اتحادخبر-زینب‌رنج‌کش: دکتر مسعود پزشکیان 9 مرداد 1403 با حضور در مجلس شورای اسلامی مراسم رسمی تحلیف را بجا آورد و رسماً ریاست دولت را برعهده گرفت. اکنون با گذشت یک سال از آغاز به کار دولت چهاردهم پایگاه خبری تحلیلی اتحادخبر در قالب یک نگرخواهی سیاسی، دیدگاه جمعی از فعالان سیاسی و اجتماعی استان بوشهر را درباره عملکرد دولت مسعود پزشکیان و نماینده عالی دولت ایشان در استان جویا شده است.
 در این نگرخواهی، شرکت‌کنندگان به سه پرسش اصلی پاسخ داده‌اند: ارزیابی کلی آنان از عملکرد دولت در سال نخست، بررسی نقاط قوت و ضعف استاندار به‌عنوان نماینده عالی دولت در استان، و بررسی شعار «وفاق ملی» و میزان تحقق آن در فضای سیاسی کشور. این نگرخواهی تلاش دارد تا تصویری شفاف‌تر از انتظارات و نقدهای فعالان سیاسی استان بوشهر نسبت به دولت تازه‌نفس چهاردهم ارائه دهد؛ دولتی که در آستانه ورود به دومین سال خود، هم‌چنان با چالش‌های اقتصادی، سیاسی و مدیریتی متعددی روبه‌روست.

راضیه عقیلی‌مهر

روزنامه نگار و عضو هیات مدیره خانه مطبوعات استان بوشهر

۱. ارزیابی کلی شما از عملکرد یک‌ساله دولت وفاق ملی چیست؟

ـ عملکرد دولت وفاق ملی را باید در چارچوب چالش‌ها و دست‌آوردهای آن ارزیابی کرد. اگر با دیدگاه منصفانه و بی‌طرفانه بنگریم، دولت دکتر مسعود پزشکیان در شرایطی سکاندار قوه مجریه کشور شد که ایران با وضعیت نامطلوبی، متأثر از عوامل درونی و خارجی، مواجه بود. دولت چهاردهم در آغاز با چالش‌های گسترده‌ای روبه‌رو شد که بسیاری از آن‌ها حاصل عملکرد دولت‌های گذشته بودند. ضمن اینکه تندروهای داخلی و خارجی نیز بر موج این بحران‌ها سوار ‌شدند. از همان ابتدای روی کار آمدن دولت چهاردهم، صداوسیما به عنوان نهادی تأثیرگذار، سیاست تخریب دولت را در پیش گرفت و به تدریج نگاه افکار عمومی را نسبت به عملکردهای مثبت دولت مغرضانه کرد.

در همین حال برخی اصلاح‌طلبان تندرو نیز با نادیده گرفتن ماهیت سیاسی دولت وفاق ملی، فشارهایی وارد آوردند تا پزشکیان تمام مسئولیت‌ها را به جریان اصلاح‌طلبی واگذار کند. در حالی که پزشکیان دولت را بر پایه انسجام ملی، همدلی و گفت‌وگوی همه طیف‌ها بنا نهاده بود و هر نگاه یک سویه سیاسی با این رویکرد در تضاد بود.

تمرکز بر افزایش مشارکت سیاسی و اجتماعی بانوان، به ویژه در جایگاه‌های مدیریتی مختلف، از اتفاقات مثبت این دولت برای تقویت مشارکت نیمی از جمعیت کشور است. دولت چهاردهم همچنین در راستای تحقق شعار وفاق ملی، قومیت‌های مختلف را در پست‌های کلیدی برخی استان‌ها منصوب کرد تا هم در مسیر انسجام ملی گام بردارد و هم وعده‌های پیش از انتخابات را محقق کند.

