اتحاد خبر: سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) در آغاز دهه ۸۰ میلادی، ۲۷ سپتامبر را به‌عنوان روز جهانی گردشگری نامگذاری کرد. روز جهانی گردشگری بهانه‌ای است تا ملت‌های سراسر جهان از اهمیت و تاثیر صنعت بزرگ سفر و گردشگری بر جوامع، اقتصاد، فرهنگ، سیاست، توسعه پایدار و ... آگاه شوند و توجه بیشتری به این صنعت داشته باشند. این روز مصادف با 5 مهرماه در ایران است که به عنوان هفته گردشگری نیز شناخته می شود. به سبب اهمیتی که این روز دارد مصاحبه ای با مهدی بسارده رئیس اسبق میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان دشتستان و کارشناس و صاحب نظر در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری انجام پذیرفت.

جناب بسارده ضمن تشکر از حضورتان جهت انجام گفتگو بفرمایید گردشگری در کشور چه جایگاهی داره؟  
- با سلام خدمت شما و مخاطبین محترم پایگاه خبری اتحاد خبر و نشریه وزین اتحاد جنوب، در پاسخ به سئوال شما بایستی در ابتدا گریزی بزنم به اهمیت گردشگری و نقشی که در جهان امروز ایفا می کنه، یکی از دستاوردهای فناوری مدرن تولید وقت اضافی یا همون اوقات فراغت خودمون هست. در تمامی کشورهای پیشرفته ساختار مدیریتی بگونه ای عمل می کنه که تعطیلات منجر به یک عمل اقتصادی بشه قاعدتا گردشگری با همه مضامین علمی و فلسفی که درونش نهفته هست یک عمل اقتصادی هست و به جرات میگم که یکی از بزرگ ترین محرک های اقتصادی قرن حاضر هست و فعالیتهایی که حول این صنعت انجام می گیره بازخورد بسیار زیادی بر اقتصاد داخلی و بین المللی دارد.

سرمایه گذاریهای ساختمانی و عمرانی نظیر ساخت هتل ، جاده ، فرودگاه ، اسکله سازی ، حمل و نقل ریلی ، صنایع تجهیز کننده رستوران ها و بسیاری از موارد دیگه ماحصل گردشگری هست. یه نکته دیگه هم بد نیست اشاره کنم چونکه معمولا کمتر بهش پرداخته میشه ، ببینید گردشگری در سطح بالای اقتصادی و اجتماعی می تونه باعث شکوفا شدن ذوق و استعداد و ارتقای آموزش در همه زمینه ها بشه. شما اگه نگاهی به کشورهای توریستی کنید می بینید که چه در زمینه پخت غذاهای عالی و با کیفیت و چه در تولید آثار هنری گران قیمت پیشرفت های خوبی کردن. حالا با توجه به آنچه گفته شد بایستی پاسخ سئوال خود رو گرفته باشید که جایگاه گردشگری در کشور ما کجا قرار داره. واقعیت تلخ اینه که متاسفانه سهم گردشگری چه در تولید ناخالص داخلی کشور چه در گردشگری بین المللی عدد بسیار پایینی هست. هر چند در سال های اخیر شاهد اقداماتی در این زمینه بودیم ولی بنابر دلایل متفاوت با آنچه که باید باشیم و استحقاقش رو داریم فاصله بسیار زیادی داریم.

