به گزارش مهر،  استان بوشهر طی سال‌های اخیر به عنوان یکی از مهم‌ترین قطب‌های تجارت دریایی و صادرات غیرنفتی کشور شناخته شده است؛ استانی که برخورداری از بنادر متعدد، دسترسی مستقیم به آب‌های آزاد خلیج فارس و استقرار صنایع بزرگ انرژی و پتروشیمی، آن را به یکی از محورهای اصلی مبادلات اقتصادی ایران تبدیل کرده است.

بخش قابل توجهی از صادرات محصولات پتروشیمی، میعانات گازی و کالاهای غیرنفتی کشور از طریق گمرکات این استان انجام می‌شود و هزاران نفر نیز به صورت مستقیم و غیرمستقیم در حوزه‌های مرتبط با تجارت دریایی، حمل‌ونقل، تخلیه و بارگیری و فعالیت‌های گمرکی اشتغال دارند.

با این حال، تحولات سیاسی و اقتصادی منطقه در سال گذشته، از جمله محدودیت‌های ناشی از تنش‌های بین‌المللی و اختلال در برخی مسیرهای تجاری، شرایط تازه‌ای را پیش روی فعالان اقتصادی و صادرکنندگان قرار داده است.

کارشناسان معتقدند هرگونه ناپایداری در مسیرهای ترانزیتی و مبادلات دریایی، می‌تواند بر حجم صادرات، هزینه‌های حمل‌ونقل و روند تجارت خارجی استان‌های ساحلی اثرگذار باشد.

در چنین شرایطی، مسئولان اقتصادی استان بوشهر علاوه بر پیگیری تثبیت جریان صادرات، برنامه‌هایی را برای تنوع‌بخشی به بنادر مقصد و کاهش وابستگی به برخی مسیرهای سنتی تجارت دنبال می‌کنند؛ اقدامی که به گفته کارشناسان، می‌تواند در بلندمدت موجب افزایش تاب‌آوری اقتصادی و تقویت جایگاه تجاری استان در سطح منطقه شود.

ضرورت تنوع‌بخشی به مسیرهای صادراتی

کارشناس اقتصاد دریامحور در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: تحولات سیاسی و امنیتی منطقه طی سال‌های اخیر نشان داده که وابستگی به تعداد محدودی از مسیرهای تجاری، می‌تواند تجارت خارجی را با آسیب‌پذیری جدی مواجه کند.

سیدجواد موسوی افزود: حرکت استان بوشهر به سمت تعریف مسیرهای جایگزین صادراتی و همکاری با بنادر جدید، اقدامی راهبردی برای حفظ پایداری تجارت خارجی محسوب می‌شود و می‌تواند زمینه افزایش صادرات غیرنفتی را فراهم کند.

این کارشناس تأکید کرد: بنادر عمان، عراق و پاکستان ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به مسیرهای مکمل تجارت دریایی ایران دارند و توسعه همکاری با این بنادر می‌تواند بخشی از ریسک‌های ناشی از تحولات منطقه‌ای را کاهش دهد.

لزوم تقویت زیرساخت‌های لجستیکی

تحلیلگر حوزه تجارت خارجی، نیز در گفتگو با خبرنگار مهر بیان کرد: توسعه تجارت دریایی صرفاً با ایجاد مسیرهای جدید محقق نمی‌شود و همزمان باید زیرساخت‌های بندری، خدمات لجستیکی و فرآیندهای گمرکی نیز متناسب با حجم تجارت تقویت شوند.

استان بوشهر ظرفیت تبدیل شدن به هاب تجارت دریایی جنوب کشور را دارد، اما تحقق این هدف نیازمند سرمایه‌گذاری در حوزه حمل‌ونقل، انبارداری، تجهیزات بندری و تسهیل مقررات صادرات و واردات است محمدرضا زارعی ادامه داد: استان بوشهر ظرفیت تبدیل شدن به هاب تجارت دریایی جنوب کشور را دارد، اما تحقق این هدف نیازمند سرمایه‌گذاری در حوزه حمل‌ونقل، انبارداری، تجهیزات بندری و تسهیل مقررات صادرات و واردات است.

زارعی خاطرنشان کرد: افزایش تاب‌آوری تجارت خارجی در شرایط کنونی، مستلزم کاهش تمرکز بر بازارها و مسیرهای محدود و حرکت به سمت تنوع‌بخشی در مقاصد صادراتی است.

