فریبا دشتی

بسیاری از کودکان در منزل و یا هنگامی که به همراه والدین به مهمانی می‌روند رفتارهای بی ادبانه از خود نشان می‌دهند که این مسئله والدین را به شدت ناراحت می‌کند.

بی‌ادبی کودکان دلایلی  متعددی از جمله موارد زیر دارد:

مواجهه با ناکامی:
در لحظه‌ای که کودک از خود رفتار بی‌ادبانه نشان می‌دهد، عموما با یک ناکامی مواجه خواهد شد. در واقع، ناکامی عامل راه اندازی بی‌ادبی است و می‌توان با مهارت آموزی مانع این اتفاق شد.

داشتن الگوی پرخاشگری:
کودکی که در اطراف خود، پرخاشگری را بیشتر مشاهده می‌کند (مخصوصا پرخاشگری کلامی)، به احتمال بیشتری از خود رفتارهای بی‌ادبانه نشان می‌دهد. سعی کنید هنگامی که کودک‌تان همبازی جدیدی پیدا می‌کند ابتدا خودتان مطمئن شوید که صلاحیت همبازی شدن با فرزندتان را دارد یا اینکه می‌تواند بر کودکتان تاثیرات منفی بگذارد.

والد بی‌ادب:
محال است که کودک بی‌ادبی را نبیند و نشنود، ولی خود بی‌ادب باشد. سعی کنید آن فرد بی‌ادب را از کودک خود دور کنید و یا اگر خودتان در مقابل کودک بی‌ادبی می‌کنید، در مرحله نخست، خود را اصلاح کنید. بسیاری از والدین دعواهای خود را در مقابل کودک انجام می‌دهند و صحبت‌هایی به زبان می‌آورند که این مسئله باعث افزایش بی‌ادبی در کودکان خواهد شد.

پایین بودن تحمل کودک:
شاید برای‌تان سوال باشد که چرا برخی از کودکان در مواجهه با شرایط ناکامی برابر، کمتر از دیگر کودکان رفتارهای بی‌ادبانه از خود نشان می‌دهند؟ در حقیقت این مسئله به آستانه تحمل کودک برمی‌گردد که می‌تواند دلایل اکتسابی و ذاتی مختلفی داشته باشد.

رفتار با کودک بی ادب:
از تفاوت‌های فردی قدردانی کنید:
گاهی اوقات تفاوت‌های فردی که در خود یا دیگران مورد پذیرش قرار نمی‌گیرند، منجر به بروز رفتارهای بی‌ادبانه در کودک می‌شوند پس سعی کنید توجه به کودک خود را بیشتر کرده و به تفاوت‌های فردی او احترام بگذارید.

هنگام رفتار با کودک بی ادب مهارت شنیدن را در آن‌ها تقویت کنید:
خوب شنیدن به کودکان کمک می‌کند که پیش داوری را کنار بگذارند و به درک بهتری از یکدیگر دست پیدا کنند. لازم است که والدین مهارت شنیدن را در کودکان خود تقویت کنند که این موضوع به رشد شناختی کودک نیز کمک شایانی خواهد کرد.

قبل از برخورد با کودک بی‌ادب، دلیل بی‌ادبی او را بیابید:
قبل از اینکه کودک خود را قضاوت کنید و از دیدگاه خودتان دلیل بی‌ادبی او را بیان کنید، سعی کنید به خوبی نسبت به آنچه که اتفاق افتاده آگاهی پیدا کنید. شاید کودک شما در مقابل بی‌ادبی فردی دیگر، از خود دفاع کرده باشد و یا از رفتاری که انجام داده آگاهی ندارد. پس لازم است ابتدا دلیل رفتار بی‌ادبانه کودک را جویا شوید و آن را رفع نمایید.

هنگام رفتار با کودک بی ادب الگوی خوبی باشید:

در برخورد با کودکان هیچ چیزی مهم‌تر از این نیست که در رفتار خود، به او آموزش دهید زیرا کودکان در ابتدا به رفتارهای شما نگاه می‌کنند و سپس به این توجه می‌کنند که چه چیزی می‌گویید. در صورتی که شما الگوی خوبی برای کودکتان باشید نتیجه آن را نیز مشاهده خواهید کرد.

تعیین قانون برای بی‌ادبی:
پیش از وقوع رفتار بی‌ادبانه به او توضیحاتی بدهید و قوانینی تعیین کنید تا کودک بداند که منظور شما از رفتار بی‌ادبانه دقیقا چیست. در ضمن بهتر است این قوانین براساس پاداش باشند نه اینکه کودک خود را تنبیه کنید. در واقع اگر کودک رفتار مودبانه‌ای انجام داد به او پاداش بدهید

هنگام رفتار با کودک بی ادب جدی و مهربان باشید:
با کودک خود به گونه‌ای رفتار کنید که نه از شما بترسد و نه قوانین را زیرپا بگذارد. این امر نیازمند این است که شما جدی و مهربان باشید به شکلی که کودک بفهمد که قصد شما از تعیین قوانین، خیر خواهی او بوده است.

