به گزارش مهر، در شرایطی که اقتصاد جهانی با آشفتگی‌های متعددی در مسیرهای تأمین و تجارت روبه‌رو است، ایران توانسته با اتخاذ سیاست‌های دقیق و مدیریتی، ثباتی قابل‌توجه در بازار داخلی و تجارت خارجی ایجاد کند. گفتگوهای اخیر با سید علی امامی از مقامات مسئول در سازمان توسعه تجارت ایران، تصویری روشن از روند برنامه‌ریزی‌ها و موقعیت فعلی کشور ارائه می‌دهد.

مدیریت هوشمندانه در تأمین کالاهای اساسی

امامی در ابتدای این گفتگو با تاکید بر اهمیت برنامه‌ریزی‌های اخیر، توضیح می‌دهد که یکی از اقدامات کلیدی برای حفظ ثبات بازار، کاهش زمان دپوی کالا در گمرکات بوده است. به گفته او، همین تصمیم ساده اما راهبردی باعث شد روند ورود کالاهای ضروری به کشور سرعت بگیرد و از شکل‌گیری کمبود یا اختلال جلوگیری شود.

امامی در بخشی از این گفتگو گفت: «با اجرای این سیاست‌ها، نه‌تنها نگرانی جدی در تأمین کالاهای اساسی وجود ندارد، بلکه ذخایر فعلی ما کاملاً پر و کافی است و می‌تواند نیازهای کشور را برای چند ماه آینده پاسخ دهد.»

در واقع، کاهش زمان دپو، نشانه‌ای از مدیریت یکپارچه زنجیره لجستیک، از مرحله ورود کالا تا توزیع داخلی است که موجب شده اعتماد فعالان اقتصادی و مردم نسبت به وضعیت عرضه تقویت شود.

فعال‌سازی مسیرهای جایگزین در تجارت خارجی

در ادامه این گفتگو وی به موضوعی اشاره می‌کند که اهمیت راهبردی آن فراتر از مسائل داخلی است و آن، امکان استفاده از مسیرهای جایگزین برای تجارت خارجی است. با بررسی‌های تخصصی صورت‌گرفته، ایران می‌تواند در صورت بروز محدودیت در مسیرهای سنتی دریایی، از ظرفیت‌های کشورهای همسایه برای استمرار فعالیت‌های تجاری بهره بگیرد. زیرساخت‌ها و بنادر همسایگان ما در شمال‌شرق و غرب از جمله ترکیه و پاکستان، قابلیت پشتیبانی از جریان تجارت ایران را دارند. این مسیرها نه‌تنها به‌عنوان راه‌های اضطراری عمل می‌کنند، بلکه در آینده می‌توانند بخشی از ساختار دائمی صادرات و واردات ما باشند.

به بیان دیگر، ایران به جای آنکه در برابر انسداد مسیرهای سنتی منفعل بماند، در حال تبدیل بحران بالقوه به فرصت اقتصادی است؛ فرصتی برای بازآرایی نقشه تجارت خود و گسترش تعاملات منطقه‌ای.

محاصره تنگه هرمز و آسیب‌پذیری اقتصاد جهانی

امامی در این گفتگو به یکی از پرچالش‌ترین موضوعات ژئواقتصاد جهان یعنی احتمال محاصره تنگه هرمز اشاره می‌کند. او با نگاهی تحلیلی تأکید دارد که چنین رخدادی نه‌تنها منطقه، بلکه کل اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار می‌دهد. «کشورهایی که بخش مهم صادراتشان بر پایه محصولات نفتی و کودهای شیمیایی است، بیشترین آسیب را از این وضعیت خواهند دید. کاهش عرضه انرژی و مواد اولیه، تورم را در مقیاس جهانی افزایش می‌دهد و به‌ویژه اقتصادهای صنعتی را با بحران هزینه تولید مواجه می‌کند.»

تنگه هرمز، یکی از شریان‌های حیاتی انرژی جهان است؛ هرگونه اختلال در آن می‌تواند ریشه زنجیره‌های تأمین جهانی را بلرزاند. اما نکته مهم این است که برخلاف بسیاری از اقتصادهای وابسته، ایران به‌دلیل تنوع مسیرهای تجاری و ظرفیت حمل‌ونقل زمینی و منطقه‌ای، از تهدید مستقیم مصون‌تر است.

فرصت‌سازی ایران در میانه‌ تنش‌های جهانی

وی در بخش دیگری از این گفتگو دیدگاهی آینده‌نگرانه ارائه می‌دهد و معتقد است که محاصره دریایی، هرچند تهدیدی برای جهان است، اما می‌تواند برای ایران زمینه‌ای فراهم کند تا نقش‌ کلیدی‌تری در ترانزیت منطقه‌ای ایفا کند. با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران و اتصال طبیعی به مسیرهای تجارت غرب و شرق، کشور قادر است بخش مهمی از عبور کالاها را از مسیر زمینی و ریلی خود مدیریت کند. «این شرایط بیش از هر چیز کشورهای اروپایی، چین و شرق آسیا را درگیر خواهد کرد، در حالی‌که ایران با تکیه بر مسیرهای جایگزین و پایداری زیرساخت‌ها، تهدید جدی را احساس نخواهد کرد.»

در واقع، اگر کشورهای صنعتی برای تأمین انرژی و مواد اولیه با چالش مواجه شوند، مسیرهای جایگزین ایران می‌توانند محور جدیدی برای تبادل کالا میان شرق و غرب باشند؛ به‌ویژه از طریق بندر چابهار، خطوط ریلی شمال-جنوب و همکاری با بنادر ترکیه و پاکستان.

آنچه از سخنان این مقام مسئول برمی‌آید، نشان‌دهنده‌ یک رویکرد هوشمندانه در سیاست‌گذاری تجاری است. ایران با تمرکز بر پایداری ذخایر کالاهای اساسی، چابک‌سازی فرآیندهای گمرکی و توسعه مسیرهای جایگزین، نه‌تنها از بحران‌های احتمالی عبور کرده بلکه موقعیتی برتر در منطقه به‌دست آورده است، در حالی‌ که اقتصاد جهانی ممکن است تحت تأثیر اختلالات دریایی با تورم و کمبود مواجه شود، ایران با نگاه واقع‌گرایانه و چندجانبه‌گرایی در تجارت، توانسته تصویر متفاوتی از خاورمیانه در برابر بحران ارائه دهد؛ تصویری از تاب‌آوری اقتصادی و هوشمندی استراتژیک.