اتحادخبر: با گذشت ۱۸ سال از آغاز پروژه راه‌آهن بوشهر – شیراز و پیشرفت کمتر از ۱۵ درصدی، این طرح نیازمند تزریق فوری ۷۰۰ هزار میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل است.

 به گزارش مهر، راه‌آهن بوشهر – شیراز، پروژه‌ای که در سال ۱۳۸۵ با شور و هیجان کلنگ‌زنی شد، قرار بود پیوندی حیاتی میان بنادر جنوبی کشور و شبکه ریلی ملی باشد.

در آن روزها، وعده داده شد که ظرف پنج سال، اولین قطار از بندر بوشهر به سمت مرکز کشور حرکت می‌کند. اما امروز، نزدیک به دو دهه از آن روز گذشته و این مسیر همچنان در پیچ‌وخم وعده‌ها، مشکلات فنی و کمبود اعتبارات گرفتار است.

بوشهر، قلب انرژی و صنایع دریایی کشور، با وجود میزبانی از بزرگ‌ترین پایانه‌های صادراتی نفت، گاز و پتروشیمی، هنوز از نعمت خط آهن محروم است.

نبود شبکه ریلی باعث شده صنایع استان برای حمل محصولات خود به بازارهای داخلی و خارجی به حمل‌ونقل جاده‌ای وابسته باشند؛ مسیری پرهزینه، کند و پرخطر. این کمبود نه تنها قیمت تمام‌شده کالاها را افزایش داده، بلکه فرصت‌های مهم صادراتی، به‌ویژه در حوزه محصولات کشاورزی و شیلات را از بین برده است.

در شرایطی که بسیاری از استان‌های کشور با خطوط ریلی به بنادر و مراکز صنعتی متصل هستند، بوشهر همچنان در حاشیه توسعه حمل‌ونقل ریلی باقی مانده است.

لزوم اتصال بوشهر به خط ریل سراسری

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان بوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: استان بوشهر با ظرفیت‌های فراوان در زمینه‌های مختلف با محرومیت‌ها و عقب‌ماندگی‌هایی روبرو است.

خورشید گزدرازی بیان کرد: زیرساخت‌های بندری، جاده‌ای و ریلی در استان بوشهر نیازمند ارتقا است و اکنون فعالان حوزه اقتصادی با مشکلات و چالش‌هایی در این زمینه‌ها روبرو هستند.

وی یکی از مهمترین ضعف‌ها در استان بوشهر را عدم اتصال به خط ریل سراسری دانست و بیان کرد: متأسفانه اعتبارات و بودجه‌ای که نیاز احداث راه‌آهن است تاکنون تخصیص نیافته است.

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان بوشهر خاطرنشان کرد: برای اینکه بنادر استان فعالیت بیشتری داشته باشند نیاز است که بندر با خط راه‌آهن به سراسر کشور متصل شود.

پروژه‌ای قطعه‌قطعه‌شده و ناتمام

مسیر ۴۵۰ کیلومتری بوشهر تا شیراز به ۱۱ قطعه اصلی تقسیم شده است. بخش‌هایی از این قطعات در محدوده استان فارس پیشرفت بیشتری داشته، اما قطعه‌های منتهی به بوشهر، به‌ویژه آن بخش‌هایی که شامل پل‌های بزرگ و تونل‌های طولانی است، بیشترین تأخیر را تجربه کرده‌اند.

کارشناسان حوزه حمل‌ونقل تاکید می‌کنند که تکمیل این مسیر نه تنها بار ترافیکی جاده‌ها را کاهش می‌دهد، بلکه می‌تواند مصرف سوخت را به میزان قابل توجهی پایین بیاورد و آلودگی‌های زیست‌محیطی را نیز کمتر کند.

کارشناس ارشد عمران درباره مشکلات فنی راه‌آهن بوشهر–شیراز به خبرنگار مهر گفت: مسیر این راه‌آهن از مناطق کوهستانی و صعب‌العبور می‌گذرد که نیازمند احداث پل‌ها و تونل‌های متعدد است. این ویژگی‌ها باعث افزایش هزینه‌ها و پیچیدگی‌های فنی پروژه شده است.

حسن نوری افزود: پیچیدگی‌های مهندسی و لزوم استفاده از فناوری‌های پیشرفته باعث شده اجرای پروژه زمان‌بر باشد و هرگونه تأخیر در تأمین مالی بر روند پیشرفت اثر منفی بگذارد.

نوری ابراز امیدواری کرد که با رفع مشکلات مالی و فنی، پروژه ظرف ۳ تا ۴ سال آینده به بهره‌برداری برسد و نقش مؤثری در توسعه حمل‌ونقل و اقتصاد استان بوشهر ایفا کند.

تزریق بودجه، اما نه به اندازه نیاز

در سال‌های اخیر، بارها خبر از اختصاص بودجه‌های کلان برای این پروژه منتشر شده است؛ از جمله ۱.۲ میلیارد دلار اعتبار از محل تهاتر نفت که دولت برای راه‌آهن بوشهر – شیراز در نظر گرفت. همچنین بیش از ۱۵ هزار میلیارد ریال اعتبار نقدی در سال جاری تزریق شده است. با این حال، حجم واقعی تخصیص و روند اجرایی همچنان با وعده‌ها فاصله دارد.

