نسرین چنگیزی روز شنبه در گفت‌ وگو با خبرنگار سلامت ایرنا درباره سزارین‌های مناسبتی افزود: انجام سزارین‌هایی که دلیل طبی یا مامایی دارند و به هر دلیل جهت نجات جان مادر یا جنین اتفاق می‌افتد لازم است، اما سزارین انتخابی که به درخواست مادر اتفاق می‌افتد، تفاوت دارد. دلایلی که برای این امر مطرح می‌شود، کنترل بیشتر روی ختم بارداری یا درگیر نشدن با شرایط اورژانسی یا ترس از درد زایمان یا تجربه زایمان بد است.

وی ادامه داد: در هیچ جای دنیا بحث سزارین مناسبتی مطرح نیست. انجام سزارین در تاریخ خاص با این حجم در هیچ کشوری مشاهده نمی‌شود.

عوارض سزارین مناسبتی

این متخصص زنان اظهار کرد: هر مداخله جراحی، عوارضی مانند آسیب احشا و خون ریزی و عفونت یا درد محل جراحی یا نیاز به داروهای کاهش درد و ایجاد لخته‌های خون در اندام تحتانی و احتمال آمبولی یا بستری در بخش‌های مراقبت ویژه دارد. همچنین طولانی شدن زمان بهبود مادر و اختلال ارتباط بین مادر و نوزاد و تماس اولیه پوست با پوست در این زمینه مطرح است.

وی افزود: بحث‌های مربوط به اختلالات تنفسی برای نوزاد هم بعد از سزارین ممکن است ایجاد شود. در طولانی مدت نیز مادرانی که سزارین می‌شوند، مثل هر جراحی دیگری احتمال چسبندگی داخل شکمی و اختلالات ناشی از آن را خواهند داشت. اختلالات لانه گزینی جفت در بارداری‌های بعدی نیز ممکن است اتفاق بیفتد. در نتیجه خانواده‌ای که تصمیم به فرزندآوری بیش از یکی دارند، انتخاب زایمان برای زایمان اول باید طبیعی باشد.

مشکل در ارتباط اولیه پوست با پوست مادر و نوزاد

چنگیزی گفت: در سزارین‌های مناسبتی به دلیل هجمه و تعداد بالای مادران که در یک بیمارستان سزارین می‌شوند و به دلیل عجله و نیروی انسانی کم، ارتباط پوست با پوست مادر و نوزاد برقرار نشده و در نتیجه این قسمت از ارتباط مادر و نوزاد تا زمانی که مادر از اتاق زایمان به بخش منتقل شود، متوقف می‌شود. این زمان حداقل بین یک تا دو ساعت در بهترین حالت طول می‌کشد.

وی ادامه داد: در این زمان باید به این فکر کنند که از نظر اضطراب خانواده‌ها نیز بار روانی سنگینی وجود دارد.

سزارین در ایام شیوع کرونا

رییس اداره سلامت مادران وزارت بهداشت اظهار کرد: موارد بدون علامت کووید ۱۹ در جامعه زیاد است که شامل مادران باردار هم می‌شود. برای غربالگری، علایم مادران از نظر ابتلا به کرونا و احتمال تماس با فرد مبتلا به کرونا در دو هفته گذشته بررسی می‌شود. بنابراین بررسی‌های خاص هم مانع از این می‌شود که سزارین انتخابی انجام شود، مگر اینکه اصرار به سزارین مناسبتی این قدر جدی باشد که با وجود شواهد احتمال ابتلا، بررسی دقیق انجام نشود و در همان روز ختم بارداری اتفاق بیفتد.

وی افزود: در مورد مادر بارداری که ابتلای او به کووید ۱۹ تایید شده باشد، سزارین می‌تواند باعث شعله ور شدن واکنش‌های التهابی در فرد مبتلا به کرونا شده و در کنترل روند بیماری مشکلاتی ایجاد کند. در نتیجه توصیه می‌شود بررسی دقیق در زمینه احتمال ابتلا به کرونا انجام شود و اگر الزام به ختم بارداری وجود ندارد، باید دوره احتمالی کووید ۱۹ بگذرد و سپس ختم بارداری با توجه به دستورالعمل‌ها انجام شود.

