چرا درمانده ایم؟(جامعه شناسی خودمانی)
حسن نراقی، ناشر:اختران،تهران
چاپ اول: 1380چاپ 22: 1388

نخستین مولفه ای که این کتاب را در ذهن خواننده ماندگار میکند ،نام گیرای این اثر است.انتخاب این نام به یقین در گام نخست،تاثیر دیداری و برداشت آغازین را از کلیات کتاب در خاطر خواننده خواهد داشت.
به گمان من اين را بايد نخستین هنرمندی «حسن نراقی»، پديدآورنده ي كتاب دانست.
«جامعه شناسی خودمانی» کتابیست در حوزه شهروندی با رویکردی آسیب شناسانه نسبت به زشتی های اخلاق ایرانی، که نویسنده با فهرست نمودن این خلقیات و با اختصاص هرفصل به یکی از این موارد،ضمن تشریح و تفصیل آن با ذکرنمونه های تاریخی ،از پیامدهای چنين منش و رفتاري هشدار مي دهد.
 کتاب زبانی همه فهم، روان و فضایی صمیمی دارد.کتابی که ظاهرا میتوانست با ادبیاتی متفاوت و با اندکی ویرایش،به ریختی تخصصی تر و دانشگاهی درآید.پرسش اینجاست که چرا نویسنده این سبک بیان را انتخاب نموده است؟
اگر قدری به درون مایه کتاب بنگریم درخواهیم یافت که اصولا نراقی (برخلاف بسیاری نویسنده های امروزین) به یک برنامه و آرمان روشن و متقن، از پیش از آغاز کتاب رسیده است. او مخاطب خود را نیک شناخته و به درستی می داند برای چه و برای که می نویسد. از این رو، از هرگونه ژست گیری در ادبیات و زبان کتاب، دوری مي جويد. با نگاهی به سرفصل های مورد بحث این کتاب پی می بریم که ما(ملت ایران) به طور ناخودآگاه با همه ي موارد مطرح شده در كتاب آشنا هستيم، اما هرگز نه فهرست بندی خاصی مبتنی بر درک و شناخت از این دردها داشته ایم و نه تحلیل تاریخ مدارانه يی. از این روست که اعجاز حسن نراقی در آسیب شناسی خوی ایرانی نمود پیدا می کند و من خواننده با نموداری جامع از رذائلی روبرو می شوم که تا ژرفای وجودم آلوده بدانهاست.
من این کتاب را به همه خانواده هایی که فرزندی رو به رشد دارند پیشنهاد میکنم.چرا که جنبه هشدارگونه و پرورشی جدي كتاب، در پس بیان جذاب «حسن نراقی » پنهان شده که خواننده نوجوان را از شنیدن نصیحت های پدرانه خسته نمی کند.این کتاب یاور پدران و مادران است در تربیت نسل آینده،نسلی که برای پیشرفت و نیل به آینده ای روشن به ضرورت میبایست پلشتی های اخلاقی را که دیگر شناسه ما شده اند دور بریزد.

نسل امروزین ما اگر می خواهد اشتباهات پیشینیان خود را در طول سده ها تکرار نکند باید که به واکاوی درون خود و آسیب شناسی روح جمعی ایرانی بپردازد. بدون تردید ملتی که می خواهد راه توسعه اجتماعی و مدني را بپیماید و پی ریزی کند، بایستی به خودآگاهی انتقادي رسيده و به آسیب شناسی و نقد خود بپردازد. براي بنیان یک جامعه مدنی، استوار بر ارزشهای اخلاقی و دراز مدت (و نه به گفته همایون کاتوزیان، جامعه کوتاه مدت) چنين نگاهي الزامي است. از این راه است که جامعه مي تواند زشتی را از زیبایی تمیز داده و به پالایش تن و روان خود بپردازد.
 به گمانم باید به این سطح از شعور جمعی برسیم که دست از متهم کردن این و آن، خودی و بیگانه، برداشته و ریشه مصائب و گرفتاریهای تاریخی جمعی خود را در خویشتن جست و جو کنیم.
نگارش کتابهایی با موضوعات انتقادی را به فال نیک باید گرفت. چرا که شجاعت نقد خود و جامعه ای که به مدح خود خو گرفته است، در کمتر نویسنده يی یافت می شود.
کتاب در بردارنده ی هفده یادداشت درباره ی عیب های ما ایرانیان است که حسن نراقی سعی داشته، بدون رودربایستی و البته با زبان خودمانی با مخاطب ایرانی اش در میان بگذارد. وی بر این باور است که قبل از هر اقدامی، باید بتوانیم ما چه گونه هستيم را بيان كنيم و بعد بپردازیم به این که ما چه گونه این شدیم؟ و سپس در راه علاج و اصلاح آن، با تصميم ِ قاطع و به تدريج، گام برداريم./ص