- مردی که بوشهر در داستانهایش نفس میکشید
- منطقه آزاد بوشهر، فرصتی برای پیوند ظرفیتهای عظیم و رفاه مردم
- پتروشیمی جم در آستانه نوسازی کورههای الفین؛ مذاکرات با چینیها به مرحله مالی رسید
- بازدید سفیر جمهوری اسلامی ایران در چین از غرفه پتروشیمی زاگرس
- «نبض انرژی» به کمک بیماران مازندران آمد / آغاز بهسازی تأسیسات بیمارستان زارع ساری با مشارکت مردمی
- نگاهداری: آینده ایران فقط در جنگ یا پشت میز مذاکره تعیین نمیشود
- دعوت دو بوشهری به تیم ملی فوتبال برای تورنمنت بصره
- تحقق ۶۰ درصدی پرداخت تسهیلات سفر رئیسجمهور به بوشهر
- مدیرکل صمت بوشهر: حمایت از تولید و اشتغال در دستور کار است
- هزینه نگهداری معابر شهری با خدمات مهندسی تا ۵۰ درصد کاهش مییابد
«کوه ها به چه نگاه می کنند/وقتی من نیستم/ و تو در ساقه گندم خواب رفته ای؟»
«کوه ها به چه نگاه می کنند/وقتی من نیستم/ و تو در ساقه گندم خواب رفته ای؟»
در یادداشتی که پیش از این به خاطر شعر شاعری گرانمایه نوشتم بر این نکته تاکید کرده بودم که شعر را نمی شود نقد کرد یا از آن تحلیلی ارائه داد که کاملا بی خطا باشد.سروده های سریا داودی حموله که در پنج دفتر شعری از او منتشر شده،نمونه ای بارز از این گونه سروده هایند که حداقل برای من که با شعر احساسی برخورد می کنم و ناقدِ همه چیز دانی نیستم، می تواند دلیل قطعی باشد بر ناتوانی تحلیل شعر...باور کنید در برابر نمونه هایی که می آورم جز تسلیم محض کاری از دستم برنمی آید.اشکی هم که از گوشه چشمم سرازیر می شود، پنهانی است:
ـ عروسک کوری داشتم/که پشت سر تمام مسافران گریه می کرد...از مجموعه ی«آسمان حرفی از گیسوان لی لی بود»
ـ مادرم سیده ی گل ها بود/به سایه ی هیچ درختی عادت نکرد «همان»
ـ نام خود را به خاطر بسپار/تقویم پر از درختان سیبی است/که شکوفه نمی کنند «همان»
مگر نه این که شعر اصولا نتیجه ی خلاقیت است؟ مگر نه این که شعر تنها اثر ادبی است که از پیش، پیش از این که گفته شود، هیچ مقدمه ای برای «گفتن»اش مهیا نشده است؟پس اگر تمام اصولی را که داستان نویسان برای مقدمه چینی فراهم می آورند، شاعر به تمامی کنار می زند؛ به خاطر تعارض نوشتن و گفتن است. شاعر در لحظه ی آفرینش ،در پی گفتن است نه نوشتن؛ نوشتن، پس از آن که شعر گفته شد می آید:
ـ زن از بستر کدام رود برخاست/که ماه/میان درختان زیتون مرد؟...از مجموعه ی«من ما بودم با دو فاعل اضافه»
همه ی شاعران جهان محال است آنچه را که خلق کرده اند، مثل داستان نویسان همه ی دنیا، نخست در پی خلق آدم ها و آن یکی بود و یکی نبود جهان داستانی شان بنشینند و طرح نهایی شعرشان را روی کاغذ بیاورند. نه نمی شود.
