جواد جوکار برازجانی*:

یکی از دغدغه هاي همیشگی من در زندگی این بوده است که چرا ما، خودمان رانمی فهمیم! و چرا فهم درستی از محیط پیرامون خودمان نداریم و چرا ارتباط هاي ما در داخل و خارج، به پایین ترین شکل ممکن خود، کاهش یافته است و چرا از کنار موضوع هاي بسیار مهم، به سادگی و با بی تفاوتی خاصی، عبور می کنیم، ولی موضوع هاي ناچیز و کم اهمیت را، به بزرگترین چالش خود و دیگران تبدیل می نماییم و اینکه چرا بی اعتمادي نسبت به محیط پیرامون و ساختار حاکم، بر کشور ایران، سایه افکنده است و هر لحظه در حال گسترده تر شدن است و چگونه است که حدود 2500 سال قبل، افلاطون و ارسطو، شیوه هاي گوناگون حکومت داري را مورد بررسی قرار بدهند و به این نتیجه برسند که حکومتی پیروز و سربلند است که در سایه قانون، مصلحت عمومی را در نظر بگیرد، ولی در این لحظه حساس کنونی!!!! در قرن 21 ، هنوز در ساده ترین کارهایمان، با چالش هاي بسیار بزرگی مواجه هستیم و خیلی چراهاي دیگر...

ولی شاید دلیلش را در گمشده فراموش شده ما یعنی، اندیشه پویا و قانون مداري جستجو نمود و اینکه اندیشیدن و قانون مداري را، یادمان نداده اند و از آن بدتر این که، خودمان نیز، تلاشی هدفمند براي یادگیري آن ها، از خود نشان نداده ایم!.

نمی دانم چه باید شود و چه مدت زمانی باید بگذرد تا بفهمیم که اندیشه پویا، سازنده و قانون مداري، نقشی حیاتی در تبدیل ما به آنچه که باید باشیم، بازي می نماید و جامعه اي که در آن اندیشه و اندیشیدن ، جایگاهی ندارد، عقلانیت و قانون نیز، جایگاهی نخواهند داشت و جامعه به جاي حرکت به سمت یکرنگی! و شفافیت، به سوي تکرنگی! حرکت می نماید و جامعه اي که تکرنگی را ارزش بداند، نیاز به اندیشه را هیچگاه نخواهد فهمید، ولی، شاید می فهمند و آن کار دیگر می کنند!!!!.

وقتی که ساختار حاکم بر یک جامعه، اندیشیدن و قانون مداري را ارزش بداند، مردمانش نیز اندیشمند و قانونمدار می شوند و ملت اندیشمند و قانونمدار، مطالبه گر می شود و ساختار حاکم نیز از این مطالبه گري مردمانش، می تواند براي ترمیم خودش استفاده نماید و این گونه است که جامعه به سوي پیشرفت، توسعه و عدالت، گام بر می دارد و در دنیا جایگاهی کسب می نماید و اگر می بینیم در داخل و خارج، جایگاهی نداریم به این خاطر است که اندیشه، اندیشیدن و قانو ن مداري ، ارزشی براي ما ندارد.

ملتی که آینده اش، از گذشته اش عقب تر است! و مردمانش، از عقایدشان عقب ترند! و تصمیم گیران، تصمیم سازان و قانونگذارانش از مردمانش، عقب ترند! نیاز به اندیشه و قانون مداري را، هیچ گاه نخواهد فهمید. اندیشه و اندیشیدن مانند آب است، پویا که باشد روشن کننده و زندگی بخش خواهد بود و هر ملتی که می خواهد در مسیر پیشرفت و عدالت گام بردارد باید فضا را براي فکر ها، اندیشه ها، نگاه ها ،کلام ها و رنگ هاي گوناگون، باز نماید تا اندیشیدن، در جامعه نهادینه گردد و در سایه قانون، گام هاي استواري را به سوي آینده اي درخشان بردارد. نمی توان با نگاه دشمن هراسانه، جامعه را محدود نمود و درها را بسته نگه داشت یا دور خودمان دیوار بکشیم. اگر فضا باز باشد، مردمان، به بلوغ فکري می رسند و قدرت تشخیص درست از نادرست را، به دست می آورند. ولی ادامه وضع موجود، نگرانی و ترس مرا بیشتر می نماید و اینکه تا حالا شده از خودمان بپرسیم، که چرا شرمنده تاریخ شدیم!!!! و نسل هاي بعدي، درباره ما، چه فکري خواهند کرد!!!! با این وجود، نقش ساختار حاکم، بسیار تاثیرگذار و حیاتی می باشد و لازم است تا حکومت، به گفته هاي سال هاي نه چندان دور خود مراجعه نموده !!! و به جاي گسترش صوفی گري و عرفان مبتذل، اندیشه را نیز چاشنی آن ها نماید. شاید از دید یک صوفی، این دنیا، دنیاي فانی باشد، ولی به جاي صوفی گري و عرفان مبتذل نباید مصلحت عمومی، فداي ماجراجویی هاي افرادي ویژه قرار بگیرد و ملت را به حاشیه براند، ملتی که اگر نباشد، حکومتی نیز نخواهد بود و به قول حضرت حافظ: خسروان قبله حاجات جهانند ولی سببش بندگی حضرت درویشان است.

براي پیشرفت و توسعه و تحقق عدالت در جامعه، راه هاي گوناگونی وجود دارد ولی آنچه که روشن است با گذشت چند دهه آزمون و خطاي برنامه ریزي شده و هدفمند!!!!، این راهی که می رویم و ریاضت هایی که می کشیم!!، ما را به سرمنزل مقصود نخواهند رساند. شاید نشود گذشته را جبران نمود، ولی با اندیشه پویا و قانون مداري، می توان آینده بهتري را رقم زد.

* دکترای مدیریت بازرگانی