اتحاد خبر- مهشید شهنه مطلق: فیشینگ راهی است که تبهکاران، اطلاعاتی نظیر کلمه کاربری، رمز عبور، شماره 16 رقمی عابر بانک، رمز دوم و CVV2 را از طریق ابزارهای الکترونیکی ارتباطات به سرقت می برند. شبکه های اجتماعی، سایت های حراجی و درگاه های پرداخت آنلاین نمونه ای از ابزار های الکترونیکی ارتباطات می باشند.

کلاهبرداری فیشینگ از طریق ایمیل ها و پیام ها صورت می پذیرد و قربانیان به صورت مستقیم اطلاعات حساس و محرمانه خود را در وب سایت های جعلی که در ظاهر کاملا شبیه وب سایت های سالم و قانونی می باشد وارد می نمایند. حقه ی فیشینگ یکی از تکنیک های مهندسی اجتماعی برای فریب کاربران می باشد که علی‌القاعده از ضعف امنیتی یک وب سایت برای انجام عملیات مجرمانه خود استفاده می کنند. برای اولین بار حقه ی فیشینگ در 1987 تعریف شد و اولین باری که واژه فیشینگ برای نام گذاری این واژه استفاده گردید، سال 1996 بود.

پایگاه خبری تحلیلی اتحاد خبر و هفته نامه اتحاد جنوب به منظور بررسی راه‌ های جلوگیری از کلاهبرداری فیشینگ، گفت‌ و گویی با سرهنگ مهدی قاسمی رئیس پلیس فتا استان بوشهر انجام داده که در ادامه آمده است.

- جرایم سایبری در سطح استان امسال چه وضعیتی داشته و چه جرایمی بیشتر اتفاق افتاده و علت آنها چه بوده است؟
از ابتدای سال جاری تا کنون بیش از 84 درصد جرایم سایبری که در استان بوشهر شکل گرفته و برای آنها در مراجع قضایی و پلیس فتا تشکیل پرونده شده است مربوط به دو جرم کلاهبرداری اینترنتی و برداشت اینترنتی غیر مجاز از حساب های بانکی است. امروزه به علت نوسانات غیر منطقی قیمت ها و یا عرضه نامتوازن تعدادی کالاها در ایام خاصی از سال، مراجعه به فروشگاه های اینترنتی یا سایت های واسط جهت خرید کالاها یا استفاده از برخی خدمات در بین مردم افزایش یافته و مجرمین سایبری با سوءاستفاده از سهل انگاری و توجه ناکافی کاربران به موارد ایمنی و هشدارهای پیشگیرانه ای که بصورت مستمر از طرف پلیس فتا و با همکاری صداوسیما و سایر رسانه ها اعلام شده، از مردم کلاهبرداری کرده و گاها بخش عمده‌ ای از موجودی حساب آنها را بسرقت می برند. همچنین عموماً مشاهده می شود که در استفاده از فضای مجازی و اینترنت برای فعالیت های اقتصادی و بانکی اعم از پرداخت های وجوه بصورت غیرحضوری یا واریز نمودن قیمت کالا و یا خدمات خریداری شده بصورت اینترنتی، کاربران عزیز نا آگاهانه به درگاه های اینترنتی جعلی هدایت و مشخصات حساب آنها توسط هکرها و مجرمین سایبری کپی و فیشینگ شده و در ادامه موجودی حساب آنها به‌سرقت می رود.


- مهمترین راه پیشگیری از فیشینگ چه راهی هست؟
راه های پیشگیری از فیشینگ اطلاعات حساب بانکی‌ متعدد می‌ باشد ولی از مهم‌ ترین راه‌ های پیشگیری، استفاده از رمز دوم یکبار مصرف یا رمز پویا هست که توصیه می‌ شود هم استانی‌ های گرانقدر، این رمز دوم را از بانک‌ هایی که در آن حساب بانکی دارند و با آن حساب‌ ها فعالیت‌ های اقتصادی اینترنتی، خرید یا انتقال و ... انجام می‌ دهند مطالبه نمایند.
با استفاده از رمز دوم یکبار مصرف، ضریب اطمینان و امنیت بسیار بالاتر رفته و اگر به هر شیوه‌ ای اطلاعات حساب افراد توسط مجرم سایبری فیشینگ شد، به‌ علت یکبار مصرف بودن رمز دوم، امکان سوءاستفاده از اطلاعات کپی شده از بین می‌ رود.