جنس شعر اصولا از جنس دیگری است:شورش باد در میان شاخ و برگ درختان همسایه، صدای جاری آب، غلطیدن سنگی بر سنگ دیگر، جای پای کودکی بر شن های ساحل، ناله ی چوب زیر آفتاب داغ، بارانی که ناگهان بارش خود را آغاز می کند تا در پی آن رنگین کمانی گوشه ی آسمان بنشاند، یا حتی نام غریبی بر سنگ مزاری: پیرزا یا مهین بس...این ها بهانه های شعر گفتن اند برای شاعری که می خواهد تفاوت عمده ای داشته باشد با دیگر شاعرانی که با همین کلمات شعر می گویند. سریا داودی حموله، این طور با خودش کنار آمده است:
ـ من بودم/که خستگی از تن دیوارها برداشتم...«همان»
سریا از اولین کتابش«اوفلیا! تو نیستی با گیسوانم حرف می زنم» (1382) تا «نان و نمک میان گیسوان تهمینه» که نشر افراز در سال 1392 چاپ کرده است، خیلی راه آمده است، شاید کمی پرشتاب قدم برداشته که نوید شیراز هم در همین سال «من ما بودم با دو فاعل اضافه» را به قول نیما، به زیور طبع آراسته، با این همه نمی شود تلاش بی وقفه ی این شاعره ی بختیاری را دست کم گرفت.
طی این مدت من بارها و بارها با شعر کیوان قدرخواه، روشن رامی، سیدعلی صالحی مانوس بوده ام که نمی شود با هم مقایسه شان کرد.شعر فرزانگان معاصر از پیش چشم دور نمی شوند، حتی اگر از یک ردیف نباشند: گروس عبدالملکیان و اخوان ثالث،برای همین است که برخوردم با شعر سریا، نه تنها حسی است بلکه در تطبیق با آنچه می خوانم، شهامت مقایسه ی آن ها را ندارم، گاه اگر مرا به شورش وا می دارد، در برابر یک قطعه از یک شعر بلند تسلیم می شوم:
ـ دست هایی که پیر شدند/خواهند گفت/چقدر آن دو عقربه را گرم نگه داشته ام/چروک گیاهان را بگیر/کمی بهار به دست هایت بمال/اگر توانستی/آن تعویذ کهنه را به پنجره بیاویز...از شعر بلند«آسمان حرفی از گیسوان لی لی بود»
راست گفتم،من از خیل دروغ گویان نیستم.نان هم آن قدر گران شده که نمی توان به کسی قرض داد، اما وقتی می رسم به جایی که انتظارش را ندارم و می بینم با پس و پیش کردن یک کلمه با برداشتن یک سطر،آن قطعه شعر مرا به وجد می آورد، آه از نهادم برمی خیزد. بگذارید بروم سراغ دفتر«از عصای شکسته ی نیچه تا عصر مچاله ی لورکا»:
ـ لعنت به فعل های فلسفه/که هر چه بود/از عصای شکسته ی نیچه بود و/عصر مچاله ی لورکا
و عجیب این که هم فلسفه زیاد است، هم فعل، هم حروف نام تو و هم شاعر و باز چندتایی دیگر که مدام تکرار می شوند.آیا برای این که «نشانه» ای بشوند برای پس کشیدن از این همه شعر که مثل سهراب اند:
ـ ساقه های باد را بگیر/حرفی از آسمان تو کم نمی شود/اگر به شکل شاعران جنوب/فا را فلسفه برداری
سریا بی کمترین کوششی، در ذات سروده هایش، مثل هیچکس نیست. نه نیما را به یاد می آورد،نه فروغ را و نه حتی روشن رامی را که به قاعده ی خودش استوار بود. یا کیوان قدرخواه را که با همه گشاده دستی اش تا مرز پُس مدرن(پست مدرن)پیش رفته است:ـ سفیدآب، سرخاب، زردآب/تصویر قافله های سنگس/همه ی آن سواران که نمکزارها و بادیه ها را تاب آورند/چون به پلگان ها رسیدند سنگ شدند...