یکی دیگر از اقدامات مهم این دولت، تلاش برای رفع فیلترینگ بود. هر چند رفع فیلترینگ واتس آب انجام گرفت و به دلایلی ناتمام ماند. اما این حرکت، گامی رو به جلو بود. البته پس از جنگ 12 روزه رژیم صهیونیستی علیه ایران، نگرانی‌های گسترده‌ای درباره استفاده از آپ‌های خارجی، هم در میان افکار عمومی هم در سطح حاکمیت ایجاد شد که تصمیم‌گیری دولت در خصوص تکمیل فرآیند رفع فیلترینگ را با پیچید‌گی‌هایی مواجه ساخته است. با این حال، نمی‌توان اهمیت توسعه فن‌آوری‌ها و کسب‌وکارهای اینترنتی را نادیده گرفت. به ویژه در شرایطی که دولت‌ها و ساختارهای اقتصادی جهانی به سمت تکنولوژی‌های روز حرکت می‌کنند. در جریان فیلترینگ بسیاری از کسب و کارهای خانگی با مشکلات جدی روبه‌رو شدند. این در کنار فشارهای اقتصادی، تورم و تحریم‌های خارجی به ویژه از سوی آمریکا، موجب نگرانی‌های معیشتی شده است. این موارد باید با همدلی و هماهنگی دستگاه‌ها و نهادهای مسئول در دولت وفاق ملی مدیریت شود.

آزادی شماری از زندانیان و ایجاد فضای بازتر برای رسانه‌ها و بیان دیدگاه‌ها، از دیگر اقدامات مثبت دولت بوده است. بازگرداندن هزاران دانشجو و استاد محروم از تحصیل و تدریس نیز از دستاوردهای قابل توجه این دولت محسوب می‌شود.

به طور کلی دولت چهاردهم به ریاست دکتر مسعود پزشکیان در تلاش است تنش‌های داخلی و خارجی را تا حد امکان کاهش دهد. البته تحقق این هدف نیازمند همراهی همزمان دولت، حاکمیت و مردم است. موضوعی که در جریان جنگ 12 روزه شاهد نمونه‌ای از آن در قالب همدلی ملی، حتی از سوی اپوزیسیون‌های داخلی و خارجی بودیم. دیپلماسی فعال و حساب‌شده دولت پزشکیان نیز نباید نادیده گرفته شود. این عملکرد نشان‌دهنده تلاش برای تقویت روابط بین‌الملل است. با این حال رفتارهای متناقض کشورهای خارجی، دشمن‌ورزی‌ها و اقدامات اخیر رژیم اسرائیل با همراهی دولت ترامپ، نشان داده‌اند که دولت باید رویکردی واقع‌گرایانه و چندوجهی در سیاست خارجی خود اتخاذ کند. 

۲. ارزیابی شما از عملکرد نماینده عالی دولت در استان چیست؟

ـ مأموریت اصلی مسئولان کشور، از جمله نماینده عالی دولت یعنی استاندار محترم، پیگیری مسائل توسعه استان و رسیدگی به مطالبات مردم از جمله مسائل اقتصادی و اشتغال و معیشت است. بنابراین ارزیابی عملکرد استاندار نیز باید بر همین اساس صورت گیرد. استان بوشهر به واسطه موقعیت جغرافیایی در حاشیه خلیج‌فارس و برخورداری از منابع نفتی، گازی و صنعتی اهمیت ویژه‌ای دارد. معیشت مردم این استان با اقتصاد دریا محور و صنایع مرتبط گره خورده است. از این رو تمرکز استانداری، نمایندگان و مدیران استان باید بر حل مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم باشد.

انتخاب ارسلان زارع توسط دولت پزشکیان، انتخابی شایسته‌ و به حق بود. ایشان هم نیرویی بومی و آشنا با فرهنگ، خلق‌وخو و فضای اجتماعی و سیاسی استان هستند و هم مدیری همسو با رویکرد سیاسی دولت پزشکیان.

در نخستین نشست خبری در آذرماه سال گذشته، زارع نشان داد که دارای روحیه دیپلماسی و تعامل‌گرایی خوبی است و با دقت به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ داد. استان بوشهر سال‎ها با مشکلاتی چون کم‌آبی و نوبت‌بندی آب، قطعی برق، بیکاری بومی‌ها در پتروشیمی‌های عسلویه، معیشت ملوانان، محدودیت‌ها و چالش‌های ته لنجی، صیادی، سرمایه‌گذاری در حوزه دریا، کمبودهای حوزه درمان و کمبود زیرساخت‌های تفریحی و رفاهی مواجه بوده است. با این حال زارع تلاش دارد این مشکلات را با اولویت‌بندی مناسب به ویژه در زمینه آب و برق مدیریت کند.

