اتحادخبر - ساناز دانشگر: به مناسبت روز جهانی ماما (5 ماه می برابر با 15 اردیبهشت) اتحادخبر با سکینه کفایی مامای نمونه کشوری، استانی و مسئول زایشگاه بیمارستان شهید گنجی برازجان به گفتگو پرداخته است. وی در این گفتگو به حس شیرین مامایی، سختی ها و مشکلات، درخواست از مسئولین، مقوله فرزندآوری، مزایای زایمان طبیعی و ... می پردازد که شما را به ماحصل این گفتگو دعوت می کنیم.

سکینه کفایی متولد شهر برازجان، لیسانس مامایی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز و 17 سال سابقه کاری دارد. وی ماما رسمی بیمارستان شهید صادق گنجی برازجان است و از سال 1390 تا به الان مسئول زایشگاه این بیمارستان است.

با قبولی در رشته مامایی دچار وحشت شدم
سکینه کفایی در خصوص علاقه اش به رشته مامایی می گوید: خواهر بزرگترم پرستار بود و من نیز با تحقیقاتی که راجع به مامایی انجام دادم این رشته را انتخاب کردم ولی زمانی که متوجه شدم قبول شدم یک مرتبه دچار وحشت شدم و به این فکر کردم آیا من از عهده این مسئولیت برمی آیم چون مامایی کار سخت و پردغدغه ای است و استرس های فراوان دارد.

انتخاب پارادوکس شیرین
مامای برازجانی در ادامه می گوید: اولین باری که در بخش زایشگاه رفتم و زایمان را دیدم و زجر کشیدن زن ها را دیدم بسیار متاثر شدم و بغض کردم. وقتی یک زن زایمان می کند تار و پودش از هم باز می شود و درد می کشد واقعا خیلی سخت بود؛ بیاد دارم همان لحظه دو نفر از دانشجوها غش کردند. وقتی به عنوان ناظر نگاه می کنی تا وقتی ماما باشی فرق می کند ولی بعد از آن وقتی نوزاد به دنیا آمد و گریه کرد آدم یک چیز خیلی پارادوکسی را مشاهده میکند  که آن زجر کشیدن و حالا دنیا آمدن یک نوزاد که حال مادر و بقیه خوب می شود؛ زجر شیرینی است که زنی دارد زجر می کشد و حالا به مرحله ای می رسد که دستمزد 9 ماهه اش را گرفته و تو داری به او کمک می کنی قطعا خیلی تاثیر دارد.

حاضر نیستم  بجز  زایشگاه در بخش دیگری کار کنم
کفایی با اشاره به اینکه  عشق و علاقه زیادی به کار مامایی و کار در زایشگاه دارد می گوید: وقتی به عنوان ماما شروع به کار کردم و به هدفم فکر کردم عاشق رشته خودم شدم و حاضر نبودم بجز در بخش زایشگاه در بخش دیگری کار کنم حالا شاید خیلی از ماما ها دوست داشتند در بخش های دیگر بروند اما من دوست داشتم در زایشگاه بمانم. چهار سال سابقه کار داشتم که طبق صلاحدید دفتر پرستاری بیمارستان به عنوان مسئول بخش زایشگاه انتخاب شدم اما همچنان بنا به علاقه ای که به انجام  زایمان و کمک به مادران سرزمینم داشتم دوست داشتم زایمان های آن ها را انجام بدهم.

به دنیا آوردن برادرزاده هایم شیرین ترین لحظات مامایی ام بود
وی در خصوص خاطرات دوران مامایی اش می گوید: به طور کلی پروسه انجام زایمان کار شیرینی است وقتی تو به عنوان عامل زایمان کمک می کنی تا نوزاد به دنیا می آید همراه های بیمار خوشحال می شوند قطعا حال تو خوب می شود  ولی شیرین ترین لحظاتم وقتی بود که برادر زاده های خودم را به دنیا می آوردم برایم خیلی شیرین بود. البته قطعا استرس داشتم؛ به راستی بار کل خانواده بر روی دوش من بود که این زایمان را می خواهم انجام بدهم. آن لحظه  برایم استرس زا و شادی آور بود. 