کارشناس مالی پروژه‌های عمرانی در گفتگو با خبرنگار مهر درباره مشکلات مالی پروژه راه‌آهن بوشهر – شیراز به مهر گفت: یکی از مهم‌ترین چالش‌ها، عدم تخصیص به موقع و منظم اعتبارات است. این موضوع باعث شده پیمانکاران با کمبود منابع مالی مواجه شده و روند اجرایی پروژه متوقف یا کند شود.

محمد کرمی افزود: تأخیر در پرداخت‌ها موجب افزایش هزینه‌های پروژه شده و در نهایت مدت زمان بهره‌برداری را طولانی‌تر می‌کند. اگر تخصیص بودجه به شکل مستمر و منظم انجام شود، می‌توان امیدوار بود پروژه در بازه زمانی مشخصی به پایان برسد.

کرمی تأکید کرد که برای حفظ روند اجرایی، نیاز به شفافیت در پرداخت‌ها و مدیریت مالی پروژه وجود دارد تا از اتلاف منابع جلوگیری شود.

پیمانکاران از تأخیر در پرداخت‌ها و هزینه‌های بالای اجرای پروژه در مناطق کوهستانی و صعب‌العبور می‌گویند. به گفته آنان، هر وقفه در تخصیص منابع مالی، موجب افزایش هزینه‌ها و طولانی‌تر شدن زمان بهره‌برداری می‌شود.

مطالبه‌ای که باید به گوش پایتخت برسد

راه‌آهن بوشهر – شیراز تنها یک پروژه عمرانی نیست؛ این طرح یک مطالبه ملی است. اتصال ریل به بندر بوشهر یعنی کاهش هزینه حمل کالا، توسعه صادرات، رونق گردشگری، ایجاد فرصت‌های شغلی و حتی تقویت امنیت اقتصادی کشور.

سال‌هاست که فعالان اقتصادی، نمایندگان مجلس و مسئولان استانی، تکمیل این مسیر را در صدر اولویت‌های خود قرار داده‌اند. با این حال، تا امروز قطار وعده‌ها از قطار واقعی پیشی گرفته است.

این طرح تاکنون حدود ۱۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است و برای تکمیل این مسیر ریلی استراتژیک، نیاز به اعتباری بالغ بر ۷۰۰ هزار میلیارد تومان (معادل ۷۰۰ همت) وجود دارد استاندار بوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر با تشریح آخرین وضعیت پروژه راه‌آهن بوشهر – شیراز اظهار کرد: با وجود گذشت دو دهه از آغاز احداث راه‌آهن بوشهر - شیراز شاهد تأخیر فراوانی در اجرای عملیات آن هستیم.

ارسلان زارع بیان کرد: در سفر رئیس جمهور به استان بوشهر موضوع راه‌آهن بوشهر و اتصال بندر به خط ریل سراسری دنبال شد و رئیس جمهور با جدیت بر لزوم تسریع در روند اجرای آن تاکید کرد.

وی ادامه داد: این طرح تاکنون حدود ۱۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است و برای تکمیل این مسیر ریلی استراتژیک، نیاز به اعتباری بالغ بر ۷۰۰ هزار میلیارد تومان (معادل ۷۰۰ همت) وجود دارد.

استاندار بوشهر به مذاکرات انجام شده با شرکت‌های سرمایه‌گذاری چینی برای تأمین منابع مالی پروژه اشاره کرد و افزود: تهاتر نفت یکی از راهکارهای مهم و جدی در تسریع روند اجرایی این پروژه به شمار می‌رود.

زارع، راه‌آهن بوشهر – شیراز را از پروژه‌های کلیدی توسعه همه‌جانبه استان خواند و بر بهره‌گیری از تمام ظرفیت‌ها برای پیشبرد آن تأکید کرد.

وی همچنین اهمیت توسعه شبکه‌های حمل‌ونقل زمینی و دریایی در رشد اقتصادی استان بوشهر را یادآور شد و گفت: با توجه به موقعیت ویژه استان در حاشیه خلیج فارس، توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل از جمله راه‌آهن بوشهر – شیراز، نقش مهمی در ارتقا ظرفیت ترانزیت کالا و مسافر، کاهش هزینه‌ها و زمان جابه‌جایی و نیز رونق تجارت و صنعت گردشگری ایفا خواهد کرد.

چشم‌اندازی که می‌تواند واقعیت شود

با وجود تمام تأخیرها، امیدها همچنان زنده است. اگر روند فعلی تخصیص بودجه و پیشرفت فیزیکی ادامه پیدا کند، برآوردها نشان می‌دهد که این پروژه می‌تواند ظرف سه تا چهار سال آینده به بهره‌برداری برسد.

برای استان بوشهر، شنیدن صدای سوت قطار پس از ۱۸ سال انتظار، فقط یک خبر خوب عمرانی نیست؛ این می‌تواند آغاز دوره‌ای تازه از شکوفایی اقتصادی و صنعتی برای جنوب کشور باشد، دوره‌ای که مردم، صنایع و بازرگانان سال‌هاست چشم‌انتظارش هستند.