سهیلا شعبانی

زندگی سبک های متفاوتی دارد و به عوامل مختلفی مانند فرهنگ، اقتصاد، جغرافیا،اولویت‌های شخصی، سلامتی، تعادل کار-زندگی، روابط اجتماعی و رضایت از زندگی بستگی دارد. تغذیه، ورزش، تفریحات، فرهنگ و هنر، مسافرت و محیط زیست نیز از دیگر عواملی هستند که می تواند بر سبک زندگی تأثیر بگذارد.

 سبک زندگی سالم، نیازمند به تغذیه سالم،. ورزش و فعالیت بدنی، استراحت کافی، مدیریت استرس، روابط اجتماعی، پرهیز از مواد مضر، پیشگیری از بیماری‌ها، و ...است.

 بهترین سبک زندگی هر فرد به شخصیت، اولویت‌ها و اهدافش بستگی دارد. به طور کلی، سبک زندگی بهتر، یک تعادل مناسب بین جسمانی، روحانی و اجتماعی است. بهترین سبک زندگی برای هر فرد با توجه به مقتضیات و نیازهای شخصی او متفاوت است.

یکی  از سبک های زندگی، سبک زندگی اسلامی است که بر پایه اعتقادات و اصول دین اسلام استوار است. این سبک زندگی شامل؛ عبادات، اخلاق، رفتارها و عملکردهای مذهبی است که بر اساس تعالیم قرآن و سنت پیامبر اسلام (ص) تشکیل می‌شود، و در بر گیرنده مسائل اجتماعی، خانوادگی، اقتصادی و سیاسی است. در این سبک زندگی عدالت، صداقت، محبت، بخشش و تواضع از ارزش‌های اساسی آن هستند، پرهیز از گناهان و رعایت حقوق دیگران نیز جزء اصول سبک زندگی اسلامی است.

به عبارتی سبک زندگی اسلامی به معنای رعایت قوانین و مقررات دینی در همه جنبه‌های زندگی است. که در بر گیرنده رفتار، پوشش، تغذیه، روابط اجتماعی و استفاده از منابع و ثروت‌ها به طور اخلاقی است. این سبک از زندگی بر پایه اصول دینی، توحید، عدالت، خیرخواهی و مسئولیت پذیری بنا شده است.

کشور ایران دارای سبک زندگی ایرانی- اسلامی است. و به مجموعه ارزش‌ها، باورها و عاداتی  که در جامعه ایران بر پایه اصول و مقررات اسلامی شکل گرفته است اشاره دارد.

 ویژگی‌های سبک زندگی ایرانی- اسلامی عبارتند از:

-دین و مذهب: دین اسلام و مذهب شیعه جزئی از هویت فرهنگی و زندگی روزمره مردم ایران است. نماز، روزه، حج و زکات در عملکرد دینی مؤمنان مورد توجه قرار دارد.
-خانواده: خانواده در فرهنگ و سبک زندگی ایرانی- اسلامی بسیار مهم است. رعایت قوانین خانوادگی، تحت تأثیر قوانین شرعی، در حفظ رابطه صمیمانه و نظام‌مند خانوادگی تأثیرگذار است.

-حجاب: حجاب در سبک زندگی ایرانی از دیرباز مورد توجه بوده است. پوشش مناسب برای زنان و مردان به منظور حفظ حیثیت و عفت جامعه از اهمیت بالایی برخوردار است.

- ارزش‌های اخلاقی:به ارزش‌های اخلاقی مانند؛ صداقت، امانت داری، عدل، خیرخواهی و مساعدت به نیازمندان در سبک زندگی ایرانی- اسلامی بسیار تأکید شده است.

- فرهنگ و هنر: فرهنگ و هنر در سبک زندگی ایرانی- اسلامی جایگاه ویژه ای دارد. شعر، موسیقی، نقاشی و معماری ایران با تأثیرات دین و فرهنگ اسلام در طول تاریخ شکل گرفته‌ است.

- روابط اجتماعی: روابط اجتماعی در این سبک بسیار مهم است. خصوصا حفظ عفاف و عفت در روابط بین جنس‌های مختلف.