با غم و شادی مریض ها شریک می شویم
مسئول زایشگاه بیمارستان شهید صادق گنجی برازجان می گوید: لحظات خوب و بد زیادی را  تجربه کرده ایم که بعضی از مادران بعد از سال ها باردار می شدند و دچار سقط می شدند و یا فرزندان نا به هنجاری به دنیا می آوردند یا نوزاد از بین می رفت بدترین لحظات ما بود که با مادران در غم و اندوه آن ها شریک می شدیم؛ همیشه در غم و شادی های خانم های باردار شریک می شویم. وقتی  آسیبی به مادر و نوزاد می رسد واقعا ناراحت می شویم. زایمان های پر خطری که مادر از بین می رفت و ناراحتی آن تا سال ها با ما ماند.

سختی های شغل مامایی 
کفایی با اشاره به سختی های شغل مامایی می گوید: بزرگ ترین سختی های رشته پیرا پزشکی شب کاری است؛ باید شب تا صبح پای مریض بیدار بمانی و در رشته ما با جان دو انسان سر و کار دارید و کسی که وارد اینجا شده دوست دارد با حال خوب خارج شود. لحظه به لحظه باید حواست به این باشد که اتافی برای مادر و فرزند نیفتد. هر 15 دقیقه باید ضربان قلب مادر را گوش بدهیم و انقباضات آن را چک کنیم و حواسمان باشد اگر ضربان قلب مادر کمی تغییر کند ما استرس می گیریم و قطعا این مسئولیت ما را زیاد می کند اما وقتی عاشق کارت باشی هر کاری نه تنها مامایی قطعا می پذیری سختی های آن را تحمل کنید. ولی همین که ما به یک نفر همجنس خودمان کمک می کنیم که دردهایش را کمتر کنیم و آن حال خوب را تجربه کند برای ما بهترین چیزی است که اتفاق می افتد.

به دنیا آمدن فرشته ها خیلی شیرین است
وی در خصوص حس و حال به دنیا آمدن یک نوزاد می گوید: لحظه به دنیا آمدن یک نوزاد خیلی شیرین است  لحظه جالبی است که هیچگاه برای ما ماماها تکراری نمی شود. باید آن لحظه را تجربه کرد. وقتی که نوزاد به دنیا می آید و شما احساس می کنید در پدیده آفرینش دستی داشته اید و یک انسان جدیدی را واسطه شده اید تا پای در این  دنیا بگذارد و باعث خوشحالی عده ای شده اید واقعا آدم خوشحال می شود. یک آدم کوچولوی دوست داشتنی که زشت و زیبا فرقی نمی کند شما به عنوان یک فرشته زیبا می بینید که در دستان تو است؛ حس خوبی است وقتی بچه را در دستت می گیری حال خوبی دارد که انگار تو هم در کار خلقت خداوند شریک بوده ای. خوشبختی یعنی خدا خلق کند و تو به دنیا بیاوری؛ و این یعنی لمس دستان خدا.

تپش های قلب نوزاد تمام استرس های زندگی یک ماما است
خانم کفایی در ادامه می گوید: تپش های قلب نوزاد تمام استرس های زندگی یک ماما است. ثانیه ها، دقیقه و ساعت ها با صدای این تاپ تاپ دوستداشتنی زندگی می کنند و برای حتی یک ضربان آن قلبش به شماره می افتد.

ماما که می شوی زندگی را قشنگ تر می فهمی
وی به حس و حال ماما ها می پردازد و می گوید: ماما که میشوی یاد می گیری یک جور مادرانه تر عاشقانه تر مهربان شوی یک جور شاعرانه تر عاشق لبخند های بی ادعای مردم می شوی یک جور قشنگ تر معنی زندگی را می فهمی شاید هم بشود گفت یک جور دیگر آدم بودن را درک می کنی.

مامای نمونه استانی و کشوری
کفایی با اشاره به مقام هایی که در سال های مامایی به دست آورده می گوید: دو دوره مامای نمونه استانی و یک دوره مامای نمونه کشوری شدم که در سال هایی 88 ، 90 و 1399 بود. سه دوره عضو هیئت مدیره نظام پزشکی برازجان بودم. یک دوره عضو شورای عالی نظام پزشکی مرکزی بودم. یک بار هم با بیمارستان به عنوان بیمارستان برگزیده ترویج زایمان طبیعی بیمارستان ما به عنوان بیمارستان برتر در سال ۱۳۹۷ در استان انتخاب شد.

