نیست؛ جاده یعنی نرسیدن قفسه فروشگاه‌ها به نقطه خالی، یعنی ادامه داشتن جریان سوخت، غذا، دارو و کالا، یعنی اینکه مردم احساس نکنند کشور در تنگنا گرفتار شده است.

استان بوشهر در ماه‌های گذشته، فقط یک استان جنوبی نبود؛ بخشی از شریان حیاتی کشور بود. استانی که در اوج شرایط حساس، ناوگان حمل‌ونقلش نه‌تنها در داخل استان، بلکه برای پشتیبانی از سایر نقاط کشور نیز وارد میدان شد. وقتی از جابه‌جایی صدها هزار تن کالا در آن روزها سخن گفته می‌شود، نباید آن را صرفاً یک آمار اداری دید؛ پشت هر عدد، تلاشی ایستاده برای حفظ آرامش جامعه.

فرزاد رستمی از عملکرد مجموعه‌ای سخن گفته که طی یک سال گذشته، بیش از ۱۰ میلیون تن کالا را در سطح استان جابه‌جا کرده و هم‌زمان در جریان جنگ نیز نقش پشتیبانی از استان‌های دیگر را بر عهده داشته است. اما اهمیت ماجرا فقط در حجم اعداد نیست؛ مسئله این است که این چرخه حتی در سخت‌ترین شرایط متوقف نشد.

گاهی یک کامیون، فقط یک کامیون نیست؛ می‌تواند حامل آرامش یک شهر باشد.

در میان هیاهوی بحران، کمتر کسی به این فکر می‌کند که اگر جاده‌ها از نفس بیفتند، زندگی روزمره مردم چگونه دچار اختلال می‌شود. شاید به همین دلیل است که راهداری، از آن دستگاه‌هایی است که موفقیتش در «دیده نشدن بحران» معنا پیدا می‌کند. یعنی اگر مردم کمبود را احساس نکردند، اگر مسیرها باز ماند و اگر کالا به مقصد رسید، یعنی بخشی از مأموریت به‌درستی انجام شده است.

البته توسعه جاده فقط به معنای عبور کامیون‌ها نیست. پشت هر کیلومتر خط‌کشی، هر روشنایی نصب‌شده و هر تابلوی هشدار، تلاشی برای محافظت از جان انسان‌ها جریان دارد. با این حال، آمار جان‌باختگان جاده‌ای هنوز تلخ‌تر از آن است که بتوان به‌سادگی از کنار آن گذشت. ۲۵۸ نفری که سال گذشته در محورهای استان جان خود را از دست دادند، فقط یک عدد نیستند؛ هرکدام یک خانواده، یک زندگی و یک آینده ناتمام‌اند.

همین‌جا است که توسعه واقعی معنا پیدا می‌کند؛ جایی که ساخت جاده فقط پروژه عمرانی نیست، بلکه مسئولیتی انسانی است.

در بخش راه‌های روستایی نیز، ماجرا فقط آسفالت کردن چند مسیر نیست. وقتی یک روستا به جاده مناسب دسترسی پیدا می‌کند، فاصله‌اش با درمان، آموزش، اشتغال و حتی امید کمتر می‌شود. توسعه، دقیقاً از همین نقطه آغاز می‌شود؛ از جایی که مردم احساس کنند از نقشه فراموش نشده‌اند.

شاید بزرگ‌ترین ویژگی نیروهای راهداری و حمل‌ونقل همین باشد که اغلب در سکوت کار می‌کنند. نه تصویرشان زیاد منتشر می‌شود و نه نامشان تیتر اول رسانه‌هاست. اما واقعیت این است که بخش مهمی از ثبات اقتصادی و آرامش اجتماعی، روی دوش همان آدم‌هایی قرار دارد که شب و روز، بی‌وقفه جاده‌ها را زنده نگه می‌دارند.

در روزگار بحران، بعضی‌ها با اسلحه می‌جنگند و بعضی‌ها با روشن نگه داشتن مسیر زندگی.

و شاید جاده‌های بوشهر، در این روزها، بیش از هر زمان دیگری ثابت کردند که فقط راه ارتباطی نیستند؛ آن‌ها رگ‌های حیاتی سرزمینی‌اند که حتی زیر فشار جنگ هم نخواست از حرکت بایستد.