به گزارش مهر، بوشهر اقلیمی گرم و مرطوب دارد و میانگین بالای رطوبت نسبی در بیشتر ماه‌های سال، همراه با ذرات نمک موجود در هوا، شرایطی ایجاد کرده که مصالح ساختمانی معمولی در برابر آن دوام چندانی ندارند.

نفوذ رطوبت به بتن، زنگ‌زدگی میلگردها، تخریب پوشش‌های فلزی، فرسایش نماها و پوسیدگی تأسیسات شهری، از جمله پیامدهای مستقیم این شرایط اقلیمی است.

در بسیاری از پروژه‌های ساختمانی، هنوز هم استانداردهای ویژه اقلیم‌های ساحلی به‌طور کامل رعایت نمی‌شود و استفاده از بتن با طرح اختلاط نامناسب، پوشش ناکافی میلگردها، عایق‌بندی غیراصولی و بهره‌گیری از مصالحی که برای مناطق خشک طراحی شده‌اند، باعث می‌شود سازه‌ها پیش از رسیدن به عمر مفید پیش‌بینی‌شده، دچار آسیب‌های جدی شوند.

این مسئله تنها محدود به ساختمان‌های مسکونی نیست؛ اسکله‌ها، پل‌ها، شبکه‌های فاضلاب، تیرهای برق، مخازن ذخیره آب و حتی تجهیزات شهری مانند نیمکت‌ها و تابلوهای راهنمایی نیز تحت تأثیر رطوبت و شوری هوا قرار دارند.

هزینه‌های نگهداری و تعمیرات سالانه این زیرساخت‌ها رقم قابل توجهی را به مدیریت شهری تحمیل می‌کند؛ هزینه‌ای که می‌تواند با برنامه‌ریزی اصولی و استفاده از فناوری‌های نوین، کاهش یابد.

اقلیم بوشهر یک اقلیم عادی نیست

کارشناس عمران و ساختمان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: اقلیم بوشهر یک اقلیم عادی نیست که بتوان با نسخه‌های عمومی ساخت‌وساز در آن موفق بود.

احمد عرب اضافه کرد: با ترکیبی از گرمای شدید، رطوبت بالا و کلریدهای موجود در هوا روبه‌رو هستیم که به‌شدت به بتن و فولاد آسیب می‌زند.

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین راهکارها، استفاده از بتن‌های مقاوم در برابر نفوذ یون کلر است. کاهش نسبت آب به سیمان، استفاده از مواد افزودنی معدنی مانند میکروسیلیس و سرباره، و افزایش ضخامت پوشش بتن روی میلگردها می‌تواند سرعت خوردگی را به‌طور چشمگیری کاهش دهد.

عرب همچنین به اهمیت انتخاب صحیح مصالح فلزی اشاره کرد و گفت: در بسیاری از کشورهای حاشیه خلیج فارس از فولادهای گالوانیزه گرم، فولاد ضدزنگ یا پوشش‌های اپوکسی برای میلگردها استفاده می‌شود. شاید هزینه اولیه این مصالح بیشتر باشد، اما در بلندمدت به‌صرفه‌تر است، چون هزینه تعمیرات و بازسازی را کاهش می‌دهد.

طراحی متناسب با شرایط بومی

این کارشناس با اشاره به تجربه کشورهای دیگر در ساخت‌وسازهای ساحلی افزود: آن‌ها سال‌ها است که آیین‌نامه‌های خاص برای مناطق دریایی تدوین کرده‌اند. طراحی سازه بر اساس کلاس‌های محیطی خورنده انجام می‌شود و نظارت سختگیرانه‌ای بر اجرای پروژه‌ها وجود دارد. ما هم باید مقررات ملی ساختمان را متناسب با شرایط بومی سواحل جنوبی به‌روزرسانی و اجرایی کنیم.

به گفته عرب، موضوع تنها به سازه محدود نمی‌شود؛ تهویه مناسب، طراحی معماری سازگار با اقلیم، استفاده از نماهای مقاوم در برابر رطوبت، اجرای صحیح عایق‌های رطوبتی و حتی انتخاب رنگ‌های صنعتی با مقاومت بالا، همگی در افزایش عمر مفید ساختمان نقش دارند.