مهم ترین گزینه برای یک ماما مسئولیت پذیری است
وی درباره مسئولیت پذیری یک ماما می گوید: مهم ترین چیزی که یک ماما باید داشته باشد مسئولیت پذیری و وجدان کاری است من سعی کردم از ابتدای کارم  مسئولیت پذیر باشم.  سعی می کردم در شیفتم مشکلی برای کسی پیش نیاید. ماماهای نمونه یک سری آیتم ها دارد که از طرف معاونت درمان علوم پزشکی داده می شد که باید از نظر پژوهشی و آموزشی کار کرده باشید که به یاری خداوند در سه دوره به عنوان مامای نمونه انتخاب شدم.
 

خطرهای سزارین
مامای نمونه کشوری در خصوص انتخاب روش زایمان می گوید: متاسفانه در ایران خیلی از مادران  به سمت سزارین روی آورده اند. در صورتی که در هر مسئله ای وارد شوید قطعا روش طبیعی آن بهتر از ریسک عمل است؛ خیلی دیده ایم در عمل های سزارین که مادر دچار مشکل بیهوشی ، خونریزی های بعد از زایمان و اتفاقاتی که در حین سزارین افتاده است و ما مرگ مادرانی را داشته ایم که به دنبال سزارین رخ داده است بالاخره خون ریزی های بعد از سزارین دو برابر خون ریزی هایی است که شما بعد از زایمان طبیعی دارید. همه این ها باعث می شود که زایمان طبیعی انتخاب بهتری است.

زایمان طبیعی قطعا انتخاب بهتری است
کفایی در خصوص مزیت های زایمان طبیعی می گوید: زایمان طبیعی وقتی زایمان تمام می شود نوزاد را به دست مادر می دهی، حال مادر خوب است و به بچه اش شیر می دهد؛ تماس پوست به پوست مادر و نوزاد انجام می شود. عشق و علاقه مادری از همان ابتدا به وجود می آید. نیم ساعت پس از زایمان طبیعی مادر بلند می شود و کارهایش را انجام می دهد و جلوگیری از بیماری هایی که بخاطر کم تحرکی مادر ایجاد می شود. خونریزی های آن کمتر است. این باعث می شود وقتی مادرها زایمان طبیعی را انتخاب کنند خیلی بهتر است.

کلاس های آمادگی زایمان به مادران کمک زیادی می کرد
وی در خصوص کلاس های آمادگی قبل از زایمان می گوید: از سال 93 که طرح تحول نظام سلامت را داشتیم  کلاس های آمادگی زایمان شروع به کار کردند و ما هم به عنوان یکی از بیمارستان های پیشرو در این طرح بودیم که کلاس های آمادگی زایمان را شروع کردیم؛ مادر ها در این کلاس ها شرکت می کردند، ورزش های بارداری را به آن ها آموزش می دادیم، به آن ها آگاهی می دادیم و قطعا مادری که آگاه می شد ترسشان کمتر می شد. مادران بخاطر ترسشان به سمت سزارین می روند ولی اگر ما به آن ها آگاهی بدهیم و درباره مزایای زایمان طبیعی و تنفس های هنگام زایمان را توضیح میدادیم. همچنین در روند زایمان همسرانشان را کنارشان می آوردیم. وقتی مادر می بیند همسرش در کنارش است دردش کمتر می شود. به دلیل کرونا مجبور شدیم کلاس ها تعطیل شوند اما دوباره آن را راه اندازی می کنیم.
کفایی در ادامه می گوید: کلاس های آموزشی تاثیرات خیلی خوبی داشت. مادرهایی که می آمدند یاد می گرفتند چه زمانی به زایشگاه مراجعه کند. مادر وقتی آگاه نباشد با کوچکترین درد فکر می کند باید به زایشگاه برود ولی به آن ها یاد دادیم. هر قدر در زایمان مداخلات کمتری داشته باشیم قطعا بهتر است و زایمان روند طبیعی تر و سریع تری پی می گیرد. کلاس ها تاثیر خیلی خوبی داشت و باعث می شد مادر آماده و آگاه تر شود. با تشکیل این کلاس ها مادران بیشتر به سمت زایمان طبیعی می رفتند.