-احترام به حقوق دیگران و عدم تبعیض در برخورد با آن‌ها.
- همبستگی در برابر مشکلات و مسائل اجتماعی.
- احترام به سن، جنسیت و نژاد.
-حفظ اخلاق و ارزش‌ها
- ارتباط نزدیک با خداوند و رضایت او
- صلح و آرامش در زندگی روزمره
- حفظ سلامت جسمی و روحی
- تقویت ارتباطات خانوادگی و اجتماعی
- عدالت و مساوات در برخورد با دیگران
- تعالی در علم و دانش
- استفاده بهینه از منابع طبیعی
- حفظ حقوق و عدالت اجتماعی
- تحقق عدالت اجتماعی و توزیع منابع به طور متناسب
- حفظ محیط زیست و پایداری طبیعت
- توسعه اقتصادی پایدار و عدم استقلال نامناسب منابع
- حفظ صحت جسمانی و روانی فرد
- ارزش‌های انسانی و اخلاقی در برخورد با دیگران
- حفظ هویت فرهنگی و مذهبی
- احترام به قوانین و نظام‌های قانونی از جمله مزایای استفاده از سبک ایرانی- اسلامی در جامعه است.


برای نهادینه کردن سبک زندگی ایرانی- اسلامی در جامعه، می‌توان از روش‌های استفاده کرد:
-آموزش و ترویج
-نمونه قرار دادن: با نشان دادن خود با فرد دیگر به عنوان یک نمونه عالی از سبک زندگی اسلامی، می‌توان به دیگران الهام بخشید.
- ترویج فرهنگ:  ترویج فرهنگ صداقت، عدالت، بخشش و خیرخواهی در جامعه.
-ترویج همبستگی اجتماعی، با تشکیل گروه‌ها و جمعیت‌های خیرخواهانه، مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی و کمک به نیازمندان
- همکاری با سازمان‌ها و ارگان‌ها
-تاثیرگذاری در قوانین و سیاست‌ها.
-استفاده از رسانه های مختلف.


مسلما نقش دولت در نهادینه کردن سبک زندگی ایرانی- اسلامی بسیار حساس و سنگین است. این نقش شامل؛ تدوین و اجرای قوانین و مقررات مبتنی بر اصول دین اسلام، و تأمین خدمات عمومی، مثل؛ بهداشت، آموزش، حمایت از خانواده و جامعه، و ترویج فرهنگ و هنر ایرانی، به حفظ هویت فرهنگی و مذهبی کشور  کمک شایانی خواهد کرد.

علاوه بر این ها، دولت مسئولیت ترویج و تحقق ارزش‌های اسلامی در جوامع را بر عهده دارد. با ارائه آموزش‌های انسان دوستانه و تشویق به عمل خیر و انجام وظایف دینی، باعث تقویت سبک زندگی ایرانی- اسلامی در جامعه خواهد بود. و با پشتیبانی از مراکز فرهنگی و مذهبی، به حفظ و ترویج فرهنگ و سنت‌های اسلامی کمک بسزایی خواهد کرد.

 مردم در حفظ سبک زندگی ایرانی- اسلامی نقش کلیدی ایفا می کنند. آنها با رعایت اصول و قوانین دین اسلام، به عنوان فردی مسئول، و با توجه به ارزش‌های دینی، در  زندگی روزمره خود به آن ها عمل کرده، و با حفظ فرهنگ و سنت‌ها، به شکل منحصر به فردی به نقش آفرینی می‌پردازند.


واین گونه است که تأثیر سبک زندگی ایرانی- اسلامی در دنیا نمادین می شود. فرهنگ و هنر ایرانی، معماری، نقاشی، شعر و موسیقی، در سطح جهان شناخته شده و تأثیرگذار می گردد، و با تاکید بر رعایت اصول دینی و اخلاق در زندگی روزمره، سبک زندگی ایرانی- اسلامی می تواند در جوامع دیگر به عنوان الگو به تقویت ارزش‌های اجتماعی و فرهنگی خدمت کند.