اتحاد خبر: سعیده مهدی زاده

کابوسی دارم از روزهایی که دانه ها در سودای شکفتن ٬زیر خروارها زباله پلاستیکی ٬مسیر نور را گم  می کنند و رویای شکوفایی اشان ناکام می ماند.کابوسی از روزهایی که زمین٬ مفروش با کیسه های پلاستیکی است و انعکاس خیره کننده نور در این نایلکس ها٬ پرندگان مهاجر را در طلب آب از اوج پرواز به سراب زباله ها می کشاند. از روزی که سفر ماهیان آزاد به سوی اقیانوس در توده های شناور کیسه های پلاستیکی٬ ناتمام خواهد ماند. کابوسی از روزهایی که بی تردید فرا خواهند رسید اگرامروز٬ فکری عاجل برای مصرف بی رویه کیسه های پلاستیکی نکنیم.

پلاستیک محصولی است پلی مری که از مشتقات نفتی ساخته می شود.از آنجایی که این محصولات مصنوعی توسط میکروب های خاک تجزیه نمی شوند٬ صدها سال دست نخورده در طبیعت به جای می مانند و به طور خاص موجبات آلودگی خاک و آب  و به طور عام طبیعت را فراهم می سازند. پلاستیک ها می توانند دررشد گیاهان اختلال ایجاد کرده و حیات آبزیان را به خطر بیندازند.

آمارها بیانگر رشد بیش از حد مصرف کیسه ها و ظروف یکبارمصرف پلاستیکی در کشورمان ایران می باشد. به طوریکه گفته می شود :« ایران یکی از ده کشور اول٬ از نظر مصرف کیسه های پلاستیکی در دنیا می باشد». این آمارتامل برانگیز لزوم پیگیری جدی تر نهادهای مسئول و مردم را متذکر می شود.

 کیسه ها و ظروف یک بار مصرف پلاستیکی٬ چنان با شیوه زندگی امروزی امان عجین شده اند که تقریبا فکر حذف آنها امری ناممکن است. اما می توان با مدیریت دقیق تری از مصرف نا به جای این محصولات جلوگیری کرد و امید داشت که با اعمال سیاست بازیافت مانع از انباشت این نوع زباله ها در طبیعت شد. چند سالی است که در تقویم زیست محیطی کشورمان ٬ روز 21 تیر ماه را روز بدون کیسه پلاستیک و ظروف یک بار مصرف پلاستیکی نام گذاری کرده اند تا به این طریق توجه عموم را به مضرات مصرف بی رویه کیسه های پلاستیکی و ظروف یک بار مصرف پلاستیکی جلب کنند. در این روز فعالین حوزه محیط زیست٬ مردم را به صورت نمادین دعوت به خرید٬ بدون استفاده از کیسه های پلاستیکی می کنند.

آنها ضمن آشنا کردن مردم با خطرات بهداشتی و زیست محیطی حاصل ازانباشت این نوع زباله ها در طبیعت ٬راه کارهایی جهت کاهش مصرف این محصولات ارائه می دهند. برخی از این راه کارها به قرار زیر است:

- از سبدها یا کیف های پارچه ای مخصوص خرید به جای کیسه های پلاستیکی استفاده شود.

- از کیسه های تجزیه پذیر به جای کیسه های پلیمری استفاده شود. ( کیسه های تجزیه پذیرکیسه هایی هستند که از مواد گیاهی ساخته شده اند و طی چند ماه تجزیه شده و جذب طبیعت می شوند.)

-  در صورت امکان از پاکت های خرید کاغذی به جای کیسه های پلاستیکی استفاده شود. ( این پاکت ها از کاغذ های بازیافتی ساخته می شوند و قابلیت بازیافت مجدد را نیز دارند. در صورت عدم بازیافت نیز زباله های کاغذی ٬تجزیه پذیرند و مشکلات زیست محیطی کم تری بر جای می گذارند.)

-  در صورت امکان از کیسه های خرید پلاستیکی٬ چندین بار استفاده شود و زباله های مربوط به این کیسه ها ٬از پسماندهای غذایی تفکیک شده تا به شکل کنترل شده ای دفع شوند.

- تا حد امکان از سفره ها و ظروف یکبار مصرف پلاستیکی استفاده نشود اگر هم ناچار به استفاده از این محصولات هستیم ترجیحا از نوع گیاهی آن استفاده کنیم. ( ظروف یک بار مصرف گیاهی٬ هم تجزیه پذیرند و هم  برای مصرف غذاهای گرم ضرر کمتری برای  سلامتی دارند.)

این راه کارها عموما ساده و قابل اجرا می باشند و فراگیر شدن آنها در گرو تغییر نگاه جامعه به مقوله کیسه های پلاستیکی و البته فراهم شدن امکانات لازم توسط نهادهای مسئول است. امکاناتی نظیر کیسه های تجزیه پذیر ٬ پاکت های کاغذی و ظروف یک بار مصرف گیاهی که باید  به مقدار کافی و با قیمت مناسب در اختیار مردم قرار گیرد.

امید است که با فراگیر شدن فرهنگ مصرف کمتر کیسه ها ی پلاستیکی٬ از روند پرشتاب آلودگی  محیط زیست کاسته شود و امید به شکفتن دانه ها همیشه زنده بماند. /ب1

                                                            ٭ دبیر زیست شناسی آموزش و پرورش دشتستان