الهه جعفرزاده: یک مطالعه جدید و گسترده نشان می‌دهد استفاده بیش از اندازه از موبایل و رایانه در کودکان (به ویژه در سنین رشد) می‌تواند عملکرد مغز را با ورود به دوره نوجوانی تغییر داده و خطر ابتلا به اختلالات خلقی را افزایش دهد.

مطالعات نشان می‌دهد کودکان ۹ و ۱۰ ساله که زمان بیشتری را صرف استفاده از گوشی‌های هوشمند، تبلت، بازی‌های رایانه‌ای و تماشای تلویزیون می‌کنند، در سن ۱۱ و ۱۲ سالگی سطوح بالاتری از افسردگی و اضطراب را در خود دارند.

علاوه بر این، بر اساس گزارشی که اخیراً در مجله اعتیادهای رفتاری (Journal of Behavioral Addictions) به صورت آنلاین منتشر شد، محققان برخی از این اختلالات خلقی را با تغییرات ساختاری حقیقی که در مغز کودکان در سن رشد رخ می‌دهد مرتبط دانستند.

برای این مطالعه، داده‌های بیش از ۵ هزار کودک تجزیه و تحلیل شد که شامل اسکن مغز، تست‌های روانشناختی و کنترل رفتاری از سنین ۹ تا ۱۰ سال بود. این مطالعه اولین مطالعه‌ای است که به بررسی یا درک بهتر فرآیندهایی مرتبط با تأثیر رسانه‌های هوشمند بر سلامت روان می‌پردازد و چگونگی اثرگذاری آن را بر رشد مغز و سلامت روان تحلیل می‌کند.

هنگامی که محققان در مراحل اولیه داده‌های کودکان ۹ و ۱۰ ساله را بررسی کردند، به رابطه میان استفاده زیاد از موبایل و تبلت و اختلالات خلقی و همچنین رفتارهای خارجی مانند پرخاشگری و بی‌انضباطی پی بردند. سپس کودکان را با معیار افزایش سن برای مدتی تحت نظر قرار دادند تا ببینند آیا مشکلات روانی همچنان ادامه دارد و آیا با تغییرات مغزی بیشتر مرتبط است یا خیر.

در سنین ۱۱ و ۱۲ سالگی، کودکان به افسردگی و اضطرابِ ناشی از استفاده زیاد از این لوازم مبتلا شده بودند و مغز آنها به گونه‌ای تغییر کرده بود که برخی از این اختلالات خلقی در آن به وضوح مشاهده می‌شد.

به گفته محققان، در طول همه‌گیری کرونا بسیاری از آموزش‌ها نیز به طور مجازی ارائه شد و همین مسئله کودکان را به سمت استفاده بیش از حد از این ابزار سوق داد. حتی با وجود اینکه امروزه مدارس حضوری شده‌اند، اعتیاد و میل به استفاده بیش از اندازه از موبایل و تبلت در کودکان نهادینه شده است.