با او دوست باشید:
رابطه والد و فرزندی در برخی موارد یک رابطه خشک و رسمی می‌شود و کودکانی که این شرایط را می‌بینند، از دوستان خود بیشتر تأثیر می‌پذیرند. سعی کنید از همان ابتدا برای کودکتان بهترین دوست باشید.

در برخی موارد، حضور فیزیکی داشته باشید:
گاهی ممکن است بی‌ادبی‌های کودکانه بسیار جدی شوند، در این موارد ممکن است رفتارهای خطرناک‌تری رخ دهد. لازم است که این موارد را به خوبی شناسایی کنید و با حضور به موقع، مانع از ایجاد مشکلات بیشتر شوید.

هنگام رفتار با کودک بی ادب چه کارهایی را نباید انجام بدهیم؟

گاهی رفتارهایی از برخی والدین دیده می‌شود که در کودک ناکامی و پرخاشگری ایجاد می‌کند. این رفتارهای والدین می‌توانند به صورت غیرمستقیم باعث ایجاد بی‌ادبی و دیگر رفتارهای نامطلوب در کودکان بشوند، مانند موارد زیر:

دروغ گفتن را یاد ندهید:
هرگز از کودکان خود نخواهید که دروغ بگویند. این فقط یک دروغ ساده نیست که شما از آن‌ها می‌خواهید، بلکه با این کار دروغگویی را به او یاد می‌دهید. در صورتی که دروغ گفتن برای کودک عادی شود والدین با مشکلات بیشتری مواجه خواهند شد.

فرزندان خود را با یکدیگر مقایسه نکنید:
مقایسه والدین باعث می‌شود کودکان خود را ضعیف‌تر از آنچه که هستند بدانند و یا به توانایی‌های خود مغرور شوند. در هر دو مورد این کار می‌تواند در بلند مدت باعث ایجاد ناکامی‌های عمیق در کودکان شود و باعث بروز پرخاشگری و بی‌ادبی در ‌آن‌ها گردد.

هنگام رفتار با کودک بی ادب کاری نکنید که او احساس گناه کند:
جملاتی مانند «ببین چی کار کردی؟ صد بار بهت گفتم»، «یالا معذرت خواهی کن. یه دختر خوب این رفتار را انجام نمیده» و ...  از جمله صحبت‌هایی هستند که برخی والدین در برخورد با بی‌ادبی کودکان بیان می‌کنند. این جملات بار ارزشی دارند و نباید برای کودکان استفاده شوند. والدین باید جملاتی بیان کنند که بین رفتار و شخصیت کودک تمایز بگذارند.

هنگام رفتار با کودک بی ادب تشویق‌های ناآگاهانه نکنید:
گاهی اوقات پیش می‌آید که یک لبخند به رفتار بی‌ادبانه کودک، تمام آموزش‌های پیشین را بی‌ارزش می‌کند زیرا این رفتارها که عموما ناآگاهانه هستند، از قوانینی که تعیین شده‌اند موثرتر می‌باشند پس رفتارهای خود را با دقت بیشتری کنترل کنید.
هرگز تنبیه نکنید:
تنبیه کردن می‌تواند موجب دلزدگی کودک از شما بشود. همچنین کودکانی که تنبیه می‌شوند، لجبازتر هم هستند. تأثیرات منفی تنبیه می‌توانند موجب مشکلات روان شناختی مختلفی مانند ترس و اضطراب شوند به شکلی که شاید در آینده آرزو کنید «ای کاش فرزندم فقط بی‌ادب بود».

نقش بی توجهی والدین به کودک در بروز رفتار پرخاشگری و بی ادبانه را جدی بگیرید:
برخی کودکان به دنبال جلب توجه و تشویق شدن هستند. هنگامی که والدین به کودک خود بی‌توجهی می‌کنند کودکان نیز سعی می‌کنند با انجام رفتارهای گوناگون نظر دیگران را به خود جلب کنند و برای کودکان نیز تفاوتی نمی‌کند که این واکنش منفی و یا مثبت باشد. پس والدین باید توجه داشته باشند که همواره به کودک خود ابزار محبت کنند و به او پاداش دهند و حتی کوچکترین رفتارهای خوب او را هم مورد توجه قرار دهند.