بخاطر جایگاهی که دارم خدا را شکر می کنم
مامای نمونه استانی با اشاره به اینکه همه انسان ها ترقی را دوست دارند می گوید: من هم طبیعتا دوست دارم ترقی کنم ولی بخاطر این جایگاهی که دارم خداوند را شکر می کنم که توانسته ام به مادران سرزمینم خدمتی هر چند ناچیز کنم، امیدوارم خداوند هم در این راه من را یاری کند که بتوانم انسان موثری در خدمت به مردم باشم. خداوند که بالاتر از همه چیز است امیدوارم از من راضی باشد‌ سعی کرده ام در مجموعه ای کار کنم که همکارانم را دوست داشته باشم و آن ها هم من را دوست داشته باشند. در محیط کارم به عنوان یک مسئول سعی کرده ام محیط دوستانه ای را به وجود بیاورم که با همکارنم رفیق و دوست باشم و بعد در کنار آن سعی کنیم مسئولیت هایمان را به نحو احسن انجام بدهیم.

نقش همسران ماما بسیار تاثیرگذار است
کفایی با اشاره به اینکه اکثر همکارانم متاهل هستند و بچه دارند می گوید: هر کدام دو الی سه فرزند دارند و قطعا هماهنگی این مثلث که شغلت را با همسر و بچه و خانه داری بخواهی هماهنگ کنید خیلی سخت است. شیفت هایی داریم که بخاطر سنگینی کار در پایان کار خیلی خسته می شویم. خوشبختانه همکاران ما توانسته اند با مدیریت خودشان از عهده این کار بربیایند. در کنار کارشان به خانواده خود برسند. نقش همسران در اینکه ماما ها بتوانند کارشان را خوب انجام دهند خیلی خوب است. همسران ماما ها باید سختی کار آن ها را درک کنند و در کنارشان باشند و سعی کنند محیط پر آرامشی برای آن ها فراهم کنند. در روز ماما از همسران ماما ها تشکر می کنیم چون در کنارشان هستند.

رشته مامایی متاسفانه جز مشاغل سخت نیست
وی با اشاره به مشکلات شغل مامایی می گوید: ما شیفت های شبی را تجریه می کنیم که گویا قرار نیست هیچگاه صبح شود؛ آنقدر که سختگی دارد و استرس کار بالا است و ما به عنوان یک ماما که زایمان طبیعی بر عهده ما است بسیار تحت استرس هستیم اما با همه این سختی ها هنوز رشته ما به عنوان رشته ای که جزو مشاغل سخت باشد انتخاب نشده است در حالی که ما آلودگی های صوتی داریم‌. جزو پیگیری های ما در وزارت خانه است.

خانم های باردار سونوگرافی و غربالگری ها را جدی بگیرند
مامای برازجانی در خصوص مراقبت های بارداری می گوید: مراقبت های بارداری در بهداشت انجام می شود که جا دارد از همکاران مامای خود در بهداشت بخاطر زحمت هایی که می کشند تشکر کنیم‌. مراقبت های بارداری که در بهداشت توسط مراقب سلامت انجام می شود قطعا خیلی تاثیر دارد. اینکه بیماری ها را سعی می کنند رصد بکنند و بیمار را به متخصص زنان و دیگر متخصصان ارجاع می دهند.‌ این پیش زمینه ای که از بهداشت می آید خیلی کمک می کند‌ سنوگرافی هایی که انجام می دهند. فکر می کنم سونوگرافی های غربالگری که انجام می شود قطعا می تواند جلوگیری کرد از خیلی اتفاقات بد و تولدهایی که انجام می شد یک خانواده ای را دچار غم کرد. خیلی از سقط هایی که به صورت قانونی بخاطر مشکلات کروموزومی و ناهنجاری، از سندورم های دان، تریسومی ها و بیماری های عقب ماندگی ذهنی جلوگیری کرده است. اگر که غربالگری ها به موقع و در شرایط پرخطر انجام شود. بعضی از مادران ریسک خطر زیادی دارند بهتر است برای آن ها انجام شود به طور مثال خانواده ای که سابقه قبلی این نوع بیماری ها یا مادری که دیابتیک یا مشکلات سر است قطعا بهتره سنوگرافی و غربالگری برای آن انجام شود.