- راهکارهای پیشنهادی شما برای مصون ماندن از کلاهبرداری با شیوه فیشینگ چه می باشد؟
الف- همیشه آدرس سایت های مذکور را شخصاً در قسمت آدرس بار مرور گر اینترنتی تایپ کنید و از رفتن به لینک‌ هایی که در سایت های مختلف یا در شبکه‌ های اجتماعی تبلیغ شده خودداری کنید.
ب- در هنگام واریز وجه و درج اطلاعات حساب بانکی خود دقت کنید که آدرس بانک با https آغاز شده باشد و اگر شک کردید آدرس اینترنتی صحیح نوشته نشده یا حروفی کم یا زیاد هست و یا املاء آن تغییر کرده، به اصالت آن صفحه شک کنید و اطلاعات کارت بانکی خود را وارد نکنید.
ج- در هنگام وارد کردن کد امنیتی دقت شود که کد درج شده عکس یا تصویر نباشد و جهت اطمینان از اصالت آن کلید Refresh را یک مرتبه بزنید تا حروف تغییر کند و اگر تغییر نکرد سایت مورد نظر جعلی است.
د- از صفحه کلید مجازی سایت و درگاه بانکی برای درج اعدادی شامل شماره کارت، رمز دوم، ccv2 به جای صفحه کلید دستگاه دیجیتال در اختیار استفاده شود تا در صورت جعلی بودن آن صفحه، امکان کپی اطلاعات شخصی برای کلاهبردار میسر نگردد.
ذ- توصیه می‌ گردد ترجیحاً سیستم و قابلیت اطلاع رسانی پیامکی حساب های خود را فعال تا در صورت اولین برداشت یا سرقت احتمالی و اولین تراکنش غیر مجاز، اطلاع یافته و سریعاً رمز اول و دوم خود را تغییر دهید.

- پلیس فتا در راستای کاهش جرایم حوزه بانکداری الکترونیک به‌ ویژه فیشینگ تا کنون در سال جاری چه اقداماتی انجام داده است؟
برای پیشگیری از این جرایم، پلیس فتا چند موضوع را دنبال کرده و پیگیری می کند:

الف- مهمترین اقدام برای کاهش شکل گیری این اتفاقات بویژه برداشت های اینترنتی غیر مجاز از حساب های بانکی و مباحثی نظیر فیشینگ و کپی نمودن اطلاعات حساب افراد، فعالسازی و اجرایی نمودن رمزهای دوم یکبار مصرف یا اسفاده از رمزهای پویا بجای رمزهای ایستا است. این مهم با همکاری بانک مرکزی و پیشنهاد پلیس فتا و همراهی و موافقت دستگاه قضا بصورت کشوری در حال پیگیری هست و مقرر بود که از خردادماه سال جاری این قابلیت فعال گردد ولی به علت عدم آماده بودن زیرساخت ها و الزامات ساختاری و تجهیزاتی در برخی از بانک ها، از سوی بانک مرکزی با شرایطی تمدید مهلت شد که قطعا در صورت محقق شدن این فعالسازی در سال جاری که اخبار جدیدی نیز دال بر اجرایی بودن موضوع واصل شده است، درصد بسیار بالایی از جرایم در حوزه بانکداری الکترونیکی کاهش یافته و متوقف می گردد، اگر حتی اطلاعات حساب افراد نیز کپی شود به علت یکبار مصرف بودن رمز دوم، امکان برداشت از حساب ها برای مجرمین سایبری میسر نمی شود.