چنگیزی ادامه داد: در مورد مادران بارداری که مبتلا به کرونا باشند، پس از خروج نوزاد، احتمال ابتلا به کووید ۱۹ برای نوزاد هم وجود دارد. بنابراین توصیه می‌شود در تاریخ مشخص و بر اساس سن بارداری مشخص، ختم بارداری انجام شود و الزامی به ختم بارداری مناسبتی وجود نداشته باشد.

سن بارداری باید ۳۹ هفته یا بیشتر باشد

این متخصص زنان گفت: اگر قرار باشد سزارین به درخواست مادر به هر دلیل و با توجه به شرایط روانی مادر انجام شود، برای مادری که هیچ دلیل طبی و مامایی جهت تعجیل در سزارین ندارد، سن بارداری باید ۳۹ هفته یا بیشتر باشد. در سزارین‌های مناسبتی، سن بارداری خیلی پایین‌تر است و به اصرار، ختم بارداری در کمتر از ۳۹ هفته انجام می‌شود که این موضوع باعث بستری نوزاد در بخش ویژه می‌شود.

وی افزود: متخصص زنان می‌تواند به مادر باردار بگوید که این سزارین را از نظر اخلاقی و حرفه‌ای انجام نمی‌دهد. هیچ پزشکی مجاز نیست که سزارین به درخواست مادر را پیشنهاد داده یا ترویج و تایید کند. از نظر اخلاق حرفه‌ای و مباحث اخلاقی توصیه شده که ضمن توجیه مادر باردار، از اوایل بارداری سعی شود که با توجه به دلایل سزارین انتخابی، مدیریت روند بارداری انجام شود.

اقدام وزارت بهداشت برای ماجرای ۹۹/۹/۹

رییس اداره سلامت مادران وزارت بهداشت بیان کرد: هفته گذشته دو نامه از معاونت درمان و معاونت بهداشت وزارت بهداشت به دانشگاه‌های علوم پزشکی در این زمینه ارسال شده است. معاونت درمان اعلام کرده که آمار سزارین را بر اساس فرد، بیمارستان و دانشگاه علوم پزشکی دریافت خواهند کرد و با توجه به نظام آماری، واحد نظارت بر درمان این موضوع را به طور خاص بررسی می‌کنند. اگر آمار از میزان مجاز فرد و بیمارستان و دانشگاه بالاتر باشد، برخورد می‌شود. در این نامه اشاره شده که برخورد انتظامی با متخصص زنان توسط نظام پزشکی یا پزشکی قانونی انجام می‌شود.

وی افزود: در نامه معاونت بهداشت به دانشگاه‌های علوم پزشکی نیز این موضوع مطرح شده که در صورت بروز عارضه برای مادر یا نوزاد، بررسی‌های نظام مراقبتی سلامت مادران و نوزادان تا ۳۰ آذر انجام می‌شود. وزارت بهداشت بر اساس نوع عارضه، با دانشگاه‌ها وارد تعامل شده و عوارض بررسی می‌شوند.

خستگی کادر درمان در دوران کرونا

چنگیزی اظهار کرد: از طرفی بحث فرسایش شغلی در شرایط شیوع بیماری کووید ۱۹ نیز وجود دارد. اگر قرار باشد در یک روز، هجمه زیادی از مراجعان برای یک کار غیرضروری داشته باشیم، فرسایش شغلی هم باعث مشکلاتی می‌شود. پرسنلی که خسته هستند و شاید برخی عوارض را نتوانند مدیریت کنند.

وی ادامه داد: حجم زیاد مراجعان به دلیل سزارین‌های انتخابی باعث خستگی مضاعف و حتی عوارض بیشتر برای افرادی می‌شود که نیاز بیشتری به مراقبت دارند.

رییس اداره سلامت مادران وزارت بهداشت گفت: از همه خانواده‌ها می‌خواهیم که شرایط شیوع ویروس کرونا را درک کرده و به افرادی که نیازمند دریافت مراقبت‌ها هستند اجازه بدهند که راحت‌تر به خدمات دسترسی داشته باشند.