با توجه به آثار تاریخی، جاذبه های طبیعی، فرهنگی و مذهبی جایگاه ایران در جذب گردشگر رو مناسب می دانید؟ در جذب گردشگر خارجی وضعیت به چه صورت هست و چه رتبه ای داریم ؟
- ايران دارای مجموعه‌اي از فرصت‌هاي گردشگري است، اين موضوع نه تنها در آثار تاريخي، مذهبی و جاذبه‌هاي طبيعي بلكه در هنجارهاي فرهنگي و ارزش‌هاي ديني کشورمون و مردمانش نيز نهفته است. به ترتیبی که اگر فرصت‌ها و امكانات گردشگری را در كنار آداب مهمان‌نوازي، پذيرايي گرم و صميمانه از گردشگران قرار دهيم، کشورمون داراي یکی از بهترين گنجينه های گردشگري جهان هست. اما اینکه برنامه ریزان کشور چقدر تونستند از این همه موهبت استفاده کنند قصه تلخی داره اگه بخوایم نگاهی مقایسه ای براساس آمارهای جهانی انجام بدیم و مثلا بخوایم ایران و ترکیه رو با هم مقایسه کنیم گردش مالی بخش گردشگری در جهان تا قبل از شیوع کرونا 1500میلیارد دلار و سهم ایران 12میلیارد دلار بوده است. یعنی درآمد ایران از صنعت گردشگری در مقایسه با ترکیه یک دهم است و نسبت به  درآمد گردشگری جهان کمتر از یک درصد است. و این در حالیه که به لحاظ قابلیت های گردشگری ایران جزء 5 کشور نخست جهان است.
بد نیست اشاره ای به مطلب یکی از خبرگزاریهای داخلی کنم که توییت یکی از مسئولین رو بازنشر و به گزارش نهاد‌های بین‌المللی اشاره کرده بود که صنعت ‎گردشگری ایران که در سال ۲۰۲۰، منفی ۴۵ درصد رشد داشته، در سال ۲۰۲۱ با رشد ۴۰ درصدی مواجه شده. بقول جناب هادیلو اشتباه برخي مسئولان را بايد در تعريفشان از واژه «درصد» جستجو کنيم. زيرا وقتي رقمي را مي بينند بدون توجه به اينکه در کنار آن عدد يک واژه «درصد» هم آمده، شگفت زده مي شوند. «درصد» به معني برابر نيست و 40درصد افزايش به معني 40برابر شدن نيست.
وقتی از رشد بر مبنای درصد صحبت می شود، یک کشور می تواند 100درصد رشد داشته باشد اما هنوز در قعر جدول کشورهای توریست پذیر بمونه.  بر اساس گزارش و آماری که  مرکز مطالعات خلیج‌فارس در سال ۲۰۱۹ منتشر کرده بود تو اون سال چیزی حدود 16 ملیون نفر گردشگر خارجی رفتن ولی در سال 2021 علیرغم افتی که بخاطر کرونا کرده بود بازم جمعیتی بیش از۹ میلیون نفر وارد اونجا شده بودن که  درآمدی بالغ‌بر ۷ میلیارد دلار برای ترکیه عایدی داشته درحالی‌که به‌واسطه تحریم‌ها، کل درآمد ارزی ایران از محل فروش نفت اگر اشتباه نکنم  چیزی در حدود ۳ تا ۴ میلیارد دلار به‌صورت سالانه بود، یعنی  یک استان ترکیه، دو برابر درآمد نفتی ایران از محل گردشگری کسب درآمد کرده است!

جناب بسارده با توجه به مطالبی که فرمودید راهکار چیه؟ ما با چه موانع و  چالش هایی مواجه هستیم که نتونستیم مانند همسایگانمون خصوصا ترکیه و امارات موفق باشیم؟
- برای فائق آمدن بر مشکلات بایستی ابتدا در داخل یک انسجام ملی بین مسئولان شکل بگیره چرا که اختلاف نظرهایی وجود داره و خب طبیعی هست چرا که گردشگری مثل سکه 2 رو داره. یک روی اون صلح، دموکراسی، پیشرفت فرهنگی اجتماعی و رونق اقتصادی هست و روی دیگر اون هم می تونه ابتذال فرهنگی، ناامنی، گسترش بیماری، خودباختگی در مقابل پیشرفت های مادی کشورهای دیگه باشه به بیان مختصر در پس صنعت گردشگری شبکه ای سیستمی وجود داره با 2چهره یکی خوشایند و دیگری ناخوشایند. این هنر و علم مدیران و برنامه ریزان و متولیان امر هست که چگونه با کمترین آسیب فرهنگی بیشترین منفعت اقتصادی رو برای کشور به ارمغان بیارن.
 در مرحله بعد نیاز به کارهای زیربنایی و ایجاد زیرساختهای مناسب اهمیت فوق العاده بالایی داره. در عرصه بین المللی هر کشوری که دنبال این صنعت برود بایستی در سیاست خارجی خود موفق عمل کند و خصوصا برای ایران نیاز به کار فراوان هست. چراکه متاسفانه رسانه های بیگانه از ایران چهره مناسبی به مردم کشورشون ارائه نکردند که بخشی بدلایل سیاسی و برخی بدلایل اقتصادی ست. قطعا کشورها تلاش می کنند سهم بیشتری از درآمدهای گردشگری داشته باشن و همواره با تبلیغات در حال رقابت جهت جذب گردشگر هستند.
یه نکته ای رو هم باید عرض کنم، همیشه نوک پیکان انتقادات به سوی مسئولان هست که بنا به دلایل متفاوت می تونه منطقی هم باشه ولی بخش خصوصی در جذب گردشگر چقدر موفق عمل کرده؟ مگر جز این است که اولین متنفعین اقتصادی گردشگران بخش خصوصی هستند؟ بخش خصوصی بیشتر فرستنده گردشگر داخلی به خارج هست تا جذب کننده گردشگر خارجی به داخل؟