صادرات بیش از ۱۰ میلیارد دلاری از گمرکات بوشهر

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان بوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: در سال گذشته با احتساب میعانات گازی، بیش از ۳۰ میلیون و ۳۴۱ هزار تن کالا به ارزش ۱۰ میلیارد و ۸۲۱ میلیون دلار از گمرکات استان بوشهر صادر شده است.

نصرالله کشاورز افزود: میزان صادرات استان در مقایسه با سال قبل از آن، از نظر وزنی حدود ۲ درصد و از لحاظ ارزشی ۱۱ درصد کاهش داشته که بخش عمده آن ناشی از شرایط خاص اقتصادی و محدودیت‌های ایجاد شده در پی تحولات منطقه‌ای و جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم بوده است.

مدیرکل صمت استان بوشهر محصولات پتروشیمی، میعانات گازی، سیمان و کلینکر را از مهم‌ترین کالاهای صادراتی استان عنوان کرد و گفت: انواع آبزیان، محصولات معدنی، صیفی‌جات و همچنین برخی کالاهای صنعتی از دیگر اقلام صادراتی استان به شمار می‌روند.

بوشهر پیشتاز تجارت ملوانی کشور

کشاورز با اشاره به جایگاه ویژه بوشهر در حوزه تجارت ملوانی تصریح کرد: در سال ۱۴۰۴ بیش از یک میلیون و ۱۶۹ هزار تن کالا به ارزش ۳ میلیارد و ۵۳۶ میلیون دلار از طریق رویه ملوانی وارد گمرکات استان شده است.

در حالی که سهمیه کل کشور در بخش ملوانی و کول‌بری حدود ۷ میلیارد دلار تعیین شده، استان بوشهر به تنهایی بیش از نیمی از این سهمیه را به خود اختصاص داده است وی خاطرنشان کرد: در حالی که سهمیه کل کشور در بخش ملوانی و کول‌بری حدود ۷ میلیارد دلار تعیین شده، استان بوشهر به تنهایی بیش از نیمی از این سهمیه را به خود اختصاص داده که نشان‌دهنده ظرفیت بالای اقتصادی و تجاری این استان در مقایسه با سایر مناطق مرزی کشور است.

به گفته مدیرکل صمت استان بوشهر، قطعات و تجهیزات نیروگاهی، ژنراتور برق، قطعات خودرو، برنج، چای و پارچه از مهم‌ترین اقلام وارداتی استان بوده‌اند که عمدتاً از کشورهای امارات، روسیه، ترکیه، ژاپن، تایلند و آلمان وارد شده‌اند.

رشد درآمدهای گمرکی در بوشهر

کشاورز در ادامه از افزایش درآمدهای گمرکی استان خبر داد و گفت: در سال ۱۴۰۴ حدود ۳.۴ همت درآمد گمرکی در استان محقق شده که نسبت به سال قبل از آن حدود ۴۹ درصد رشد داشته است.

وی این افزایش را نشانه پویایی تجارت دریایی و نقش مهم گمرکات استان در اقتصاد کشور دانست.

تدوین راهبرد جدید برای تجارت دریایی استان

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان بوشهر با اشاره به برنامه‌ریزی برای استفاده از مسیرهای جایگزین تجاری خاطرنشان کرد: مطالعات لازم برای انتخاب بنادر جایگزین انجام شده و بنادر عمان، بندر ام‌القصر عراق و بندر کراچی پاکستان به عنوان گزینه‌های اصلی در دستور کار قرار دارند.

وی تأکید کرد: هدف اصلی این برنامه، تمرکززدایی از تجارت تک‌مسیره و افزایش تاب‌آوری اقتصادی استان در برابر تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی است.

استان بوشهر با وجود چالش‌های ناشی از تحولات منطقه‌ای، همچنان یکی از مهم‌ترین مراکز تجارت دریایی و صادرات غیرنفتی کشور به شمار می‌رود و به نظر می‌رسد حرکت به سمت تنوع‌بخشی به بازارها و مسیرهای تجاری، به راهبرد اصلی مدیران اقتصادی استان برای حفظ پایداری تجارت خارجی در سال‌های آینده تبدیل شده است.