واین نمونه از سریا، از همان دفتر«از عصای شکسته ی نیچه تا عصر مچاله ی لورکا»:
ـ دیگری واژه های دسته دار شاعری/که عقل را فین کرده/در خود می دود/با کلمات تا به تا/از زمانی که شاعر شد/به خانه بازنگشته/برای ماه دست تکان می دهد/تا روزهای بی تاریخ را/از بادها پس بگیرد...
احساس من تنها به به پنج سطر آخر رای می دهد، آن سه سطر اول به خوردش نمی رود.در تمام سروده های سریا این «حس» نامرتب من، همین بازی را سر من در می آورد.برای یک چنین حسی است که وقتی به هایکوی جانداری برخورد می کنم،آه می کشم و بی اختیار با خودم می گویم: این خودِ خودش است: قطعه ای که باید با آب طلا نوشت. قطعه ای که از ایماژهای بکر سرشار است و شاعرانگی آن، احساس زیبایی غزل را به رخ می کشد و چه فراوان است هم در دفتر«من ما بودم با دو فاعل اضافه» و هم در دفتر «نان و نمک میان گیسوان تهمینه»:
ـ کوه ها به چه نگاه می کنند/وقتی من نیستم/و تو در ساقه ی گندم خواب رفته ای؟!
حالا این سروده ها، از کدام جنس اند؟من نمی دانم.نمی دانم شعر سپیدند یا آزاد؟اما می دانم نیمایی نیستند.آنچه برایم اهمیت پیدا کرده،احیای تفکری شاعرانه است که باید در پس پشت هر سطر باشد تا مرا که تشنه ی نوشیدن جرعه ای از تحلیل ام، تشنه ی گام نهادن در شورانگیز ترین رویاها، به سوی خودش دعوت کند. دلم نمی خواهد پایم به لام فلسفه گیر کند:
ـ پایم به لام فلسفه گیر کرد/ چشم دیوارها کور/رنگ از کفن ها بر می دارم...از مجموعه ی«نان و نمک میان گیسوان فلسفه»
نمی دانم چطور می شود: «میان این همه گور مرثیه بسوزد؟» اما می دانم که:«دوباره کلمات از مزار او می گذرند/ و ماه می سوزد/میان بوته های آه.» و بدین ترتیب بند هفتم شعر بلند گورخوانی در «نان و نمک میان گیسوان تهمینه» مرا به خودم برمی گرداند تا از گیر و دار این واژگان مکرر فعل و شاعر و گور:ـ نام دوباره گندم را/ به گنجشک ها بگو[یم]...و باز حرف و باز نام تا آن جا که«در جوانی بادها پیر شدند» مرا آتش می زند زیرا اشتیاق پیر شدن آفتاب، مرا می کُشد:
ـ تا کجا این صخره ی دیوانه را به کفاره می کشی؟/دیوارها مرگ ما را شنیدند/در جوانی بادها پیر شدند/ کسی نپرسید ماه در سرفه های تو چه می کند/دریغ از مسیحای نیامده/ دوربینی پای همین علف ها بود...از شعربلند«نان و نمک میان گیسوان تهمینه»
البته که این جور سرودن[سوای احساس من] با شعرهای دیگر کاملا متفاوت است.باید متفاوت باشد تا بشود سروده هایی خاص با اثر انگشست سریا و هیچکس دیگر:
ـ من کتیبه ای امضاء شده ام/که با بادها چانه می زند/ یا انار تلخی برمی دارد/ و به زمین/راه رفتن یاد می دهد/فکر سرگیجه ی زمین ام/ و پنجشنبه های گنجشک/و زنانی که در آیینه تفتیش می شوند.»...از مجموعه ی «نان و نمک میان گیسوان تهمینه»