ب- موضوع دیگر ارتقاء آگاهی عمومی کاربران فضای مجازی با آسیب ها و تهدیدات فضای مجازی و ارایه توصیه ها و راهکارهای پیشگیرانه است که در قالب تولید محتواهای مختلف آموزشی و برگزاری کارگاه ها و نمایشگاه ها و نظیر این موارد اجرایی می شود و برای نمونه در سال جاری بالغ بر 102 کارگاه و کلاس آموزشی برای اقشار مختلفی از جامعه پس از نیازسنجی توسط همکاران ما در پلیس فتا استان برگزار شده است و از همین‌جا مجدداً اعلام میدارم هر قشر و گروهی از مردم یا اداره و ارگان و مرکز علمی و آموزشی که درخواست برگزاری نمایشگاه یا کارگاه آموزشی را داشته باشد، پلیس فتا استان بدون دریافت هیچ هزینه‌ ای آمادگی برگزاری موارد خواسته شده را داشته و استقبال می کند. البته با همکاری رسانه های دیجیتال و چاپی استان و بویژه صداوسیمای استان، بحث ارتقاء آگاهی عمومی مردم شریف استان در مباحث مرتبط با حوزه کاری پلیس فتا به صورت مستمر در حال انجام است که جا دارد از این همکاری و همراهی این عزیزان قدردانی کنم.
همزمان تولید محتوا به شیوه های جدید در حال تهیه است که در سال گذشته مجموعه هایی نظیر اداره کل آموزش و پرورش استان و مرکز افتا مستقر در استان با پلیس فتا همکاری داشته اند.

ج- برای استفاده از ظرفیت های سایر مراکز علمی و آموزشی نیز در سال جاری با تعدادی از دانشگاه های سطح استان، تفاهم نامه ای منعقد شده که به امید خدا شاهد نوآوری های جدید در این زمینه باشیم. در کنار این اقدامات آموزشی، چون اعتقاد داریم یکی از مولفه های مهم پیشگیری از جرایم، دستگیری متهمین و کشف جرایم می باشد با تلاش شبانه روزی مجموعه فرماندهی انتظامی استان با محوریت پلیس فتا حدود 84 درصد از مجموع جرایم سایبری در حوزه برداشت های اینترنتی از حساب های بانکی با شیوه های فیشینگ و... در پی جویی تخصصی بعمل آمده کشف که تاثیر بالایی در کاهش وقوعات نیز خواهد داشت.

- پلیس فتا در کنار اقداماتی که برای پیشگیری از این جرایم پیگیری می کند، چه انتظاراتی از مردم دارد؟

انتظار من و همکارانم در مجموعه پلیس فتا فرماندهی انتظامی استان به عنوان خدمتگزاران مردم در عرصه پاسداری از امنیت در فضای مجازی از هم استانی های گرانقدر این است که قبل از استفاده از هر گونه فناوری یا تجهیزات نوین حتما در خصوص آن مطالعه و سواد رسانه ای خود را افزایش دهند و با علم و آگاهی لازم به ویژه در حوزه سایبر وارد شوند و به توصیه ها و راهکارهای پیشگیرانه پلیس فتا که با همکاری و از طریق رسانه ها در اختیار آنها قرار می گیرد توجه کنند. یقین داشته باشند که پلیس به کاربران قانونمند فضای مجازی احترام گذاشته و همیشه در کنار آنها خواهد بود. به امید خدا با استفاده آگاهانه از فضای مجازی فرصت ها را تبدیل به تهدید نکنند.

- اگر به‌ هر علتی شهروندی مورد کلاهبرداری یا فیشینگ قرار گرفت از چه طریقی باید پیگیری و اعلام شکایت کند؟

اگر قصد طرح شکایتی در این خصوص دارند می‌ بایست به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا مرجع قضایی محل سکونت مراجعه و پس از ثبت شکایت و ارجاع شکواییه توسط مقامات محترم قضایی همکاران ما آماده پیگیری موضوع به‌ صورت تخصصی در پلیس فتا مرکز استان و شهرستان‌ های دارای پلیس فتا بوده و سایر روش‌های ارتباطی با پلیس فتا استان بوشهر نیز شامل:

الف- مراجعه حضوری در آدرس بوشهر-میدان انتظام-نرسیده به پارک صدف–جنب اداره گذرنامه-پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات

ب- تماس با شماره های 21824732 و 21824769

ج- مراجعه به آدرس اینترنتیwww.cyberpolice.ir و همچنین مراجعه به پلیس فتا شهرستان های دشتستان، کنگان و گناوه مستقر در ستاد فرماندهی شهرستان مربوطه می باشد.