البته نقدهایی نیز به عملکرد ایشان وارد می‌شود که عمدتاً از سوی فعالان رسانه‌ای و سیاسیون است. اما نباید فراموش کرد که حل مشکلات استان بوشهر تنها به یک نفر وابسته نیست و نیازمند هماهنگی میان نهادها و دستگاه‌های اجرایی و مدیریتی است. اختلاف‌نظر استاندار با برخی نمایندگان یا مدیران، مسئله‌ای درون سازمانی است و نباید به سطح جامعه کشیده شود. مردم خروجی تصمیمات مسئولان را می‌بینند و انتظار دارند مشکلات در جلسات داخلی حل و فصل شود. طرح اختلافات در تریبون‌های عمومی، آن‌هم در شرایطی که کشور بیش از هر زمان دیگری به وفاق و همدلی نیاز دارد، اقدامی نادرست است. 

۳. شعار «وفاق ملی» دولت چهاردهم را چگونه ارزیابی می‌کنید و با این شعار چقدر موافقید؟

ـ دکتر مسعود پزشکیان می‌گوید وفاق یعنی پایبندی به حق و عدالت. در نگاه سیاست‌مداران، وفاق ملی یعنی ایجاد همدلی و فضای گفت‌وگو و تعامل با وجود تفاوت دیدگاه‌ها. پزشکیان با طرح این ایده به‌درستی درک کرد که برای توسعه کشور باید از منازعات سیاسی عبور کرد و به همدلی رسید. از این‌رو نمی‌توان «وفاق ملی» را صرفاً یک شعار دانست. بلکه این رویکرد به‌عنوان راهکاری استراتژیک برای عبور از مشکلات متعدد کشور مطرح است. مشکلاتی که در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و دیپلماسی مانع توسعه شده‌اند. تأثیر این رویکرد را در رأی اکثریت مجلس به کابینه پزشکیان می‌توان دید. مجلسی با گرایش اصولگرایانه که به این دولت پاسخ مثبت داد. این اتفاق در قوه قضاییه نیز تکرار شد و باعث شد سه قوه به شکلی هماهنگ‌تر عمل کنند.

بر این باورم که دکتر مسعود پزشکیان صادقانه تلاش دارد تا فضای کشور را بر اساس وفاق ملی سامان دهد. اما برخی تندروی‌ها و رفتارهای متناقض، مانع اجرای این رویکرد می‌شوند. برای مثال، برخی نمایندگان مجلس در ظاهر با دولت همراه هستند، اما در عمل و در هنگام تصویب طرح ها و لوایح، رفتاری مغایر با رویکرد دولت دارند. این ناهماهنگی‌ها، بزرگ‌ترین مانع برای پیشبرد اهداف توسعه‌محور دولت پزشکیان است. درگیری‌های میان مسئولان در تریبون‌های عمومی نیز با روح وفاق ملی در تضاد است. حمله وزیر صمت به وزیر نیرو در رسانه‌ها نمونه‌ای از این تناقضات است که نه‌تنها انرژی مسئولان، بلکه اعتماد عمومی را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد. این دست مسائل باید در جلسات داخلی حل شوند و تا پیش از اجماع رسانه‌ای نشوند. یا همین بحث تصویب شدن لایحه دو فوریتی «مقابله با انتشار محتوای خبری خلاف واقع در فضای مجازی» که اخیرا به بحث داغ فعالان حقوقی و رسانه‌ای تبدیل شده است. تحلیل‌های منتشر یافته در مورد این لایحه نشان می‌دهد بسیاری از صاحبنظران و فعالان رسانه‌ای و اطلاع‌رسانی، به این لایحه اعتراض دارند و آن را محدود کننده آزادی بیان دانسته‌اند. منتقدان از مسعود پزشکیان خواسته اند این لایحه را از مجلس پس بگیرد که این صدا شنیده شد و لایحه پس گرفته شد.