اگر گنجشکی بمیرد

گنجشکی دیگر

برایش آواز می خواند

اگر شاعری بمیرد

کدام پرنده

رویاهایش را از باد و باران پس می گیرد؟ص11

مجموعه ی شعر«نان و نمک میان گیسوان تهمینه»سریا داودی حمولهرا باید چندین بار خواند تا ریشه و باورهای پیچ در پیچ آن را دریافت.هر بخش کتاب وسیله ای است برای شناخت،برای اندیشیدن.برای بردن مخاطب به فراسو. شعرهایی که ما را به فکر واحساس می کشانند،تا با دنیای ذهنی و عاطفی شاعری شعورمند آشنا شویم که به بوی انسانیت فروغ و به عقل و تدبر پروین اعتصامی نفس می کشد. به یقین اگر جهان به نجابت و انسانیت پیش می رود،صدای شاعر می شود،آنجا که می گوید:

ـنخستین زنی که دهان بادها را دوخت/ من بودم/تا گم شوم/نه در خودم/در آیینه ای که از تو روشن می شود /ص22...سریا داودی«صفت روشن» را در مقابل «تاریکی» قرار می دهد،واز هر آنچه پلیدی و تاریکی است رویگردان و گریزان می شود:ـمن سریا نیستم/ آفتاب گردانی/که از سایه های خود می گریزد /ص23

او چون آفتاب می خواهد اشعه ی گرم خود را بر زندگی های سرد بتاباند؛شعر او حاکی از گزاره های غمخواری  و المان های اجتماعی است،بدون این که بخواهد ایدئولوژی خاصی را القاء کند یا در پی حذف چیزی از دنیا باشد! و خط بطلان بر ذهنیتی بکشد،با همین عواطف مشترک سرانجام برای گفتگو با پدیده های این جهان جانشینی به نام کلام مورون که همان «شعر» باشد، پیدا می کند و حرفش را می زند و به دیگران نیز می آموزد که:

ـ ...آواز باد مصیبتی ست/وقتی دردها جابه جا می شوند/ص49

بهرحال کتاب شعر«نان و نمک میان گیسوان تهمینه» سریا داودی هر بندش پر از مفهوم و معناهای اجتماعی می باشد.ساختاری که مختص اوست.او روایت گر جهانی است که آدمی را به اعتراض وا می دارد.شعرش پر از چالش های گفتاری است، نگران ساختارهایی است که قبلا  سنگ محک بودند و عیار سنجش...شاعر تعریف منحصر به فردی از دنیا، اسطوره،  افسانه، انسان  و احساس دارد.گاه زانوی غم  بغل می گیرد و نوستالژیک  وار زمزمه می کند.گویی نگران از شکل افتادن های دوستی و عشق است؛زیرا رویکردی متفاوت به این مقوله دارد؛شاعر از پدیده های مرگ پذیر به اسطوره ها پناه می برد، شاید بخواهد و  بتواند مرگ را پس بزند تا زندگی را جاودانه سازد:

ـ نه تو بودی/نه من/ عشق از شکل افتاد/کافور از دهانِ تو برداشتم/تا بادها را رنگ کنم ص 27

او ریشه ها را دریافته و خود را معرفی می کند، چراهایش را از زمین و زمان می پرسد،برای وزش باد و ریزش باران به چانه زنی می پردازد! شعری پویا و سیال با تصاویری که از فضای مادی و ملموس نشات می گیرند.گاه  با اشیاء و  پدیده  ها به سمت ادبیات تطبیقی می رود و اسطوره ها را به چالش می کشانند. فارغ از وسوسه های زبانی و کلامی راه ذهنی خود را طی می کند، نگاهش به ذات شعر است، شعر سریا داودی لایه های پنهان دارد،باید ذهنش کاوید و تعقل کرد و به  گذشته و حال ادبی نقب زد.گاه یک طبیعت گرا می باشد که از زیبایی های این دنیا به شگفتی یاد می کند.مثلا در شعر «هیچ پنجم» می گوید:

ـ من کتیبه ای امضاء شده ام/ که با بادها چانه می زند/ یا انار تلخی برمی دارد/ و به زمین راه رفتن یاد می دهد /ص33

اگر«انارش تلخ» است و دهان بادها را می دوزد! نوعی اعتراض فلسفی را در پی دارد.او در پی پاسخ گویی به  جهان است،به ابرها می گوید مهربان باشند و از  بادها می خواهد پرده دری نکنند؛ از بادها می گوید.باد،باد، که  اگر نبود، صدا نبود ،واژه نبود،حرفی شنیده نمی شد. حتی باران نبود،رستنی نبود و درخت نبود...انسان نبود!

او با مهارت دهان بادها را می دوزد...و به زمین راه رفتن یاد می دهد...وشعر و شعور و زندگی را به گردش در می آورد زیرا انسان برایش مهم است.

بسیاری  از اشعار«نان و نمک میان گیسوان تهمینه»  اعتبار ذهنیتیشاعر هستندکهدر نتیجه به جهان اعتبار می بخشد.درکش از افسانه و اسطوره ها چالش برانگیز است،گویی تهمینه را می آراید تا رستم دیگری بسازد! شاید دلتنگ فرنگیس می شود که اطرافیانسیاوش را پر از دسیسه و تزویر می بیند، گاه مبارزه ی گردآفرید را تحسین می کند و به جنگ با«شر»و «پلیدی»می رود، شاعر با تکرار بعضی کلمات می خواهد به زبان مردمش نزدیک شود! نگارینه هایی از منشور بلند بالای عشق که از هر که می شنویم نامکرر است،برخی از تصویرهای کتاب شعر( چند ضلعی های پارسوماش)شاعرـ به سایه ی خونین انارها...نشسته است کهبا ترکیبات گفتاریبه زادگاهش مسجدسلیمان و این خون سیاه شهرش که همان نفت باشد  و به غارت می رود،به کودکانی که در این شهر دوزخی پیر شده اند و از زندگی چیزی نفهمیده اند،به گیسو برانی زنان و... اشاره  دارد،که به ناچار با کتیبه های باستانی سرمسجد و سهم کودکی اش را در حوالی «چهاربیشه» می طلبد. او از دغدغه های اجتماعی  و فردی اش می گوید:

ـ سکوت می کنی/ جهان تصویر ما را از آیینه بر می دارد/ و مرگ را به نشانی ما پست می کند/ما هنوز دموکراسی را از راست به چپ می نویسیم/ تا رنجِ آب و علف را فراموش کنیم/ ص52

ـ....کسی نیست خنده ها را مومیایی کند/54

بندهایی با ایهام شعری بالا که شاید می توان ده ها مطلب دیگر از آن استنباط کرد. و  وسوسه گندم که بر می گردد به داستان آدم و حوا و آن فریب شیطانی که آدمی مجبور می شود به بهشت گمشده اش برود ،همچون هولدرین«بهشت گمشده»را به اعتراض می گیرد و با شیطنتی ظریفی می گوید:

ـ میان من و ما/ سیبی بگذار/پس این سین ها/سین های دیگر پنهان است!ص69در این بند بازی های  حرف سین فریبنده است و ذهن مخاطب را قلقلک می دهد،و به مفاهیم دیگر الفاظ توجه دارد.با این همه  مواظب است کهدر دام زبان بازی های  مصنوعی نیفتد، شعر سریا داودی ساختمند و پر مفهوم  و دارای فردیت خاص خود اوست.چیزی که در تمام کتاب موج می زند این که  پایان بندی شعرهایش با شوک و تعجب تمام می شوند و به نوعی مخاطب را شگفت زده می کند.در آنجا که ازفرسایش و کهنگی دنیا به اعتراض فلسفی می گوید:ـ ...کوبارانی/که کهنگی دنیا را بشوید؟ ص71