اتحاد جنوب- فريبا جلاليان: به نام آرامش دلها که روح انسان را با نغمه هاي آسماني و زلال به سر چشمه ي محبت خود دعوت کرد و آهنگ روشن و شور انگيز مهرباني را در روح و جسم بشر با ملودي باران ِعطوفت و دلبستگي به حرکتي جان بخش و شوقي حياتي در آورد.

*جناب همايون مهر از نوجواني و جواني خودتان برايمان بگويد و بفرمايد از چه زمان کار آواز را شروع کرديد؟

-با درود و عرض ادب و احترام و سپاس بيکران خدمت سرکار خانم جلاليان مسئول صفحه ي ادبي هفته نامه اتحاد جنوب و ديگر همکاران فعال آن رسانه وزين، که اينجانب را مورد الطاف و عنايات بي پايانشان قرار دادند.

حقير، خداکرم همايونمهر فرزند عباس متولد سال  1338  شهر سعدآباد ساکن شهر برازجان هستم.

با توجه به اينکه پدر و مادرم از صداي خوب و دلنشيني برخوردار بودند و در سن چهار و پنج  سالگي آواز فايزخواني و چاووشي و اذان پدر و لالايي مادرم روي اشعار باباطاهر، همچنين موسيقي و ترانه هايي که از راديو و گرامافون ميشنيدم، علاقه اي وافر نسبت به موسيقي و ترانه ها در من ايجاد شد
که از بدو ورود به مدرسه و دوره ي نوجواني و جواني ترانه هاي روز و کوچه بازاري خوانندگان را تقليد ميکردم.

از سال 60-59ساز سنتوري که بدستم رسيد، بطور گوشي به آموزش سنتور و آواز سنتي پرداختم که بيشتر تصانيف و آواز هاي استاد شجريان را در دستگاههاي مختلف تقليد ميکردم.به علت مشکلات زندگي و محدوديت موسيقي در جامعه، ساز سنتور را رها کردم و کماکان به آواز سنتي تقليدي ادامه دادم.
از سال 80  کار آموزش آواز سنتي و تصنيف را بطور حرفه اي و رديفي در شناخت دستگاهها و مايه ها و گوشه ها شروع کردم که تا کنون با توجه به رديف موسيقي و آواز سنتي ادامه دارد.

* آيا کارهايي را که اجرا مي کنيد آهنگ و شعر آن را خودتان انتخاب مي کنيد؟

- من بر حسب موقعيت و مناسبت، آهنگي را در يک دستگاه يا مايه، انتخاب و ميسازم، روي اشعار شاعران معاصر يا غير معاصر که انتخاب کل اشعار با خودم هست.

*جناب همايون مهر بيشتر چه سبک اشعاري را براي خواندن و آواز در نظر مي گيريد؟

- چون شعر و آواز مکمل و لازم و ملزوم همند و هر دستگاه و مايه و گوشه، نوع  شعر خاصي مي طلبد و با توجه به همزمان بودن شعر و موسيقي که از اشعار کلاسيک شروع شده و بيشتر رديف موسيقي و آوازي با اشعار کلاسيک ساخته شده، بنابر اين اجراي موسيقي و آواز سنتي بغير از اشعار کلاسيک ، لطف چنداني نداشته و از جذابيت و دلنشيني اصلي برخوردار نيست. البته اين نظر بنده هست ولي مي ديده ام که بعضي از اساتيد آواز در همين دهه که از اشعار نو و غير کلاسيک هم استفاده کرده اند  . اما بنده بيشتر در انتخاب اشعار، از شعر کلاسيک و عرفاني و عاشقانه استفاده ميکنم.

*خودتان بيشتر با کدام آلت موسيقي در آواز کار مي کنيد يعني هم مي نوازيد و هم مي خوانيد؟

- مدت کوتاهي قريب به دو سال است که بعضي اجراهايم با ساز عود همراه بوده که عود تنها ساز مورد علاقه ام هست.چون هم ميتوانم با ساز عود بنوازم و هم آواز بخوانم.

* استاد در آواز آيا تقليد هم از استادان ِبه نامي کرده ايد؟

-من آموزش آواز را از آوازهاي استاد شجريان شروع و تقليد کردم و تقريبا مدت يکسال در کلاس صداسازي و تکنيکهاي آواز، نزد استاد زارع استاد آموزشگاه داروک شيراز افتخار شاگرديشان را داشتم و بهره ها بردم.سپس رديف آوازي استاد کريمي و استاد دوامي و استاد رضوي سروستاني را پاس نمودم. همچنين آوازها و بعضي تصنيفهاي استاد بنان.استاد شهيدي.استاد محمودي خوانساري و استاد قوامي را تقليد نمودم، ولي بيشتر سبک استاد شجريان مد نظرم هست و کار ميکنم.

* به کدام يک از استادان آواز بيشتر علاقمنديد؟

- همه ي استادان موسيقي و آواز، تاج سر بنده هستند و براي من ستودني و مورد علاقه ام هستند.

ولي بيشتر کار خودم را مديون هنر استاد شجريان ميدانم.چون از ابتدا با ايشان حرکت کردم و با ايشان هماهنگ شدم.و تا آخر هم در رکاب آن استاد گرانمايه و بزرگ خواهم بود، گر چه خاک پاي آن بزرگمرد نيستم.