این دیگر به من مربوط نیست که فعل«می شود» باید به صورت جمع یا مفرد بیاید، همین که ترکیب پنج شنبه های گنجشک، ذهن مرا فعال می کند تا نام «سه شنبه های بی تردید» را روی رمان ام بگذارم و خیالم پی دریای چهارشنبه را بگیرد و با باد چانه بزنم، برای من کافی است. امضاء سریاست که باد از هر طرف برما می وزد:«باد»، در شعر سریا تشخص پیدا می کند،آن جا که«فلسفه» و «فعل» و«حروف» و «نام»می آیند و خلقم را تنگ می کنند،آن ها هم تشخص پیدا کرده اند. شخصیت های این سروده های مشخص اند که از طبع و سلیقه ی شاعر برخاسته اند. مگر نه این که شعر اصولا یک پدیده (آفرینش) شخصی است؟ پس اگر هستند، باید باشند و اگر خلق مرا تنگ می کنند به سبب شخصیت های فراوان آن هاست: تعدادشان زیاد است و نمی گذارند سرآغاز شعر «هیچ پنجم» را همچون تعویذی راه گشا بر پیشانی اتاق ام آویزان کنم:
ـ نخستین زنی که دهان بادها را دوخت/من بودم/تا گم شوم/نه در خودم/در آیینه ای که از تو روشن می شود...از مجموعه ی«نان و نمک میان گیسوان تهمینه»
باور کنید با همه ی کمی بضاعتم از شعر، می بینم که با این تعویذی که سریا برای من نوشته، تمام درهایم تسکین پیدا می کند، دیگر لازم نیست پی امضاء اش بگردم. آشنا ترین کاراکتر شعر سریا، از پی پنجره مرا نگاه می کند تا از لای درز پنجره بر من بوزد:
ـ نام تو را نه به باد می گویم/نه به آتش/ ابری که عاشقانه های کبود را/ در اردیبهشت گریسته/از کوی تو عبور خواهد کرد...از مجموعه ی«اوفلیا! تو نیستی با گیسوانم حرف می زنم»
تمام چهار دفتر سریا را زیر و رو کرده ام. بجز آن نخستین دفتر که اثر گام های اولیه را بر خود دارد، در دفتر آخر:«نان و نمک میان گیسوان تهمینه»که به اسم رمز می ماند، با حفظ همان سرانگشت، به شاهراه رسیده است، به آن یقین بی هول و ولا که به گمانم ترسش ریخته و آن اعتماد به نفس بی ریا و صادقانه اش را پیدا کرده است. به نظر من شاعره ی جوانی مثل او، همین که بداند چکار دارد می کند، کافی است تا پر و بال بگشاید:
ـ نه پیراهن زمین باقی می ماند/ نه سیب ماه/روزی عشق تمام می شود/ و من سپیدی های بنفش را بر می دارم/ و زودتر از تو می میرم/ آن روز/ خطابه هایم را بر کلاه سربازان بباف/و آن چراغ کهنه را/ به جوانی سنگ ها بیاویز/ ماه تاریک تر از آن است/ که دنیا را روشن کند... شعر نی ستن...از مجموعه ی« نان و نمک میان گیسوان تهمینه»/ج
تازه ترین خبرها
- نگاهداری: آینده ایران فقط در جنگ یا پشت میز مذاکره تعیین نمیشود
- دعوت دو بوشهری به تیم ملی فوتبال برای تورنمنت بصره
- تحقق ۶۰ درصدی پرداخت تسهیلات سفر رئیسجمهور به بوشهر
- مدیرکل صمت بوشهر: حمایت از تولید و اشتغال در دستور کار است
- هزینه نگهداری معابر شهری با خدمات مهندسی تا ۵۰ درصد کاهش مییابد
- صعود قیمت طلا و نقره در بازارهای جهانی؛ طلا از ۴۱۲۴ دلار گذشت
- واردات لاستیک و روغن مصرفی خودروهای برونمرزی مجاز شد
- تله نقدینگی؛ چرا پولهای سرگردان به داد کارخانهها نمیرسند؟
