به گزارش مهر، حقانی در سخنرانی پیش از خطبه نماز جمعه این هفته پایتخت در مرقد مطهر امام خمینی(ره) در رابطه با سالگرد قیام 15 خرداد، اظهار کرد: در 15 خرداد با ایستادگی امام خمینی (ره) و مردم، نهضتی رقم خورد که بر سه رکن آرمان‌های دینی، مردم متدین و تبعیت از مرجعیت شیعه استوار بود و منجر به پیروزی انقلاب اسلامی شد.

وی افزود: در پیروزی انقلاب، ما از حضور رهبری شجاع، مؤمن و متعبد برخوردار بودیم؛ رهبری که در روحیه، ذهن و عمل انقلابی بود.

رئیس پژوهشکده تاریخ معاصر گفت: در ۲۲۰ سال گذشته، ایران دو پیچ تاریخی مهم را پشت سر گذاشته و اکنون در سومین پیچ تاریخی قرار دارد. پیچ تاریخی مقطعی است که نظم کهن از میان رفته و نظم جدیدی حاکم می‌شود؛ امروزه نیز نظم استکباری و نظام تک‌قطبی به چالش کشیده شده است. رهبر شهید پیش‌تر هشدار داده بودند که دنیا در آستانه تحولات بزرگ است و اگر به‌موقع اقدام نکنیم، جایگاه ما در نظم جدید جهانی نامشخص خواهد بود.

وی بیان کرد: در سال ۱۸۰۰ میلادی (حدود ۱۲۰۰ شمسی)، دنیا در آستانه تحولی بزرگ قرار گرفت و ایران به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک خود در کانون این تغییرات واقع شد. قدرت‌های جهانی برای رقم زدن نظم جدید، عبور از ایران انقلابی و مستقل را ضروری می‌دانند؛ چراکه ایران در ۴۷ سال گذشته در نظم جهانی مؤثر بوده است.

حقانی اظهار کرد: در دوران قاجار، پادشاهانی مستبد، نالایق و مستأصل حاکم بودند که جایگاهی برای مردم قائل نمی‌شدند. در آن مقطع، منورالفکران وابسته با پیشنهاد پیمان‌ بستن با انگلیس و فرانسه به کشور خیانت کردند که منجر به جدایی قفقاز، هرات، افغانستان و بخش‌هایی از بلوچستان از ایران شد. هرچند قاجارها ضد دین نبودند، اما فاقد آرمان حاکمیت اسلام بوده و تنها به دنبال بقای حکومت خویش بودند.

موسی حقانی، کارشناس و پژوهشگر تاریخ، اظهار کرد: فقدان آرمان‌های دینی و عدالت‌محور در دوران قاجار باعث شد تا ایران در تلاطم‌های نظم جهانی نادیده گرفته شود؛ در نتیجه، وسعت ایران که سه برابر وسعت کنونی بود، تجزیه شد و حدود ۴ تا ۹ میلیون نفر از جمعیت کشور کشته شدند. سیاست‌های استعماری منجر به فروپاشی اقتصاد ملی گشت و مردم برای تأمین معیشت به هندوستان و قفقاز مهاجرت کردند.

رئیس پژوهشکده تاریخ معاصر گفت: در سده نخست، روسیه، انگلیس و عثمانی کشور را اشغال کردند و در پایان جنگ جهانی اول، انگلیسی‌ها طی قرارداد ۱۹۱۹ قصد داشتند ایران را به مستعمره خود تبدیل کرده و خاک آن را به همراه بین‌النهرین به خاک هندوستان ملحق کنند. با آغاز پیچ دوم تاریخی، صهیونیست‌ها برای اشغال فلسطین اقدام کردند و فرانسه و انگلیس طی قرارداد «سایکس‌پیکو»، ویرانه‌های امپراتوری عثمانی را تقسیم نمودند.

حقانی عنوان کرد: در حالی که قرار بود کشوری به نام ایران وجود نداشته باشد، قیام گسترده مردم به رهبری مراجع و روحانیت شیعه مانع تحقق این هدف شد، هرچند ایران با متلاشی‌شدن ظرفیت‌های سیاسی و اقتصادی وارد نظم جدید شد. در این مقطع، رژیم کودتایی رضاخان با حمایت انگلیس روی کار آمد تا غارت نفت و نابودی بنیان‌های مقاومت، به‌ویژه روحانیت و نیروهای بومی و عشایر را تضمین کند.