* مشوقان شما در اين راه دشوار و شيرين چه کساني بودند؟

- از ابتدا علاقه ي خودم به موسيقي و آواز بود که مرا به سوي اين هنر ميکشاند. سپس دوستان و همنشينان و دوستداران هنر موسيقي با ابراز احساساتشان باعث تشويق حقير ميشدند که بطور مرتب کار موسيقي و آواز را ادامه دهم.

*استاد هم اکنون با گروه هاي آواز و موسيقي هم همکاري داريد؟

- در حال حاضر با گروه خاصي همکاري ندارم.ولي جهت اجراي برنامه اي يا کار موسيقيايي اگر لازم شد، با گردهمايي دوستان موزيسين، يک کار موسيقيايي اجرا ميکنيم. بيشتر خودم بصورت يکنفري، تکخواني و تکنوازي با ساز عود کار مي کنم .

* آيا در نظر داريد که کلاس هايي در اين زمينه و رشته ي هنري براي علاقمندان بر گذار کنيد؟

- متاسفانه در شهرمان برازجان بجز تعداد کمي علاقمند به موسيقي که در کار موسيقي هستند، بقيه رغبتي جهت آموزش موسيقي و آواز ندارند. تصديق ميفرماييد که کلاس آموزشي هر هنري، بستگي به علاقه ي اشخاص دارد.من بارها پيشنهاد داده ام که بر اساس تجارب و اندوخته هايم کلاس آموزش بطور رايگان داير کنم، اما کسي در اين مورد وقت گذاري نمي کند.مثل اينکه مردم، اين هنر را يک نياز، حس نمي کنند.

* شما نسبت به موسيقي چه احساسي داريد؟

- اگر به تمام جوامع بشري توجه داشته باشيم، مي بينيم هر کدام داراي يک نوع فرهنگ موسيقي هستند و کمتر جايي هست که فاقد موسيقي باشد.يعني اينکه موسيقي يک نياز مبرم بشر است.و همه به شيوه ي مختلف از موسيقي استفاده ميبرند. بنظر من صداي موسيقي، غذاي روح انسان و عامل آرامش و تسکين دردهاي روحي انسان است.و کار موسيقي بهترين و سالمترين دوست و رفيق و همنشين و همصحبت فرد ميباشد. از موسيقي در تمام حال واحوال آدمي ميشود استفاده نمود.موسيقي لازمه ي زندگيست.هيچگاه موسيقي از زندگي انسان جدا نخواهد شد.

* استاد ملودي هاي يک شعر را چگونه خودتان تهيه و آماده ميکنيد؟

- بعضي موقع آهنگ، بر اساس  شعر و بعضي موقع شعر بر اساس آهنگ انتخاب ميشود.حال اگر اول،يک شعر جالب قابل اجرايي تهيه شد، آنوقت بر اساس وزن و ريتم و آهنگ و مفهوم آن شعر، آهنگ و دستگاه و نغمه هاي متناسب با آن شعر، انتخاب و ساخته ميشود.اگر ابتدا آهنگ و دستگاهي انتخاب شد، بايد شعري متناسب با آن آهنگ، انتخاب بشود.

من به تناسب شعر و آهنگ خيلي اهميت ميدهم.چون هر شعري متناسب با هر آهنگي نيست و هر آهنگي متناسب با هر شعري نيست.اگر اين تناسب رعايت شود، آواز دلنشيني و جذابيت متفاوتي دارد.

*کمي برايمان از ساز بربط که مورد علاقه ي خودتان است بگويد ؟

- ساز بربط همان ساز عود و صد در صد يک ساز ايراني اصيل هست.ساز بربط ايراني در اوايل اسلام به کشورهاي عربي رفته و در آنجا جانشين سازي بنام مزهر شده که شبيه به بربط بوده است.سطح ساز مزهر با پوست بز پوشانده ميشده و چون به بربط که سطح آن چوب هست دسترسي يافتند، آنرا عود ناميدند چون عود در عربي به معني چوب هست. ساز عود يا بربط در دوره ي ساسانيان بيش از همه متداول بوده و در مورد سازنده آن، بعضي به فيثاغورث، بعضي به فارابي نسبت ميدهند. بعضي معتقدند که باربد، هنرمند دربار خسرو پرويز اين ساز را اختراع کرده و نام خودش را روي آن گذاشته که به مرور زمان، نام باربد بنام بربت يا بربط و در سرزمينهاي عربي هم بنام عود تغيير نام داده شده.

* استاد در آخر اگر صحبت و يا پيشنهادي داشته باشيد براي جامعه موسيقي استان بفرمايد ؟

- در باره موسيقي استادان بزرگ هنر مي گويند موسيقي غذاي ذهن انسان است و زندگي با هنر و موسيقي گره خورده و من اميدوارم که اين روزي برسد که ما بتوانيم تمام الام و دردهاي ذهني و روحي خود را با موسيقي دردمان کنيم کما اينکه شنيده ام به تازگي موسيقي درماني هم در استان انجام مي شود، اميدوارم در استان ما که کلاس هاي موسيقي ضرورت بيشتر پيدا کنند.

در پايان از کليه ي زحمتکشان و فعالان هفته نامه ي وزين اتحاد جنوب تشکر مي نمايم و موفقيت و سربلندي، براي تک تک آن عزيزان آرزومندم.