استفاده از فناوری‌ نوین و مصالح سازگار

رئیس شورای اسلامی شهر بوشهر نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به شرایط ویژه آب‌وهوایی شهر بوشهر اظهار کرد: رطوبت بالا و مجاورت با دریا، همواره از مهم‌ترین چالش‌های حوزه خدمات شهری در این بندر بوده است.

ایمان زندی‌نیا اضافه کرد: این شرایط باعث شده است بسیاری از تاسیسات و سازه‌های شهری در معرض خوردگی، فرسایش و کاهش عمر مفید نسبت به سایر نقاط کشور قرار گیرند.

وی افزود: در این شرایط، تیرهای چراغ برق، المان‌های شهری، سازه‌های واقع در نوار ساحلی و حتی بتن‌های به‌کاررفته در پیاده‌روها، بیش از سایر بخش‌ها از عوامل محیطی و اقلیمی آسیب می‌بینند و این مسئله ضرورت استفاده از راهکارهای تخصصی و علمی را دوچندان کرده است.

رئیس شورای اسلامی شهر بوشهر ادامه داد: استفاده از ظرفیت مشاوران تخصصی در حوزه طراحی و ساخت فضاهای خیس و مرطوب، با توجه به تجربه‌های موفق آنان در شهرهای ساحلی جنوب و شمال کشور، تهران و نیز پروژه‌های بزرگ ملی، می‌تواند مسیر تازه‌ای برای ارتقای کیفیت زیرساخت‌های شهری بوشهر فراهم کند.

بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، مصالح متناسب با اقلیم مرطوب و روش‌های جدید اجرا، نقش موثری در افزایش دوام و ماندگاری ساختمان‌ها، تجهیزات و سازه‌های شهری به‌ویژه در محدوده نوار ساحلی خواهد داشت زندی‌نیا تصریح کرد: بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، مصالح متناسب با اقلیم مرطوب و روش‌های جدید اجرا، نقش موثری در افزایش دوام و ماندگاری ساختمان‌ها، تجهیزات و سازه‌های شهری به‌ویژه در محدوده نوار ساحلی خواهد داشت.

وی بیان کرد: رویکرد مدیریت شهری بوشهر، استفاده از ظرفیت‌های نوین، تخصصی و دانش‌محور در اجرای طرح‌های شهری است و بی‌تردید ثمره این رویکرد، کاهش هزینه‌های نگهداری، افزایش کیفیت خدمات و تامین منافع شهر و شهروندان خواهد بود.

رئیس شورای اسلامی شهر بوشهر گفت: توجه به ویژگی‌های اقلیمی بوشهر و بهره‌گیری از الگوهای موفق در دیگر مناطق کشور، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای اجرای پروژه‌های شهری است و این مهم باید در طراحی، ساخت و نگهداری زیرساخت‌ها مورد توجه جدی قرار گیرد.

واقعیت این است که بوشهر به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، همواره با رطوبت و شوری هوا مواجه خواهد بود و حذف این عامل امکان‌پذیر نیست. آنچه می‌تواند معادله را تغییر دهد، تغییر نگاه به ساخت‌وساز در این شهر است؛ نگاهی که اقلیم را نه یک مانع، بلکه یک داده اصلی در طراحی بداند.

سرمایه‌گذاری در استفاده از مصالح مقاوم، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، آموزش نیروی انسانی متخصص و بهره‌مندی از تجربیات موفق دیگر کشورها، می‌تواند عمر سازه‌ها را افزایش داده و هزینه‌های بلندمدت نگهداری را کاهش دهد.

اگرچه این رویکرد ممکن است در ابتدا هزینه بیشتری به پروژه‌ها تحمیل کند، اما در مقایسه با خسارت‌های ناشی از تخریب زودهنگام ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها، تصمیمی اقتصادی و آینده‌نگرانه به شمار می‌رود.

بوشهر برای توسعه پایدار شهری، ناگزیر است با واقعیت اقلیم خود کنار بیاید و ساخت‌وساز را بر پایه دانش روز و استانداردهای متناسب با محیط ساحلی بازتعریف کند؛ مسیری که می‌تواند سازه‌های این شهر بندری را از نبرد خاموش با رطوبت، سربلند بیرون آورد.