سرمایه گذاری روی ماما ها مشکلات فرزند آوری را حل می کند
کفایی در خصوص مقوله فرزند آوری می گوید: همانطور که رهبر انقلاب گفته اند فرزند آوری باید به عنوان یک وظیفه ای که بر عهده همه ما است باید این مقوله را مدیریت کرد. سال گذشته در روز ماما شعاری در نظر گرفتند که باید روی ماماها سرمایه گذاری شود. اگر روی یک ماما سرمایه گذاری شود قطعا خیلی از مشکلات روند زایمان و فرزند آوری حل می شود. در سال ۹۳ که تصمیم گرفتند به گیرنده خدمت و دهنده خدمت بسته تشویقی در نظر بگیرند. برای گیرنده خدمت که مادر باشد تصمیم گرفتند زایمان را رایگان کنند و کلاس های آمادگی زایمان راه بیندازند و تصمیم گرفته شد بسته های تشویقی برای ماما ها در نظر بگیرند که ماما ها تشویق شوند و اعتماد به نفسش بالاتر برود و فکر کند کارش در جامعه دیده می شود. آن مزایا و بسته های تشویقی را برای ماماها در نظر نگرفتند. ماما ها فارغ از هر چیزی سعی می کنند کارشان را به بهترین شکل انجام دهند اما وقتی کسی در رشته اش تشویق شود قطعا آن فرد با انگیزه تر می شود که کارش را بهتر انجام دهد. 

راه اندازی اتاق ال دی آر برای زایمان طبیعی خوش آیندتر
وی در ادامه می گوید: برای مقوله فرزند آوری باید سعی کنیم پروسه زایمان را برای مادران خوش آیند سازی کنیم. از طریق کلاس های آمادگی زایمان سعی کردیم به این مقوله بپردازیم. در مدیریت بیمارستانی جدید زایشگاه ها باید به اتاق های ال دی آر مجهز باشند. اتاقی که مادر در آن تنها است و همراه آن کنارش است. تخت های پیشرفته ای که مادر نیاز نیست سرجایش بلند شود و در همان تخت زایمان صورت می گیرد. یک روندی است که برای مادر خوش آیند است. رئیس بیمارستان آقای جلال پور در این راه به ما خیلی کمک کردند. جز روسای بیمارستانی هستند که واقعا به مامایی خیلی توجه کرده اند. اتاق های ال دی آر را استارت زده ایم و خیلی از کار را پیش رفته ایم و تقریبا به اواخر کار رسیده ایم که یکی از نکات بلند و ویژه ای که داریم راه اندازی این اتاق ها است که جا دارد  از ریاست بیمارستان تشکر کنم. با کمتر شدن آمار کرونا باید مجددا کلاس های آمادگی پروسه زایمان را در بیمارسان شهید صادق گنجی راه اندازی کنیم تا به مادران در انتخاب پروسه زایمان کمک کنیم.

مسئولین به جامعه مامایی توجه ویژه داشته باشند
کفایی خطاب به مسئولین درخواست می کند: ماماها درخواست های خیلی زیادی دارند؛ ماما مثل یک متخصص در یک زایمان ایستاده و زایمان را اداره می کند. خیلی وقت ها زایمان هایی داریم که از ابتدا تا انتهای کار را یک ماما انجام می دهد و قطعا سهم زیادی در انجام زایمان دارد. سعی کنند به ماما توجه ویژه ای کنند. بسته های تشویقی زایمان طبیعی، سختی کار ماما، قرارداد بیمه ها با ماماها انجام شود. کار اصلی ماما که مراقبت از بارداری است به خودش سپرده شود و ماما بتواند مراقبت بارداری را انجام بدهد. در پاندمی کرونا ماماها و مراقبان سلامت زیادی از جان خودشان گذشتند و پا به میدان جهاد با کرونا گذاشتند و به مردم خدمت کردند و حال باوضعیت روبه پایان کرونا حذف این انسانهای شریف و نامهربانی با آنها دور از انصاف و وجدان اخلاقی است امیدوارم مسئولان محترم در این خصوص تدبیری بیاندیشند و باتمام توان نسبت به جذب این نیروها که ایثارگری را بصورت تمام و کمال ثابت کرده اند اقدام نمایند.

صحبت پایانی
وی در پایان ضمن تشکر از همه کسانی همیشه او را همراهی کرده اند می گوید: در پایان روز ماما را به همه همکاران خوبم تبریک می گویم و برایشان آرزوی بهترین ها را دارم و امیدوارم در شغل و همچنین زندگیشان موفق باشند و همیشه بهترین ها برایشان رقم بخورد. مامایی رشته ای هست که علم و هنر است‌ در آفرینش یک نوزاد کمک می کنی و امیدوارم که همیشه خداوند این کمک هایشان را ببیند و همیشه در زندگی به آن ها کمک کند.