ضرورت داشتن فرهنگ در هر جامعه ای چون جریان خون در رگ های بدن آدمی است، همیشه جاری و ساری است، هر چند سرایت آن با موانعی ممکن است برخورد داشته باشد، اما چنان نیست که نتوان یک رفتار یا رسم مهجور را بر اصول اخلاقی مبتنی بر فرهنگ متعالی منطبق کرد.
توسعه فرهنگ در اراده فرد یا تشکیلاتی چون وزارت نمی باشد، راهی است بی انتها که در سیطره اندیشه شخص یا موسسه ای مسئول قرار ندارد ولی تحت شرایط ایجابی، زمان و مکان در آن اهمیت ویژه ای دارد که می تواند به رشد و تکامل آن کمک نماید. فرهنگ مداری جوامع، وابسته به موارد عدیده ای است، سنت ها، رسوم، آداب و اخلاق (هر کدام خود حواشی و تبعاتی دارد که باید فارغ از هر گرایش ملتزمی، بدان جداگانه پرداخت) از دورترین ایام چنان صفاتی در میان ملل، اقوام، طوایف و تیره ها وجود داشته و دارد، این که این فرهنگ را از پیران قوم یا تحصیلکرده ها باید انتظار داشت پذیرفتنی است اما کافی نیست، پذیرفتنی است چون همان ها معلم اخلاق جامعه هستند ولی کافی نیست چون فرهنگ باید عمومیت داشته باشد، دربرگیرنده ی همه ی افراد جامعه باشد. فرهنگ رفتار، فرهنگ کردار و فرهنگ کفتار در هر جامعه ای به تناسب شرایط اجتماعی و مدنی وجود دارد که هر یک از سه مورد خود بسیار گسترده و دارای زیرمجموعه های «پرباری» است و ظهور و بروز آن زمانی نمایان می شود که در بین لایه های مختلف جامعه ملموس باشد آنچنان که به فرهنگ عامه توجیه گردد، گرچه در همین طبقه بندی فرهنگی، گاها فرهنگی دیده می شود که علی الاصول وابسته به موضوعات خاصی می باشد مثل: رفتار یک هنرپیشه برای اجرای بهتر نقشی که بر عهده دارد، یا کردار یک سوارکار با اسب برای انجام مسابقه یا یک پزشک در اتاق عمل و موارد تخصصی دیگر که می تواند فرهنگ خاص باشد. این تفاوت عمل معنای فرهنگ را عوض نمی کند. به نام انسان، همه موظف به حفظ آداب اجتماعی و قبول مسئولیت در جامعه هستند، یعنی انسان های فهمیده، آگاه، آداب شناس از کف زمین تا سقف «کمال انسانی» در برابر دیگران مسئول می باشند، در این میانه هستند اشخاصی عمدتا «نوجوان، جوان» که به علت عدم حضور در مجالس، آیین ها، نشست های ویژه، بی توجهی به جزییات نوع مراسم «جشن های ملی، مذهبی، ازدواج، نداشتن نشست با بزرگترها، مجامع عمومی، حتی مناسبت هایی چون عزاداری، برای حضور شرم دارند یا متاسفانه کمی تجربه امکانی ایجاد نمی کند تا آنان برای آینده خود از چنان مجالس و برنامه هایی بهره ببرند، لذا در نمودن فرهنگ عمومی ممکن است کم مایه یا بدون پشتوانه باشند. پس تا روزی که اصول فرهنگی در جوامع حال چه خاص باشد و چه عام رشد نیابد و نهادینه نشود هر تلاشی برای شهری مدرن، پیشرفته و مترقی کم اثر خواهد بود و اگر شتابی هم در عمران و آبادانیش روی دهد بدون پشتیبانی فرهنگی، رشد، بطئنی و کند می باشد زیرا معلول علت هایی قابل تامل خواهد بود.

الگوی زندگی را باید بر اساس فرهنگی متجانس و متعالی از کانون خانواده شروع نمود. در نهایت فروتنی و اخلاص در برابر یک، یک مردم نجیب و سلحشور دشتستان و برازجان شرمسارانه و دردمندانه می گویم، اعتبار، شان و سربلندی هر شهر متاثر از عمل شهروندانش می باشد، شهروند ویژگی ها و خصوصیات خود را دارد، به قول همکار جوانم «مهدیه امیری» تا برازجان شهر شود/ باید دایما دل بسوزانیم که فرهنگ مان دچار نقصان است، ساخت و سازها و کارهای عمرانی بر اساس فرهنگ شهرسازی بنیاد نیافته بلکه تحت تاثیر قهر زمان و عوامل دیگر پروژه هایی اجرا شده که به هنگام رسیدن بلایای طبیعی جان سالم از آن بدر بردن فقط کار خداست. مثل: سیل بندها، ساختند اما این که سیل به کجا می رود؛؟ کانالی برای هدایت آب تعبیه نشد تا طمع ورزان روزگار ضعفا را به مسیر «دره»ها بردند بی آن که خطر را احساس کنند، از فرط نداری ناچار سرپناهی ساختند تا طعمه ای برای سیل باشد.

کشاورزان برازجانی سال ها نسبت به ساخت سیل بندها اعتراض کردند اما کسی به حرف آن ها گوش نداد نتیجه همین است که امروز دیده می شود، مُلک و ملت متضرر، آن هم از حادثه ای که می شد بیش از هشتاد درصد آن را خنثی کرد. مردم از تعهد و مسئولیت خود در رابطه با حفظ فرهنگ و متعالی کردنش غفلت نمودند نتایج مترتب بر کم توجهی ها منتج به این می شود که «ریل» را نگذارند به برازجان برسد، چون فکر می کنند فرهنگ این مردم به داشتن راه آهن نمی آید و خود فراموش می کنند، این صنعت بیش از صد سال است که جهانیان از آن بهره مندند؛ بزرگراه دور از برازجان احداث می شود! اگر برازجان در مسیر بزرگراه قرار نگیرد چه مشکلی پیش می آید؟!

آیا این همه تبعیض و بی عدالتی بر آیندگان اثر «بد» نمی گذارد، روزی که آن ها وارد جامعه شوند پدران خود را نفرین نمی کنند؟ نمی گویند چرا فرهنگ زمانه را نشناختید، آینده نگر نبودید؟ و اگر حرمت ها را نگه دارند تنبلی پدران خود را به بی تفاوتی تعبیر خواهند کرد.

فرهنگ در زندگی همه ملت ها چون زندگی جریان دارد برای تغییر و ارتقاء فرهنگ منطقه باید راه اصلاح را یافت زیرا برخی از کارها ضرر روی ضرر بود، آیا علتی جز ناتوانی در چیدمان نادرست اصول فرهنگی سراغ دارید؟ این که دولت در ساختن بستری مناسب برای رشد و پویایی فرهنگ چه باید می کرد که نکرده باید کارشناسانه تحلیل و تجزیه شود. برازجان و دشتستان از کمبود ارزش های معنوی، مهرورزی، همدلی، علاقه نسبت به یکدیگر، حمایت و کمک به هر عزیزی، رنج می برد. زندگی معنوی، ارزش ها و سنت ها متاسفانه یا فراموش شده اند یا شدیدا در معرض خطر نابودی قرار دادند که باید احیاء شود زیرا سقوط اخلاقیات، هر جامعه مادی نیرومندی را تباه خواهد کرد. آنچه آمد از سر ادارات بود نه جسارت، صمیمانه طلب بخشش دارم. / م