اتحادجنوب: نظارت جدی و توام با حساسیت وزارت بهداشت و محاکم اجرایی و قضایی بخش درمان کشور در مورد سقط درمانی با مجوز و توضیح در مورد شرایط انجام این عمل و جلوگیری از سقط غیرقانونی یا آنچه در دین و شرع با عنوان قتل نفس از آن یادشده به‌راستی تا چه اندازه سبب جلوگیری از سقط بدون مجوز در کشور ما شده است؟

به‌عبارت دیگر آیا ممنوعیت این اقدام و برخورد قانونی با مرتکبان آن باعث شده است میزان سقط بدون دلیل یا به‌عبارت دیگر سقط بدون اجبار پزشکی در کشور ما کم شود یا مانند اکثر نقاط دنیا آمار آن بالا بوده و در حال تزاید است؟

روز گذشته سازمان پزشکی قانونی اعلام کرد در 11 ماه سال گذشته به طور کلی هفت هزار و 602 نفر برای بررسی و دریافت مجوز سقط جنین درمانی به مراکز پزشکی قانونی کشور مراجعه کردند که از این تعداد پنج‌هزار و 590 نفر شرایط دریافت مجوز سقط درمانی را داشتند. این در حالی است که بنابر آمار سالانه 220 هزار مورد سقط جنین در ایران اتفاق می‌افتد و بر این اساس بیش از 210 هزار مورد سقط‌ها غیرقانونی است.
 
در 11 ماهه سال گذشته برای پنج‌هزار و 590 نفر از متقاضیان سقط درمانی که به مراکز پزشکی قانونی کشور مراجعه کردند مجوز سقط جنین‌درمانی صادر شد که این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال قبل از آن که تعداد مجوزهای صادر شده چهار هزار و 903مورد بود، 14 درصد افزایش یافته است. آنطور که سازمان پزشکی‌قانونی اعلام کرده است در این مدت استان‌های تهران با 1537 مراجعه و 805 مجوز سقط درمانی، خراسان‌رضوی با 639 مراجعه و 552 مجوز و خوزستان با 580 مراجعه و 478 مجوز بیشترین و استان‌های سمنان با 33 مراجعه و 18 مجوز، ایلام با 64 مراجعه و 43 مجوز و خراسان شمالی با 77 مراجعه و 38 مجوز کمترین آمار مراجعین سقط درمانی را داشته‌اند.

تأکید بر مراجعه به‌موقع متقاضیان سقط درمانی

یکی از مهم‌ترین شروط صدور مجوز سقط درمانی در پزشکی‌قانونی سن بارداری است که بر اساس قانون باید قبل از چهار ماهگی (ولوج روح در جنین) یا پیش از 19 هفتگی بر اساس سونوگرافی‌های معتبر دوره‌ای باشد. درصورتی که مادر مهم‌ترین شرط که همان سن بارداری کمتر از 19 هفته است را داشته باشد، موارد دیگر یعنی وجود ناهنجاری در جنین که موجب حرج مادر شود و یا بیماری مادر که ادامه بارداری را برای او با خطر جانی توأم می‌سازد، مورد بررسی قرار می‌گیرد. همچنین باید توجه داشت که همه ناهنجاری‌های جنینی موجب صدور مجوز سقط درمانی نمی‌شود و تنها ناهنجاری‌هایی که موجب حرج مادر باشد و این موضوع به تأیید سه پزشک متخصص و معتمد برسد، یکی از شروط صدور مجوز سقط درمانی خواهد بود.

 حدود 220 هزار سقط غیرقانونی در یک سال

درحالی قانون برای مراجعه فرد برای سقط درمانی شروط متعدد تعیین کرده است که آذرماه سال گذشته معاون بهداشتی وزیر بهداشت دراظهارنظری تکان‌دهنده گفت: باید وضعیت واقعی جمعیتی را به مسئولان ارشد کشور گزارش کنیم، ۱۱ میلیون دختر و پسر منتظر ازدواج هستند اما امکان آن را ندارند، اگر شرایط ازدواج و توسعه مناسب کشور را فراهم آوریم، نرخ باروری از 8/ 1 به 6 /2 می‌رسد. فارس نوشت؛ علی‌اکبر سیاری گفت: در سال ۹۱، حدود ۲۲۰ هزار سقط غیرقانونی رخ داده و بیش از ۱۲۰ هزار سقط بدون دلایل پزشکی صورت گرفته است.

