اتحاد خبر – سعیده دشتی: نشست «دوشنبه‌های پاسخگویی» این‌بار با حضور مدیرکل ثبت احوال استان بوشهر برگزار شد؛ نشستی که اگرچه با روایت دستاوردهای الکترونیکی و هوشمندسازی خدمات آغاز شد، اما در لایه‌های زیرین خود، پرسش‌های جدی درباره فاصله «زیرساخت آماده» و «استفاده واقعی مردم» را به همراه داشت.

به گزارش اتحاد خبر، حیدر عمرانی  با اشاره به سوم دی‌ماه، سالروز تأسیس سازمان ثبت احوال کشور، این نهاد را یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال پیشروترین دستگاه‌های اجرایی کشور دانست؛ سازمانی که از صدور نخستین شناسنامه در سال ۱۲۹۷ تا احراز هویت دیجیتال، مسیر طولانی تحول را پیموده است. عمرانی تأکید کرد: ثبت احوال امروز صرفاً یک اداره خدماتی نیست، بلکه ستون فقرات احراز هویت دولت الکترونیک محسوب می‌شود.

وی با تشریح فرآیندهای احراز هویت الکترونیکی از کد ملی ساده تا زنده‌سنجی و امضای دیجیتال گفت و افزود: بسته به سطح ریسک خدمت، احراز هویت در سامانه «هدا» انجام می‌شود؛ مسیری که بسیاری از مراجعات حضوری را حذف کرده است.

عمرانی از سامانه «سهیم» به‌عنوان ویترین خدمات الکترونیکی ثبت احوال نام برد و اعلام کرد بیش از ۲۱ خدمت از جمله تغییر نام، صدور شناسنامه نوزاد، گواهی تجرد و حتی مشاهده شجره‌نامه خانوادگی به‌صورت غیرحضوری ارائه می‌شود. به گفته وی، جدیدترین خدمت، صدور شناسنامه نوزاد بدون هیچ مراجعه حضوری است؛ خدمتی که شناسنامه را مستقیماً از طریق پست به درِ منزل تحویل می‌دهد.

اما نقطه عطف سخنان مدیرکل ثبت احوال بوشهر، اجرای الکترونیکی صدور گواهی انحصار وراثت بود؛ خدمتی که از مردادماه امسال در استان آغاز شده و تاکنون بیش از ۴۰۰ گواهی صادر شده است. 


عمرانی این آمار را معادل ۴۰۰ مراجعه کمتر به دستگاه قضایی دانست و آن را نمونه‌ای روشن از کاهش بروکراسی و هزینه‌های مردم عنوان کرد؛ هرچند منتقدان می‌پرسند چرا هنوز اطلاع‌رسانی این خدمت به سطح عمومی جامعه نرسیده است.

در حوزه یارانه‌ها نیز ثبت احوال بوشهر به‌عنوان استان پایلوت، نقش کلیدی در اصلاح ساختار خانوار ایفا کرده است. به گفته عمرانی، بیش از ۱۲ هزار درخواست اصلاح خانوار در استان بررسی شده؛ آماری که هم از گستردگی مشکلات پیشین حکایت دارد و هم از انتقال بار مسئولیت از فرمانداری‌ها و پلیس به ثبت احوال.

بخش آماری نشست اما تصویر دوگانه‌ای از وضعیت جمعیتی استان ارائه داد. جمعیت بوشهر تا پایان آبان ۱۴۰۴ حدود یک میلیون و ۲۲۳ هزار نفر برآورد شده، اما ثبت ولادت در هشت‌ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۹.۶ درصد کاهش داشته است؛ زنگ خطری که در کنار افزایش فوت، پیام‌های روشنی برای سیاست‌گذاران جمعیتی دارد.

در حوزه ازدواج و طلاق نیز بوشهر در رتبه‌های پایین‌تر کشور قرار دارد عمرانی افزود : موضوعی که اگرچه در آمار طلاق «خبر خوب» تلقی می‌شود، اما در کاهش ازدواج، پرسش‌های اجتماعی جدی ایجاد می‌کند.

اما شاید چالش‌برانگیزترین بخش سخنان عمرانی، وضعیت کارت هوشمند ملی بود. وی با صراحت اعلام کرد: حدود ۱۰ هزار کارت ملی صادر شده اما هنوز توسط مردم دریافت نشده است. مسأله‌ای که نه‌تنها خدمات‌رسانی را مختل می‌کند، بلکه نشان می‌دهد توسعه زیرساخت الزاماً به معنای استقبال عمومی نیست. هرچند عمرانی کندی صدور کارت را ناشی از مشکلات تأمین بدنه کارت دانست و وعده داد این روند به‌زودی سامان می‌یابد.

در پایان، مدیرکل ثبت احوال بوشهر با تأکید بر امنیت بالای شناسنامه‌های جدید و نبود حتی یک مورد جعل در استان گفت: شناسنامه‌های قدیمی هنوز معتبرند، اما آینده خدمات هویتی در گرو تعویض تدریجی آن‌هاست؛ آینده‌ای که به نظر می‌رسد بیش از هر چیز، به همراهی مردم و اعتماد عمومی گره خورده است.