وی افزود: برخلاف قاجارها، رضاخان صراحتاً ضد دین بود و با ترویج باستان‌گرایی و غرب‌گرایی، درصدد بود تا ایرانیان را در ظاهر و باطن اروپایی کند. در حالی که قاجارها «استبداد فاسد و مستأصل» بودند، پهلوی «استبداد فاسد و وابسته» بود.

وی در ادامه به نقل از یک کتاب فرانسوی درباره ساواک اشاره کرد که در دوره پهلوی، ۲۵ هزار مفقودالاثر سیاسی وجود داشت و کشتارهای گسترده‌ای چون گوهرشاد، سرکوب ایلات و عشایر و تلفات منع حجاب رخ داد. در این پیچ تاریخی، بخش‌های مهمی از شمال غرب ایران، از جمله ارارات، تجزیه شد.

موسی حقانی، کارشناس و پژوهشگر تاریخی، اظهار کرد: طی ۳۶ سال، آرمان‌های امام تبیین و به‌طور دقیق اجرا شد که این امر منجر به ساخت ایرانی قدرتمند و سرافراز گردید. ما اکنون در حال گذار از پیچ سوم تاریخی هستیم. با ایستادگی و مقاوتی که مردم دارند، از این پیچ تاریخی نیز به سلامت و با قدرت عبور خواهیم کرد که این موفقیت در سایه حمایت خداوند متعال و عنایات اهل‌بیت (ع) محقق خواهد شد.

موسی حقانی، کارشناس و پژوهشگر تاریخ، اظهار کرد: توطئه‌هایی برای ایجاد دالان و کوریدور با همکاری برخی کشورهای منطقه در دوره رضاخان شکل گرفت و حقوق ایران در اروند واگذار شد. در زمان اشغال ایران در شهریور 1320، کشور ظرف ۸۰ ساعت به اشغال متفقین درآمد و آمریکایی‌ها این واقعه را «جنگ ۸۰ ساعته» نامیدند؛ زیرا ایران ارتش داشت اما فاقد مردم، رهبر و آرمان دینی بود. این دومین پیچ تاریخی بود.

رئیس پژوهشکده تاریخ معاصر گفت: در دوره پسر رضاخان و با تسلط آمریکا، وضعیت وخیم‌تر شد. حضرت امام در دهه ۴۰ میلادی نسبت به فروش استقلال و شرف ملی هشدار دادند؛ چراکه امتیازات کاپیتولاسیون احیا شده بود و امنیت غذایی از دست رفته بود. از سال ۱۳۳۲ تا ۱۳۴۲، طرح ۱۰ ساله‌ای برای رسمیت بخشیدن به بهائیت در ایران اجرا شد که در نهایت منجر به قیام ۱۵ خرداد گشت.

حقانی عنوان کرد: با انقلاب اسلامی، وابستگی‌ها کنار رفت و ایران وارد دوران رهبری، مردم و آرمان‌های دینی شد. راز ماندگاری انقلاب در ترکیب «اسلام و جمهوریت» است. روحیه عزت و استقلال، پیشرفت‌های عظیم ملی را به ارمغان آورد. ایران ابتدا نظم دو قطبی و سپس نظم تک‌قطبی استیلای آمریکا را به چالش کشید و در طی ۴۷ سال، نظامی مبتنی بر مردم‌سالاری دینی ایجاد کرد و در عرصه‌های علمی و فناوری به قدرت رسید.

وی افزود: ایران انقلابی امروز، مانع اصلی تداوم نظام تک‌قطبی آمریکا است. همچنین حضرت امام مسئله فلسطین را زنده کرد که اکنون کانون درگیری استکبار است. در این پیچ تاریخی سوم، ایران با محوریت جبهه مقاومت، برخلاف دو تجربه پیشین، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی به نظم جدید منطقه‌ای و جهانی ایفا می‌کند.