 وقتی فقط یک راه وجود دارد

حکیمه، دختر جوانی که در سن 24 سالگی برای سقط جنین اقدام کرده بود درمورد این اتفاق می‌گوید: سه سال پیش بدون اینکه با همسرم تصمیمی دراین مورد گرفته باشیم متوجه شدم که باردارم. آن زمان هم خودم و هم همسرم دانشجو بودیم و حتی برای سکونت با یکدیگر هم هنوز نتوانسته بودیم به اندازه کافی پول جمع کنیم. در این شرایط به دنیا آمدن یک بچه نه‌تنها صلاح نبود بلکه باعث ایجاد مشکلات بی‌شماری در آینده می‌شد. او درمورد اینکه این اقدام تا چه حد از نظر شرعی برایش جایز بوده توضیح می‌دهد: این کار خوب نیست و من آن را به کسی توصیه نمی‌کنم اما تا قبل چهار ماهگی که جنین هنوز روح ندارد تا حدی این کار از نظر عرفی جایز است.

او در مورد جایی که این کار را در آن انجام داده، می‌گوید: با توجه به اینکه بیمارستان‌ها فقط با مجوز پزشک این کار را انجام داده و پزشک هم درصورتی این مجوز را صادر می‌کند که قبل از چهار ماهگی و در شرایطی باشد که سلامتی و حیات مادر و کودک به خطر بیفتد برای من که در ماه سوم بارداری بودم فقط یک راه وجود داشت و آن سقط غیرقانونی بود.

حکیمه این تجربه را تلخ‌ترین تجربه زندگی‌اش می‌داند و می‌گوید: یک پزشک متخصص زنان وقتی فهمید من برای این کار تمایل دارم، در مطب خودش این کار را انجام داد و با وجود اینکه از بی‌حسی موضعی استفاده کرد به حدی درد کشیدم که هنوز یادم نرفته است. او در مورد عوارض این کار و مشکلاتی که برایش بعدها ایجاد شده بود می‌گوید و اینکه تا مدت‌ها با عوارض جسمی و روحی سقط جنین دست به گریبان بوده است.

 در دسترس بودن امکانات سقط جنین

شاید تا زمانی که شما در این شرایط قرار نگیرید و برای این کار به پزشک مراجعه نکنید متوجه در دسترس بودن امکانات سقط جنین در کشور ما نمی‌شوید. ناهید زن میانسالی که سه فرزند دارد و تجربه دو بار سقط را داشته با ذکر این مطلب می‌گوید: من با وجود 40سال سن و سه فرزند به هیچ وجه شرایط داشتن فرزند دیگری را نداشتم و زمانی که برای اولین بارمتوجه شدم باردارم چون درماه اول بارداری قرار داشتم با قرص‌هایی که به مبلغ هر عدد 20 هزار تومان به‌راحتی از ناصر خسرو تهیه کردم این کار را انجام دادم. دفعه بعدی با وجود عادت ماهانه در ماه سوم متوجه بارداری شدم و چون در ماه‌های بالای یک ماه بودم قرص اثری نداشت و مجبور شدم کورتاژ کنم که واقعا سخت بود. پزشک معالجش را به من معرفی می‌کند وبرای تحقیق به او مراجعه می‌کنم.

 باید همسرت راضی باشد

مطبی در یک کلینیک درمانی در غرب تهران با خانم دکتری که متخصص زنان است. برای اینکه بتوانم درمورد سقط بدون مجوز از او اطلاعات بگیرم مجبور می‌شوم بگویم باردارم و می‌خواهم سقط کنم و پزشک به راحتی به من می‌گوید می‌تواند این کار را با دریافت 2 میلیون تومان در مطب برایم انجام دهد. او توضیح می‌دهد هیچ خطری در کار نیست و بدون بی‌هوشی و با روش‌های ریلکسی و بی حسی این کار را انجام می‌دهد و نیازی به بستری شدن نیست و بلافاصله می‌توانم بعد از انجام عمل در منزل استراحت کنم.

 تازه یاد صحبت‌های ناهید می‌افتم که می‌گفت برای سقط در هر زمانی و در هر کدام از ماه‌های بارداری برنامه‌ریزی شده است. خانم دکتر جدولی را نشان می‌دهد که روی هر کدام از ماه‌های بارداری تا قبل از 4 ماهگی برای آن روشی برای سقط آمده است. لبخند می‌زند و می‌گوید: سقط قانونی بدون اجازه پدر هم انجام می‌شود ولی برای سقط غیرقانونی باید همسرت راضی باشد تا بعدا دردسربرای ما درست نشود. باید او را به اینجا بیاوری تا این برگه را امضا کند و برگه‌ای را نشانم می‌دهد./ج

روزنامه آرمان