گردشگری داخلی رو چطور ارزیابی می کنید؟ آیا گردشگری داخلی هم مانند گردشگری خارجی کشور به نسبت سایر کشورها از نرم پایین تری برخورداره؟
- در زمینه گردشگری داخلی موفق تر عمل کردیم ولی هنوز هم با شرایط مطلوب فاصله زیادی داریم. الان سفر بخشی از برنامه اکثر خانواده های ایرانی شده ولی باید شرایط سفر کردن تسهیل و ارزان بشه  و توزیع سفر و امکانات هم متوازن باشه.

مطالب بسیار خوبی رو بیان نمودید حالا از گردشگری خارجی و داخلی بیاییم به سمت منطقه دشتستان، در خصوص جاذبه های گردشگری دشتستان چه نظری دارید و اینکه مهمترینها برای جذب گردشگر رو بفرمایید؟  
- اقلیم و جغرافیای خاص دشتستان در کنار آثار تاریخی متفاوت و قابلیت بسیاری برای گردشگری دارد. موقعیت مناسب جغرافیایی دشتستان از روزگاران کهن توجه بزرگان را را معطوف خودش کرده بود. مجموعه کاخ های هخامنشی، کاروانسرای مشیرالملک که بتازگی هم در قالب 50کاروانسرای ایران ثبت جهانی شد، پل مشیر، گور دختر، کوشک اردشیر، چهل خانه سعدآباد، منطقه باستانی زیراه و آبشارها و رودخانه های جاری در دشتستان هر یک قابلیت جذب گردشگران زیادی رو دارن.

نکته خوبی رو اشاره کردید و اینکه کاروانسرای مشیرالملک ثبت جهانی شده ، آیا ثبت کاروانسرای مشیر در فهرست جهانی یونسکو به لحاظ گردشگری هم مهم است؟
- بله قطعا مهم و تاثیر گذار است، در همینجا هم از فرصت استفاده می کنم و به دشتستانی ها خصوصا مردم برازجان این موفقیت رو تبریک عرض می کنم و تشکر ویژه از همه بزرگواران و همکارانم در میراث فرهنگی استان و کشور که در این خصوص زحمت کشیدند و تونستند با دلایل و دفاع خوب این افتخار رو نصیب استان نمایند.

بنده حدود 12 سال در این بنای باشکوه افتخار خدمت گذاری داشتم، الان با توجه به رویکرد مصاحبه که در خصوص گردشگری هست نمی خوام به گذشته فلش بک بزنم ولی خلق این افتخار یک شبه محقق نشده و برای ماندگاری این بنای باشکوه زحمات زیادی در طول دو دهه اخیر کشیده  شد.
اکنون این بنا جهانی ست، اولین و تنها بنای ثبت جهانی استان بوشهر. اکنون این بنا از حمایت های قانونی ملی و بین المللی برخوردار است و ان شاالله با ردیف اعتباری مناسب در اسرع وقت و با بهترین دقت و ظرافت شاهد اتمام عملیات مرمت آن باشیم و با توجه به قرارگیری اون در فهرست میراث جهانی حضور توریست های فرهنگی در دشتستان و شهر برازجان را خواهیم دید.

چه موانع یا چالش هایی را پیش روی گردشگری دشتستان می بینید؟
- دشتستان جزئی از کل است. همان چالشهایی که در سئوالات قبل پیرامون موانع جذب گردشگر در کشور برشمردم برای دشتستان نیز مصداق پیدا می کند با این توضیح که شرایط دشتستان و خصوصا برازجان بعد از تغییر محورهای مواصلاتی در یک دهه پیش مشکل تر از قبل شده و باید با ایجاد جذبه گردشگران را ترغیب کنیم که تا دشتستان را به عنوان یک مقصد گردشگری و تجربه ای جدید بشناسند و بدون شک بازار خرید پس کرانه خلیج فارس تبدیل کرد. همانند کارکردی که در گذشته کاروانسرای مشیرالملک و شهر برازجان در کشور داشت و این  قابل دسترس ترین و کم هزینه ترین راه است.