- تاکید پزشکیان بر ساماندهی شرکتهای زیانده دولتی
- قالیباف: «کوروش زارعی» هنر را عرصه ای برای بازتاب هویت فرهنگی میدانست
- ظرفیت عظیم علمی در حوزه علوم پایه نیازمند حمایت دولتی است
- رسیدگی دیوان محاسبات به ترکفعل در اجرای تکالیف ارتقای امنیت سایبری
- داوودی: آرزو داشتم عنوان قویترین مرد جهان را به ایران بازگردانم
- صعود آرام زردطلایی به صدر جدول لیگ برتر؛ پرسپولیس لغزید، استقلال گریخت
- تیم ملی در نقطه تعادل جوانی و تجربه؛ میانگین سنی ۲۵ سال و نیم
- بودجه ورزش در دوراهی مدالآوری و المپیکی؛ معمای جدید برای اعتبارات
- خوردن روزانه بادام زمینی به محافظت از عملکرد مغز کمک می کند
- آیا رژیم غذایی و ورزش میتوانند دیابت نوع ۲ را معکوس کنند
- جدول مطالبات داروخانهها منتشر شد
- پیدا و پنهان آمار فروش دارو؛ از توانمندی صنعت تا تغییر سبک زندگی
- شیرینی خرما و تلخی دیابت؛ ابتلا به بیماری خاموش در بوشهر افزایش یافت
- دستگیری عضو اصلی باند حرفهای فیشینگ در بوشهر
- سربازان استان بوشهر برای اشتغال مهارتافزایی شدند
- سرمایهگذاری ۶۲۰ میلیارد ریالی برای تجهیز مراکز درمانی تامین اجتماعی بوشهر
- دختر ۱۸ ساله مسموم با متادون در بوشهر احیا شد
- اردوی راهیان نور دانش آموزی استان بوشهر آغاز شد
- صدور هشدار سطح زرد برای کشاورزان استان بوشهر
- ۵۷ حادثه در جریان بارندگی بوشهر ثبت شد
- استاندار بوشهر: شهرداریها وابستگی به جرایم ساختمانی را کاهش دهند
- مراسم سالگرد شهید آرمان علی وردی در برازجان برگزار شد
- عناوین روزنامههای امروز1405/08/18
- عناوین روزنامههای ورزشی امروز1405/08/18
- نیروهای امدادی شهرداری تا پایان ناپایداری های جوی در کنار شهروندان خواهند بود
- بارندگی موجب قطع برق در ۵ روستای استان بوشهر شد
- شورای راهبری بانوان شهرستان دیلم تشکیل شد
- یک فوتی و یک مصدوم در پی دو حادثه مرتبط با ناپایداری جوی در گناوه
- مدارس ۵ شهرستان استان بوشهر در نوبت عصر تعطیل شد
- دستور فوری وزیر ورزش برای رسیدگی به مصدومان زنان بسکتبال
- علی داودی به مدال برنز رسید؛ یوسفی از کسب مدال بازماند
- جزئیات سفر تیم ملی فوتبال ایران به عراق با لیست شبانه
- پزشکیان: ۸۰ هزار مسجد ظرفیتی ارزشمند برای حل مشکلات مردم هستند
- سردار بلالی: تجهیزات غنیمتی آمریکا در حال مهندسی معکوس است
- نیروی دریایی سپاه: به خیالپردازیهای فرمانده سنتکام توجه نکنید
- پایان مسابقات کونگفو توآ بانوان کشور در قزوین/ معرفی برترینهای سه رده سنی
- بررسی سه مؤلفه اصلی در تضمین سلامت مواد غذایی
- بیمهها ملزم به اصلاح قرارداد داروخانهها هستند
- ۴۹۴ همت برای حمایت از بنگاههای آسیبدیده اختصاص یافت
- پورکبگانی: تعلل در تأمین اعتبار فاضلاب عالیشهر پذیرفتنی نیست
- رفاهی: پروژه فانوس دریایی بوشهر تعیین تکلیف شود
- هشدار متخصص عفونی درباره افزایش شیوع آنفلوانزا در بوشهر


چاپ خبر

